جان باختن بیش از یک نفر در هر سانحه

بامداد جنوب: سوانح رانندگی همچنان یکی از مهم‌ترین چالش‌های حوزه سلامت عمومی در ایران به شمار می‌رود؛ چالشی که هر ساله جان هزاران نفر را می‌گیرد و پیامدهای اجتماعی، اقتصادی و روانی گسترده‌ای برای خانواده‌ها و جامعه بر جای می‌گذارد. استان بوشهر نیز مانند بسیاری از استان‌های کشور، در سال‌های اخیر با آمار نگران‌کننده‌ای از تلفات و مصدومان ناشی از تصادفات جاده‌ای مواجه بوده است؛ آماری که ضرورت بازنگری جدی در سیاست‌ها، زیرساخت‌ها و عملکرد نهادهای مرتبط با ایمنی ترافیک و درمان مصدومان را بیش‌ازپیش برجسته می‌کند.

در این میان، یکی از مباحث بحث‌برانگیز، موضوع «سهم مراکز درمانی در فوت مصدومان تصادفی» است؛ موضوعی که گاه با بیان اعداد و درصدهای کلی و بدون پشتوانه علمی، به قضاوت‌های شتاب‌زده و حتی تضعیف اعتماد عمومی به‌نظام سلامت منجر می‌شود. درحالی‌که فرآیند مرگ‌ومیر ناشی از تصادفات، حاصل یک زنجیره پیچیده از عوامل انسانی، محیطی، فنی و درمانی است و نمی‌توان آن را به یک حلقه خاص، از جمله بیمارستان‌ها، به‌صورت مطلق نسبت داد.

از شدت و نوع حادثه و زمان وقوع آن گرفته تا سرعت اطلاع‌رسانی، کیفیت خدمات اورژانس پیش‌بیمارستانی، انتخاب مرکز درمانی مناسب، امکانات بیمارستانی، نیروی انسانی و زمان مداخله تخصصی، همگی در سرنوشت نهایی مصدوم نقش تعیین‌کننده دارند. به همین دلیل، هرگونه اظهارنظر درباره سهم مراکز درمانی در فوت بیماران تصادفی، نیازمند تحلیل‌های دقیق، داده‌محور و مبتنی بر پژوهش‌های میدانی است.

برگزاری نشست‌های تخصصی و تأکید بر تشکیل کمیته‌های پژوهشی در این حوزه، نشانه‌ای از درک این واقعیت است که حل مسئله تلفات جاده‌ای، نه با اعداد کلی، بلکه با شناخت علمی ریشه‌ها و اصلاح نظام‌مند فرآیندها امکان‌پذیر خواهد بود؛ رویکردی که می‌تواند به ارتقای کیفیت خدمات، کاهش مرگ‌های قابل‌پیشگیری و در نهایت حفظ جان شهروندان منجر شود.

در همین زمینه رئیس کمیته فنی سلامت و ایمنی ترافیک دانشگاه علوم پزشکی بوشهر از فوت ۲۳۵ نفری شهروندان استان در ۱۹۵ فقره تصادف در ۱۰ ماه گذشته در استان خبر داد.

دکتر غلامرضا حاجیانی در نشست کمیته ایمنی و ترافیک دانشگاه علوم پزشکی بوشهر گفت: باید بر اساس یک کار پژوهشی و میدانی سهم بیمارستان و مراکز درمانی در نجات یا فوت بیماران در اثر تصادف تعیین شود.

مشاور اجرایی و رئیس حوزه ریاست افزود: سهم ۴۲ درصدی مراکز درمانی در فوت بیماران تصادفی بر اساس یک آمار توصیفی و کلی بوده و این در حالی است که این آمار نیاز به یک تحلیل و توصیف علمی و تخصصی دارد.

معاون درمان دانشگاه علوم پزشکی گفت: در این راستا باید یک کمیته پژوهشی و تخصصی تشکیل‌شده و سهم بیمارستان و مراکز درمانی در نجات و یا فوت بیماران مشخص شود.

دکتر حسن کشاورز در ادامه بیان کرد: دلایل بسیار متنوع و متفاوتی در نجات و یا فوت بیماران در مراکز درمانی بعد از تصادف وجود دارد و چنین نیست که در یک اظهارنظر کلی برای بیمارستان و مراکز درمانی یک سهم ۴۲ درصدی فوت در اثر تصادف تعریف شود.

رئیس اورژانس پیش بیمارستانی دانشگاه علوم پزشکی بوشهر بیان داشت: سهم نیروی انسانی در تصادفات استان ۷۰ درصد بوده که کاهش این سهم نیازمند آموزش و فرهنگ‌سازی است.

دکتر علیرضا حاجیونی تصریح کرد: انتقال برخی از بیماران بر اثر شدت حادثه زمانی صورت می‌گیرد که شانس بقا در بیمارستان کمتر از ۱۰ درصد است.

رئیس دبیرخانه سلامت و امنیت غذایی دانشگاه گفت: این کمیته بر اساس کارگروه ملی سوانح و حوادث (ذیل کمیته ملی کنترل و پیشگیری از بیماری‌های غیر واگیر) تشکیل‌شده است. مصوبات این کمیته به کمیسیون ایمنی راه استان و در صورت نیاز به شورای برنامه‌ریزی و توسعه استان ارسال خواهد شد.

دکتر عیسی صفوی در ادامه افزود: سهم ۴۲ درصدی بیمارستان‌ها در فوت بیماران تصادفی بر اساس یک پیمایش علمی و تحقیقاتی صورت نگرفته است. بر اساس برآوردهای کلی و آمار توصیفی در استان انتظار می‌رود سهم بیمارستان در فوت بیماران تصادفی بر اساس ماتریس تخصصی کمتر از ۴۲ ٪ درصد باشد.

رئیس دبیرخانه سلامت و امنیت غذایی دانشگاه علوم پزشکی بوشهر تأکید کرد: به‌زودی یک کمیته تخصصی در جهت تعیین دقیق سهم مراکز درمانی در فوت بیماران تصادفی تشکیل خواهد شد.

کمیته فنی سلامت و ایمنی ترافیک با حضور مشاور اجرایی و رئیس حوزه ریاست، معاون درمان، رئیس اورژانس پیش بیمارستانی، رئیس دبیرخانه سلامت و امنیت غذایی دانشگاه و سایر اعضا تشکیل شد.