ساخت کتابخانه مرکزی بوشهر منتظر لبیک استاندار!

بامدادجنوب_الهام بهروزی

استان بوشهر با برخورداری از ۸۱ کتابخانه عمومی و زیربنایی معادل ۲۸ هزار متر مربع، در میان استان‌های دارای سطح متوسط زیرساخت‌های کتابخانه‌ای قرار می‌گیرد؛ اما این جایگاه به ظاهر معمولی روی دیگری نیز دارد که حاصل سال‌ها تلاش برای جبران کمبودها، بازآفرینی فضاهای فرسوده و توسعه زیرساخت‌های مطالعه در نقاط مختلف استان است. هرچند کمبود فضای کتابخانه‌ای در برخی مناطق به‌ویژه شهرستان‌های جنوبی نظیر عسلویه همچنان محسوس است، اما طی سال‌های اخیر رویکردی تازه در مدیریت کتابخانه‌های عمومی شکل گرفته که محور آن بر ایجاد فضاهای مدرن، استاندارد و جذاب برای نسل جدید و مخاطبان تخصصی است. در شهر بوشهر نیز با رشد فرهنگ کتابخوانی و استقبال روزافزون کتابخوانان، نیاز به زیرساخت‌های نوین مطالعه را دوچندان کرده و بار دیگر رویای ۲۵ ساله ساخت کتابخانه مرکزی را به مطالبه‌ای جدی و ضرورتی غیرقابل چشم‌پوشی تبدیل کرده است.

کتابخانه‌ مرکزی همان کتابخانه‌ مدرنی است که امروز تنها کارکرد امانت‌دهی یا مطالعه‌محور ندارد، بلکه در استانداردهای روز دنیا به کانون‌های تولید دانش تبدیل شده‌است. ایجاد بخش‌هایی همچون اتاق علم، بخش‌های پژوهشی تخصصی، مراکز فناوری خلاق، فضاهای تعاملی و کارگاه‌های مهارت‌آموزی و… این مرکز فرهنگی را به یک زیست‌بوم دانش‌بنیان ارتقا داده است. بدون‌تردید چنین کتابخانه‌هایی می‌توانند زمینه‌ساز دستاوردهای علمی، پژوهشی و حتی توسعه‌ای برای استان باشند و پژوهشگران، دانشگاهیان و فعالان تخصصی را در مسیری هم‌راستا با پیشرفت و آبادانی منطقه قرار دهند.

بدیهی است افق ترسیم‌شده برای کتابخانه‌های عمومی استان بوشهر بر این واقعیت استوار شده که توسعه فرهنگی و توسعه اقتصادی دو مسیر جدا از هم نیستند؛ بلکه در پیوندی مستقیم یکدیگر را تقویت می‌کنند. به همین دلیل است که راه‌اندازی کتابخانه‌های مرکزی، استاندارد و آینده‌نگر، نه یک هزینه فرهنگی، بلکه سرمایه‌گذاری هدفمند برای ارتقای وضعیت علمی، اجتماعی و حتی اقتصادی استان محسوب می‌شود. ایجاد چنین فضاهایی می‌تواند خلأهای موجود در حوزه‌های مختلف دانش و مهارت را شناسایی و برطرف کند و با ارتقای سطح دانایی جامعه، بستر مناسبی برای پیشبرد برنامه‌های توسعه‌ای استان فراهم کند.

بنابراین، امروز بیش از هر زمان دیگر ضرورت دارد که نگاه مدیریت ارشد استان به سمت تقویت زیربناهای فرهنگی به‌ویژه توسعه فضای کتابخانه‌ای استان و ساخت کتابخانه مرکزی بوشهر معطوف شود. تجربه سال‌های اخیر موید این است که هر گامی که در مسیر مدرن‌سازی کتابخانه‌ها برداشته شده با واکنشی مثبت از سوی مردم، پژوهشگران و فعالان فرهنگی مواجه شده است. این استقبال نشان می‌دهد که جامعه بوشهر بیش از هر زمان آماده ورود به دوره‌ای تازه از توسعه دانایی‌محور است. مدیرکل کتابخانه‌های عمومی استان بوشهر با تائید این موضوع در نشست با اهالی رسانه استان بوشهر گفت: ۳۰ کتابخانه استان بوشهر با توجه به ذائقه و نیاز فرهنگی اعضا و جامعه کتابخوان استان بوشهر بازطراحی و مجهز به خدمات نوین کتابخانه‌ای شده‌اند که این حرکت موجب استقبال از این مراکز و رشد اعضا در سال‌های اخیر شده است.

