در این میدان پرچم همه بالاست

بامدادجنوب_نعیمه آزاد
تاریخ ایران همواره در بزنگاه‌های سخت، شاهد تقابل دو مفهوم بحران و اراده بوده است. امروز، در حالی که سایه جنگ بیش از هر زمان دیگری بر منطقه سنگینی می‌کند، پرسش از انسجام ملی دیگر یک تعارف سیاسی یا یک شعار تبلیغاتی نیست؛ بلکه یک ضرورت زیستی برای حفظ تمامیت ارضی است. اما آیا وحدت به معنای هم‌صدا شدن است یا هم‌مسیر شدن؟
محمدصادق بحرانی از فعالان سیاسی اصولگرا در گفت‌وگو با بامداد جنوب به بخشی از سخنان فرمانده گرانقدر کشورمان شهید سلیمانی اشاره کرد و گفت: سردار سلیمانی می‌گفت«مهم‌ترین مولفه‌ای که باید در وحدت اتفاق بیفتد، وحدت حول دشمن است. وقتی شما در حال جنگ با دشمن هستید، اگر در خط مقدم شما دو صدا بلند شد و یکی فریاد زد که این دشمن نیست، دوست است و دیگری گفت که این دشمن است این همان اتفاقی است که در جنگ صفین افتاد و طومار سپاه امیرالمومنین را بهم ریخت و از درون آن خوارج متولد شد». وی تاکید داشت که شناخت از دشمن یک امر سیاسی نیست، یک امر تحقیقی و تجربی است. اگر کسی به دنبال این موضوع رفت و نگاه به عملکرد دشمن، سیطره و سیاست‌های دشمن داشت، فریب نمی‌خورد، ما با یک دشمن حیله گر طرف هستیم که از هر فرصت و روزنه ای برای ضربه زدن به ما استفاده میکند و از هیچ مرز و خط قرمزی در انسانیت و اخلاق را به رسمیت نمی‌شناسد. لذا ایستادن در برابر او بسیار دشوارتر و پیچیدن‌تر از مقاومت ملی هشت ساله در برابر تهاجم رژیم بعث است.
مردم وحدت خود را اثبات کرده‌اند
بحرانی با بیان اینکه مردم مطالباتی دارند و جامعه امروز نسبت به دهه شصت و جنگ هشت ساله پیچیده‌تر است، تصریح کرد: با این حال وقتی به حضور مردم در خیابان‌ها و نوع همکاری و همبستگی و همدلی که شکل گرفته نگاه کنیم، متوجه می‌شویم که هم از رشدیافتگی متناسبی برخوردار شده‌اند و هم خودشان را با شرایط تطبیق داده‌اند و متوجه هستند که فرصت برای طرح مطالبات، انتقادها از خودمان و هر آنچه که بحث‌های درون‌خانواده است و درون مرزهای وطن است را می‌شود به فرصت بعد و ان‌شاءالله بعد از پیروزی بر دشمن پلید دنبال کرد.
وی یادآور شد: در همین حال، باید دید این میزان رشدیافتگی در نخبگان هم به وجود آمده است یا اینکه این بخش از جامعه زمان خودش را نمی‌شناسد و مترصد بحث‌هایی است که فرصت را برای ضربه زدن دشمن یا اخلال در انسجام ملی ایجاد می‌کند.
وی تأکید کرد: به نظر من مردم تا امروز در حفظ وحدت‌ در مقابل دشمن و حمایت از نیروهای میدان و دیپلماسی، خوب عمل کرده‌اند. امیدوارم که نخبگان ما هم این رشدیافتگی را از خودشان نشان دهند و با مردم همراه شوند و در تقویت این انسجام و در کمک به حفظ روحیه، کمک به تقویت این ابعاد، کمک‌حال مردم باشند.
