یادداشت‌ها

در مطالعات جامعه‌شناختی و روان‌شناسی اجتماعی، واژه «مهاجرت» غالباً تداعی‌گر جابه‌جایی فیزیکی، عبور از مرزهای جغرافیایی با چمدانی از داشته‌ها همراه با تغییر زیست‌بوم فرد به‌صورت عینی است؛ اما امروز وقتی می‌بینیم مرزها بسته، اینترنت قطع و حتی پروازها و سفرهای زمینی ناممکن یا دشوار شده و حتی فرصت بودن و اظهار نظر کم‌رنگ شده […]

امنیت ملی در مفهوم نوین خود، ابعاد پیچیده‌ای یافته است که فراتر از مؤلفه‌های صرفاً نظامی، بر استحکام ساختارهای اجتماعی، فرهنگی و اقتصادی تکیه دارد. سرمایه اجتماعی، به‌عنوان شبکه‌ای از روابط، هنجارها و اعتماد متقابل که تسهیلگر کنش جمعی است، یکی از مهم‌ترین ارکان امنیت پایدار محسوب می‌شود. از سوی دیگر، پدافند غیرعامل، با رویکردی […]

پیدایش هوش مصنوعی مولد، به خصوص مدل‌های زبانی بزرگ و سیستم‌های یادگیری عمیق، مدیریت نوآوری را اساساً دگرگون کرده. دیگر بحث انسان در برابر ماشین نیست؛ این دو حالا شریکان راهبردی هستند و با هم نوآوری را به جلو می‌برند. تأثیر این تحول، کم از انقلاب صنعتی ندارد و ساختار سازمان‌ها، روند تحقیق و توسعه […]

برای دهه‌ها، وقتی از خلیج فارس سخن گفته می‌شد، تقریبا همه نگاه‌ها به نفت و گاز معطوف بود. این منطقه بخش قابل‌توجهی از انرژی جهان را تامین می‌کند و تنگه هرمز به‌عنوان یکی از مهم‌ترین گلوگاه‌های انرژی جهان شناخته می‌شود. بسیاری از تحولات اقتصادی و حتی تنش‌های سیاسی بین‌المللی در نهایت به همین واقعیت بازمی‌گردند: […]

درحالی‌که تقویم ایران، دوازده اردیبهشت روز بزرگداشت مقام معلم نامیده شده است، اما پرسش بنیادین اینجاست: «آیا ما مقام معلم را بزرگ داشته‌ایم، یا تنها نماد معلم را بزرگ داشته‌ایم؟» تفاوت میان «بزرگداشت نمادین» و «تکریم ساختاری»، در تفاوت میان یک «لوح تقدیر» و یک «حقوق عادلانه» نهفته است. در کشورهای پیشرو، معلم تنها یک […]

نقش زیبا و دل‌نشین یک پیشکسوت ورزشی برگرفته از حضور همان مردمی است که سال‌ها بر روی سکوها، در سرما و گرما نشستند و ایستادند، با تمام وجود تشویق کردند تا امروز نام تو در تاریخ افتخارآفرین باشد. همان مردم… همان‌هایی که امروز تو به‌واسطه نقش‌آفرینی‌ات در جامعه، احترام و جایگاه می‌بینی. پس شایسته است […]

اسفندماه ۱۴۰۴ و در دل آشوب جنگ رمضان، هدیه‌ای باارزش از دوست فرهیخته و ادیب آقای سیروس عباسی به دستم رسید. نخستین اثر مکتوب او به نام «جگرهای جان بخش» که حکایت یک مرغ دریایی است که مادرخوانده خود، مرینوس را از مرگ نجات می‌دهد. سال‎های سال است با قلم سیروس عباسی آشنا هستم که […]

اگر روزی برای تماشایِ گروهی از کودکان که در حال بازی هستند، چنددقیقه‌ای توقف کنید، احتمالاً در نگاه اول تنها جیغ‌وداد، دویدن‌های بی‌هدف و کمی آشفتگی می‌بینید؛ اما اگر با دقت بیشتری نگاه کنید، متوجه خواهید شد که شما در حال تماشای یکی از پیچیده‌ترین کلاس‌های درسِ دنیا هستید: «کلاسِ دموکراسی و هوش اجتماعی» در […]

سال‌هاست که در کوچه‌پس‌کوچه‌های شهر جمله‌ای تکرار می‌شود؛ جمله‌ای که مثل سایه‌ای قدیمی روی فرهنگ سلامت روان ما افتاده است: «مگر من دیوانه‌ام که بروم روان‌شناس؟» این جمله ساده نیست؛ زخم یک تاریخ جمعی است. زخمی که به ما یاد داده دردِ روان را باید پنهان کرد، لبخند را نگه داشت، و اگر چیزی در […]

با تشدید تنش‌های ژئوپلیتیکی و اعمال محدودیت‌هایی در تنگه هرمز، یکی از حیاتی‌ترین شریان‌های تجارت جهانی، موضوع دسترسی ایران به مسیرهای جایگزین برای تداوم صادرات و واردات بیش از هر زمان دیگری در کانون توجه قرار گرفته است. بدیهی است که تنگه هرمز فقط یک گذرگاه دریایی نیست و بخش مهمی از اقتصاد ایران و […]