حیدر راهب در ادامه ضمن تشریح مهم‌ترین اقدامات این نهاد در جنگ ۴۰ روزه در کتابخانه‌های عمومی استان که شامل اجرای ۹۰۰ برنامه و برپایی ۲۵ غرفه در میادین شهرهای استان می‌شود، از روند توسعه زیرساخت‌های کتابخانه‌ای، افزایش منابع و خدمات فرهنگی در استان خبر داد و گفت: طی سال گذشته تلاش شده است با وجود محدودیت‌های اعتباری، روند تقویت فضاهای مطالعه، تکمیل پروژه‌های نیمه‌تمام و گسترش خدمات کتابخانه‌ای در شهرها و روستاهای استان با جدیت دنبال شود.

به گفته وی، در حال حاضر کتابخانه‌های عمومی استان با بیش از یک میلیون و ۳۰۰ هزار جلد منبع، حدود ۲۸ هزار متر مربع زیربنای کتابخانه‌ای و ۴۵ هزار عضو فعال، نقش مهمی در توسعه فرهنگ مطالعه ایفا می‌کنند و سالانه بیش از ۴۰۰ هزار جلد کتاب در این مراکز به امانت گرفته می‌شود.

مدیرکل کتابخانه‌های عمومی استان بوشهر در ادامه با اشاره به پیشرفت پروژه‌های عمرانی، از تکمیل و بهره‌برداری یا پیشرفت قابل توجه چند کتابخانه در نقاط مختلف استان خبر داد و گفت: کتابخانه بنداروس که ساخت آن از بهمن ۱۴۰۳ شروع شد، هم‌اینک به پایان رسیده و آماده بهره‌برداری است که متاسفانه جنگ موجب شد که افتتاح این مرکز با تاخیر مواجه شود.

به گفته راهب، چندین پروژه کتابخانه‌ای در سطح استان همچنان در دست ساخت قرار دارند که از جمله مهم‌ترین آن‌ها می‌توان به کتابخانه دوراهک با ۹۰ درصد پیشرفت فیزیکی، کتابخانه خیرساز روستای خلیفه‌ای با ۷۰ درصد پیشرفت، کتابخانه نظرآقا با ۳۰ درصد، کتابخانه راهدار با ۴۰ درصد و کتابخانه خیرساز بنر عامری با ۳۰ درصد پیشرفت اشاره کرد.

وی همچنین از راه‌اندازی یک کتابخانه در روستای اخند عسلویه با مشارکت دهیاری این روستا خبر داد و افزود: ساختمان این کتابخانه از سوی دهیاری داده شده که ما آن را تجهیز کرده‌ایم و تنها مقداری از بازسازی ساختمان آن باقی مانده، پس از پایان کار، ما آن را فعال خواهیم کرد.

مدیرکل کتابخانه‌های عمومی استان بوشهر همچنین از راه‌اندازی یک کتابخانه در روستای «اخند» شهرستان عسلویه با مشارکت دهیاری این روستا خبر داد و گفت: ساختمان این کتابخانه از سوی دهیاری در اختیار نهاد کتابخانه‌های عمومی قرار گرفته و بخش قابل توجهی از تجهیزات مورد نیاز آن نیز تامین شده است. به گفته وی، در حال حاضر تنها بخشی از عملیات بازسازی و بهسازی ساختمان باقی مانده که پس از تکمیل آن، این کتابخانه به‌طور رسمی فعالیت خود را آغاز خواهد کرد و خدمات فرهنگی و کتابخانه‌ای را به اهالی این روستا ارائه می‌دهد.

راهب همچنین از پایان عملیات مرمت و بازسازی کتابخانه «مصلحیان» بوشهر و آغاز به کار غیررسمی خبر داد و گفت: این کتابخانه‌ که به‌عنوان یکی از مهم‌ترین و قدیمی‌ترین کتابخانه‌های عمومی استان و شهر بوشهر در منطقه یک شناخته می‌شود، قرار بود در پایان سال ۱۴۰۴ افتتاح شود که جنگ رمضان مانع از این کار شد ولی در پی این هستیم که در زمان مناسب آن را افتتاح کنیم. پروژه بازسازی این کتابخانه با همکاری اداره‌کل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری استان، استانداری، سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی استان و فرمانداری بوشهر طی دو سال اخیر انجام شد. این کتابخانه با رعایت اصول فنی و با دقت در حفظ هویت تاریخی بنا مورد مرمت و بازسازی قرار گرفته است.

به گفته وی، در جریان این بازسازی، بخش‌های مختلفی برای ارتقای خدمات فرهنگی و کتابخانه‌ای در این مجموعه پیش‌بینی و تجهیز شده که از جمله آن می‌توان به سالن اختصاصی مطالعه برای آقایان، بخش کودک و نوجوان، سالن کنفرانس، بخش امانت کتاب و نیز نگارخانه اختصاصی خانواده مصلحیان اشاره کرد که این نگارخانه به پاس اقدام نیکوکارانه این خانواده در وقف ساختمان برای ایجاد کتابخانه عمومی، در این مجموعه به شکل شکیل و زیبایی پیش‌بینی و راه‌اندازی شده است.

