«همدلی» مهم‌ترین سرمایه امروز کشور

بامدادجنوب_مریم خوئینی

جنگ، حتی اگر کوتاه باشد، قطعاً آثار بلندمدتی بر جامعه بر جای می‌گذارد آثاری که تنها به خسارت‌های مادی محدود نمی‌شود و حوزه‌های اجتماعی، سیاسی و روانی را نیز دربر می‌گیرد. در چنین شرایطی، آنچه بیش از هر زمان دیگری اهمیت پیدا می‌کند، حفظ انسجام ملی، تقویت سرمایه اجتماعی و پرهیز از دامن زدن به شکاف‌هایی است که می‌تواند توان جامعه را در مواجهه با چالش‌های پیشرو کاهش دهد. طی روزهای گذشته، هم‌زمان با آغاز روندهای دیپلماتیک و شکل‌گیری فضای پس از جنگ، چهره‌هایی از طیف‌های مختلف سیاسی و فکری، باوجود اختلاف دیدگاه در بسیاری از مسائل، بر یک نکته مشترک تأکید کرده‌اند اینکه امروز ایران بیش از هر زمان دیگری به وحدت، همدلی و آرامش نیاز دارد و منافع ملی باید بر هرگونه رقابت، اختلاف و منازعه سیاسی مقدم باشد. در این میان می‌توان به سخنان برخی نمایندگان مجلس، فعالان سیاسی و شخصیت‌های اصلاح‌طلب که هر یک از زاویه‌ای متفاوت، نسبت به پیامدهای تشدید دوقطبی‌های سیاسی هشدار داده‌اند اشاره کرد. محسن رهامی از فعالان سیاسی اصلاح‌طلب با انتقاد از حملات به وزیر امور خارجه کشورمان گفت: متأسفانه در داخل، بعضی از جریان‌ها تندرو و مخالف دولت مستقر فعلی، در عمل کاملاً همسو و در هماهنگی کامل با رژیم جنایتکار اسرائیل عمل می‌کنند، بدون این‌که بخواهیم این همسویی را به ارتباط آن‌ها با رژیم مذکور نسبت بدهیم، اما به‌هرحال در عمل این همسویی وجود دارد. رهامی با اشاره به شرایط پیچیده امروز تاکید کرد که وظیفه همگی حمایت از تصمیمات کلان نظام و رهبری و پشتیبانی از دولت و خدمت‌گزاران کشور است. در همین راستا عضو کمیسیون اجتماعی مجلس شورای اسلامی، نیز در گفت‌وگوی به فعالیت برخی جریان‌های سیاسی در فضای عمومی کشور اشاره کرد و گفت که این افراد و نمایندگان عضو یک جریان سیاسی خاص هستند. آن‌ها مدعی‌اند که به دنبال شفاف‌سازی هستند درحالی‌که از تریبون‌های بزرگ نیز برخوردارند به‌گونه‌ای که رسانه ملی و برخی ظرفیت‌های رسانه‌ای در اختیار آن‌ها قرار دارد.

به گفته‌ احمد فاطمی هر اقدامی که انسجام ملی، وحدت مردم و منافع ملی را مخدوش کند، به معنای بازی در زمین دشمن است.

او تأکید کرد امروز باید یک‌صدای واحد از درون کشور شنیده شود صدایی که در راستای حفظ منافع ملی و تقویت همبستگی اجتماعی باشد.

به گفته‌ فاطمی خاستگاه و جریان فکری این افراد مشخص است و دستگاه‌های امنیتی، نظارتی و قضایی نیز نسبت به آن آگاهی دارند. البته مطالبه گری حق همه است و همه در اصل مطالبه گری با آن‌ها همراه هستم، اما تحریک مردم و کشاندن جامعه به سمت تنش و التهاب، خلاف امنیت ملی و نظم عمومی است.

برخی تحلیل‌گران معقتد هستند که آغاز این مسیر ممکن است برخی با نیت‌های به‌ظاهر دلسوزانه همراه شده باشند، اما پایان تندروی‌ها مشخص نیست و معلوم نیست به چه نتایجی منجر شود.