وحدت نیازمند پذیرش تکثر است
سعید امیر از فعالان مدنی استان بوشهر نیز در گفت‌وگو با بامدادجنوب در این باره گفت: در این برهه، از سه منظر سیاسی، اجتماعی و قومی‌مذهبی می‌شود به وحدت نگاه کرد. در حوزه سیاسی، هرکدام از گروه‌های اصلاح‌طلب و اصولگرا تمایل دارند مشارکت سیاسی داشته باشند و بتوانند آمال و اهدافی که نماینده بخشی از جامعه است را دنبال کنند. برای یک وحدتِ کمال‌یافته نیاز است ابتدا این تنوع نظام سیاسی را بپذیریم و به سمت تکثرگرایی حرکت کنیم. باید همه گروه‌های سیاسی بتوانند فعالیت داشته باشند و پیگیر آمال و اهداف و گفتمان خود باشند.
امیر با اشاره به مباحث حوزه اجتماعی، تصریح کرد: در حوزه اجتماعی، بحث مفصلی است، اما به نظر من مهم‌ترین نکته این است که جامعه ایران در حال گذار از یک جامعه سنتی به یک جامعه مدرن و متجدد است. دلیل آن نیز به ترکیب جمعیتی جوان ما برمی‌گردد. جوانان تمایل دارند با توجه به سبک زندگی که در کل دنیا در رسانه‌های اجتماعی می‌بینند، رفتار کنند. سبک زندگی خاصی دارند که به نظر من باید به آن توجه شود. نه تنها به جوانان، بلکه باید به همه طبقات اجتماعی که ممکن است درخواست‌ها، رویکردشان و خواسته‌هایشان کمی متفاوت باشد احترام بگذاریم و اگر قرار است محدودیتی از طرف حاکمیت اعمال شود، باید قبل از آن کار فرهنگی صورت بگیرد و حداقل فضایی را به‌وجود بیاریم که همه گروه‌های اجتماعی بتوانند رویکرد یا سبک زندگی خود را بدون اینکه دغدغه‌ای بابت تبعات آن داشته باشند، دنبال کنند.
وی تصریح کرد: به لحاظ تاریخی در ایران ادیان مختلف همیشه کنار هم زندگی کرده‌اند گروه‌های مذهبی با همه ظرفیت‌هایی که داشتند و دارند توانسته‌اند در کنار یکدیگر در راستای منافع ملی حرکت کنند.
این فعال مدنی متذکر شد: درخصوص گروه‌های قومی و مذهبی، چند نکته کلیدی وجود دارد که باید مورد توجه قرار گیرد. این گروه‌ها در مناطق مرزی ما ساکن هستند و همین جغرافیای سکونت، در صورتی که تعامل دقیقی با آن‌ها صورت نگیرد، می‌تواند به چالشی برای امنیت کشور تبدیل شود. موضوع اقوام و مذاهب، هم با تمامیت ارضی و هم با وحدت ملی گره خورده و در سلسله‌مراتب منافع ملی جمهوری اسلامی ایران، جایگاهی حیاتی دارد.
امیرتأکید کرد: باید نگاهی ویژه و تعاملی به این مناطق داشت به‌گونه‌ای که این عزیزان هرگز احساس تبعیض نکنند و این تصور ایجاد نشود که فرصتی برای حضور در ساختار قدرت سیاسی ندارند. خوشبختانه در دولت آقای پزشکیان این رویکرد عملیاتی شد و انتصاب استاندار و مدیران کلان از میان اهل تسنن نشان‌دهنده تغییر نگاهی است که اجازه می‌دهد مطالبات این بخش از جامعه در تصمیم‌گیری‌های کلان کشور لحاظ شود. باید بیش از پیش آگاه باشیم که توجه به مطالبات اقوام و مذاهب، دقیقاً در راستای تأمین منافع ملی ماست.