راهب در ادامه در پاسخ به پرسش خبرنگار بامداد جنوب درباره انتقال مخزن کتابخانه مصلحیان به مدرسه تاریخی سعادت طی دو سال اخیر و فعالیت آن نقطه در حوزه امانت‌دهی کتاب و اینکه آیا با توجه به کمبود فضای کتابخانه‌ای در منطقه یک بوشهر تلاشی برای تبدیل بخشی از مدرسه به یک کتابخانه عمومی کوچک انجام شده است، توضیح داد: امیدواریم این موضوع محقق شود و به نتیجه برسد. ما حتی آمادگی خودمان را به هیات امنای مدرسه سعادت اعلام کرده‌ایم که مخازن، منابع و تجهیزات کتابخانه‌ای که در این مدت به مدرسه منتقل شده، در همان محل باقی بماند تا به‌عنوان یک کتابخانه عمومی کوچک به اهالی منطقه خدمت‌رسانی کند و بخشی از خلأ فضای مطالعه و دسترسی به کتاب در منطقه یک را پوشش دهد.

وی سپس با اشاره به بازخوردهای مثبت مخاطبان در دوره استقرار موقت مخزن مصلحیان در مدرسه سعادت گفت: بنا به گفته کتابداران، در این مدت افراد مسن‌تر و قدیمی محل استقبال قابل توجهی از این فضا داشتند و از ایجاد آن حس خوبی می‌گرفتند؛ در محیط کتابخانه دور هم جمع می‌شدند، ساعت‌ها درباره کتاب گفت‌وگو می‌کردند و مطالعه می‌کردند؛ اتفاقی که نشان می‌دهد حتی یک کتابخانه کوچک هم می‌تواند در قلب محله، نقش یک پاتوق فرهنگی و اجتماعی را ایفا کند.

مدیرکل کتابخانه‌های عمومی استان بوشهر تاکید کرد: با توجه به پیشینه مدرسه سعادت در حوزه آموزش و پیوند تاریخی آن با کتاب و علم‌آموزی، انتظار داریم هیات امنای این مجموعه تاریخی با استمرار فعالیت کتابخانه در این فضا موافقت کنند تا ظرفیت ارزشمند سعادت، در خدمت توسعه فرهنگی شهر و نیاز واقعی ساکنان منطقه قرار گیرد.

وی همچنین در پاسخ به سوال دیگر این خبرنگار در خصوص سرنوشت کتابخانه مرکزی بوشهر توضیح داد: زمین کتابخانه مرکزی در همان مساحت ۳۸۰۰ مصوب شد و بخشی از آن به کتابخانه و مرکز اسناد ملی استان تعلق گرفت و منتظر انجام مطالعات اولیه این کتابخانه هستیم تا ان‌شاءالله کلنگ ساخت آن هر چه زودتر به زمین بنشیند. ساخت کتابخانه مرکزی بوشهر یکی از قدیمی‌ترین مطالبه فرهنگی این شهر است که تنها با نگاه و حمایت مساع استاندار عملیات اجرایی آن محقق خواهد شد و با توجه به نگاه مثبتی که آقای زارع به حوزه فرهنگ و کتاب دارد، پیش‌بینی می‌شود که به‌زودی این مطالبه مهم محقق شود.

راهب همچنین در پاسخ به پرسش دیگر خبرنگار بامداد جنوب درباره سرنوشت کتابخانه مرکزی بوشهر توضیح داد: زمین پیش‌بینی‌شده برای احداث کتابخانه مرکزی در همان مساحت آخرین مصوبه شورای برنامه‌ریزی استان تثبیت شده است که بخشی از آن بخشی نیز به مرکز اسناد و کتابخانه ملی استان اختصاص خواهد یافت.

وی با اشاره به مراحل مقدماتی این پروژه افزود: در حال حاضر منتظر انجام مطالعات اولیه و تهیه طرح‌های کارشناسی برای احداث این مجموعه فرهنگی هستیم تا پس از نهایی شدن آن، عملیات اجرایی پروژه آغاز شود و کلنگ ساخت کتابخانه مرکزی بوشهر هر چه زودتر به زمین زده شود.

مدیرکل کتابخانه‌های عمومی استان بوشهر با تاکید بر اینکه احداث کتابخانه مرکزی بوشهر از قدیمی‌ترین مطالبات فرهنگی شهر به شمار می‌رود، گفت: تحقق این مطالبه نیازمند نگاه حمایتی و همراهی جدی مدیریت ارشد استان است و امیدواریم با توجه به رویکرد فرهنگی و نگاه مثبت آقای زارع، استاندار بوشهر، به حوزه کتاب و کتابخوانی، زمینه آغاز عملیات اجرایی این پروژه مهم فرهنگی در آینده نزدیک فراهم شود.