در همین زمینه یکی از فعالان سیاسی اصلاح‌طلب بوشهر در گفت‌وگو با بامداد جنوب دراین‌باره با تأکید بر اینکه امروز بیش از هر زمان دیگری کشور به اتحاد، همدلی و تقویت جامعه مدنی نیاز دارد. گفت: اگر قرار است ایران از چالش‌های پیش‌رو عبور کند، این مسیر از دل مشارکت مردم، گفت‌وگو و کنشگری مدنی می‌گذرد، نه تکیه‌بر عوامل بیرونی.

مسلم روئین با تأکید بر اینکه باید از شخصیت گرایی و فردمحوری فاصله گرفت، افزود: جامعه برای پیشرفت به کار تشکیلاتی، حزب و تقویت نهادهای مدنی نیاز دارد. توسعه سیاسی و اجتماعی زمانی محقق می‌شود که نیروهای داخلی باوجود تفاوت دیدگاه‌ها، بر منافع ملی و همکاری مشترک تمرکز کنند.

این فعال سیاسی اصلاح‌طلب با اشاره به انتخابات اخیر ریاست‌جمهوری تصریح کرد: در آن مقطع، بخشی از شهروندان با این تصور که اصلاحات به بن‌بست رسیده است، انتخابات را تحریم کردند و راه عدم مشارکت را برگزیدند. بااین‌حال، دکتر پزشکیان با نزدیک به ۲۰ میلیون رأی به پیروزی رسید.

وی افزود: همان زمان نقد ما به کسانی که از مشارکت در انتخابات خودداری کردند؛ این بود که عدم حضور در انتخابات کنشگری سیاسی محسوب نمی‌شود. اگر کسی دغدغه ایران را دارد، باید از مسیرهای قانونی و مدنی برای اثرگذاری استفاده کند. انتخابات، جامعه مدنی و مشارکت عمومی همچنان مهم‌ترین ابزارهای اصلاح و تغییر هستند.

این فعال سیاسی تأکید کرد: تنها راه رسیدن به شرایطی که در آن‌همه بتوانند آزادانه دیدگاه‌های خود را بیان کنند و صدایشان شنیده شود، تقویت جامعه مدنی، افزایش مشارکت و همکاری همه گروه‌های اجتماعی و سیاسی است. همه شهروندان باید بدانند که آینده ایران را خود ایرانیان خواهند ساخت و نباید انتظار داشت فرد یا قدرتی از خارج مشکلات کشور را حل کند.

روئین با انتقاد از برخی رویکردها در عرصه سیاست خارجی گفت: در مسائل دیپلماتیک، انتظار می‌رود دیپلمات‌ها و مسئولان رسمی سیاست خارجی نقش اصلی را در بیان مواضع کشور بر عهده داشته باشند و مداحان نیز در حوزه‌ای تخصصی خود به امور خود بپردازند.

وی افزود: در کنار تلاش‌ها برای تقویت انسجام ملی، واقعیت آن است که همچنان رفتارها و مواضعی از سوی برخی جریان‌های سیاسی، چه در خارج از کشور و چه در داخل، به تشدید شکاف‌ها دامن می‌زند. درحالی‌که بخشی از اپوزیسیون خارج از کشور همچنان بر رویکردهای تقابلی و مداخله‌جویانه تأکید دارد، در داخل نیز برخی مواضع تندروان، ازجمله اظهارات و اقداماتی که به تهدید مسئولان یا تخریب روندهای قانونی منجر می‌شود، با ضرورت همدلی و آرامش اجتماعی همخوانی ندارد. به نظر من عبور از این وضعیت تنها با تکیه‌بر گفت‌وگو، پذیرش قواعد رقابت سیاسی، تقویت جامعه مدنی و افزایش مشارکت مردم در فرآیندهای قانونی، به‌ویژه انتخابات، امکان‌پذیر است. در چنین شرایطی، آنچه بیش از هر زمان دیگری اهمیت دارد، شکل‌گیری یک‌صدای واحد در دفاع از منافع ملی، حفظ آرامش جامعه است.