وحدت فقط مخصوص زمان جنگ نیست
وی همچنین با بیان اینکه وحدت پایدار فراتر از یک تاکتیک مقطعی در زمان جنگ است، افزود: در خصوص دستیابی به صدای واحد من معتقدم این امر به‌ویژه در شرایط جنگی فعلی امکان‌پذیر است، اما به یک شرط اساسی، اینکه نگاه به وحدت نباید مقطعی و تاکتیکی باشد. اگر جامعه احساس کند که وحدت تنها برای عبور از بحران جنگ است و پس از آن نگاه ویژه‌ای به این مقوله نخواهد شد، این ذهنیت شکل می‌گیرد که وحدت تنها دستاویزی برای منافع گروهی خاص از مدیران بوده است. وحدت باید همیشگی باشد. ما هیچ تضادی میان ارزش‌های ملی و مذهبی نداریم. امروز که مردم در میدان حضور دارند، این میدان متعلق به همه طبقات اجتماعی است و به قشر خاصی محدود نمی‌شود. متأسفانه گاهی مشاهده می‌شود که تریبون‌های رسمی تنها در اختیار یک جریان خاص قرار می‌گیرد که با نگاهی محدود به سیاست بین‌الملل و جنگ، سخنانی مطرح می‌کنند که به جای انسجام، باعث ایجاد دوگانگی و ضدیت می‌شود. لازم است تصمیم‌گیران این حوزه، تریبون‌ها را در اختیار تمامی افرادی قرار دهند که به وطن‌دوستی و تمامیت ارضی ایران باور دارند تا آن صدای واحدِ واقعی شکل بگیرد.
وی تأکید کرد: حضور مردم در صحنه، از منظر جامعه بین‌المللی بسیار حائز اهمیت است هرچند ظرفیت جامعه برای حضوری پرشورتر همچنان پابرجاست. پیش از بحران اخیر، تصور دشمنان این بود که فشارهای خارجی منجر به نارضایتی گسترده و فروپاشی از درون می‌شود، اما حضور مردم در خیابان‌ها دو پیام روشن داشت: نخست اهمیت خدشه‌ناپذیر تمامیت ارضی و امنیت ملی برای ایرانیان، و دوم ریشه فرهنگی و تاریخی ملت ایران که هرگز اجازه نداده است بیگانه به این مرز و بوم تعدی کند. این حضور، نمادی با وجوه سیاسی، اجتماعی و تاریخی است که حاکمیت باید قدر این فرصت را بداند، به آن استمرار بخشد و با پیگیری مطالبات مردم، این پیوند را تقویت کند.
صداوسیما به همه تریبون بدهد
این فعال مدنی با بیان اینکه دشمنان با استفاده از ابزارهای رسانه‌ای قدرتمند، انسجام ملی ما را هدف گرفته‌اند. گفت: متأسفانه در بحران اخیر شاهد بودیم که مرجعیت رسانه‌ای داخلی برای انتقال اخبار جنگ به‌درستی شکل نگرفت و بخش بزرگی از مردم همچنان اخبار را از رسانه‌های خارجی دنبال می‌کنند. این دوران، فرصت طلایی برای تغییر رویکرد در صداوسیما بود تا به مرجع اصلی مردم تبدیل شود، اما کماکان همان روال سابق طی می‌شود. از سوی دیگر، محدودیت‌های تحمیلی اجتماعی، خودبه‌خود نارضایتی ایجاد می‌کنند. بخش‌های مختلف جامعه الگوهای متفاوتی برای زندگی دارند و نمی‌توان با تحکم و زور، این الگوها را از ذهن مردم حذف کرد. تنها راه اثربخش، کار فرهنگی در درازمدت است. در این برهه خطیر که مردم با تمام وجود پای امنیت کشور ایستاده‌اند، بهترین زمان است که با رفع برخی محدودیت‌های اجتماعی، اجازه دهیم سلایق مختلف در ذیل چتر وحدت ملی مشارکت داشته باشند.
وی یادآور شد: در غیاب احزاب قدرتمند و اصیلی که در کشورهای توسعه‌یافته نقش انتقال و پالایش مطالبات مردم به حاکمیت را ایفا می‌کنند، این رسانه‌ها هستند که باید نقش «ساختار میانجی» را بازی کنند. هرچه فضای رسانه‌ای بازتر باشد، مطالبات بخش‌های مختلف جامعه بهتر به گوش مسئولان می‌رسد. وقتی مردم ببینند خواسته و صدای آن‌ها شنیده شده و حاکمیت به آن واکنش نشان می‌دهد، انسجام ملی به‌صورت ساختاری تقویت می‌شود. در مقابل، محدود کردن رسانه‌ها نتیجه‌ای جز دلسردی و شکل‌گیری نارضایتی نخواهد داشت که مستقیماً به وحدت ملی آسیب می‌زند.