روند اجرای خط ریلی شیراز ـ بوشهر قابل‌قبول نیست

بامدادجنوب_داود علیزاده

راه‌آهن شیراز ـ بوشهر به‌عنوان یکی از پروژه‌های راهبردی جنوب کشور، نقشی کلیدی در اتصال استان بوشهر به شبکه ریلی سراسری ایفا می‌کند؛ اهمیتی که آن‌قدر بدیهی است که نیاز به توضیحی بیش از این ندارد. بااین‌حال، روند اجرای این طرح ملی سال‌هاست که با چالش‌های جدی، به‌ویژه در حوزه تأمین اعتبار، مواجه بوده است؛ موضوعی که اکنون با واکنش و انتقاد نمایندگان مجلس و مدیران اجرایی دو استان فارس و بوشهر همراه شده است. بی‌توجهی به این پروژه مهم زمانی بیش‌ازپیش در کانون توجه افکار عمومی قرار می‌گیرد که هم‌زمان، اخبار مربوط به پیشرفت پروژه‌های مشابه ریلی در کشور، ازجمله خطوط ریلی زاهدان به چابهار در جنوب شرقی و رشت به آستارا در شمال به‌عنوان دستاورد مدام در سرتیتر خبرگزاری‌ها منتشر می‌شود؛ مسئله‌ای که احساس عقب‌ماندگی و مطالبه گری را در میان مردم استان‌های فارس و بوشهر تشدید کرده و ضرورت تسریع در اجرای این طرح حیاتی را بیش از گذشته یادآور می‌شود. در همین زمینه نماینده مردم شیراز و زرقان در مجلس شورای اسلامی با بیان اینکه روند اجرای خط ریلی شیراز ـ بوشهر قابل‌قبول نیست، بر ضرورت تسریع این پروژه تأکید کرد.

جعفر قادری در گفت‌وگویی با بامداد جنوب گفت: در روزهای اخیر با مدیرکل راه‌آهن استان فارس و مدیرعامل شرکت زیرساخت، مشاور عمرانی استاندار فارس نشستی با موضوع بررسی آخرین وضعیت ریلی استان (فارس) داشتیم.

وی با اشاره به محدودیت منابع بودجه‌ای دولت و لزوم بهره‌گیری از توان مالی بخش خصوصی و صنایع بزرگ تأکید کرد و افزود: روند اجرای خط ریلی شیراز به بوشهر قابل‌قبول نیست و بسیار زمان‌بر است و طولانی شدن عملیات اجرایی به صلاح استان نیست.

رئیس کمیسیون ویژه حمایت از تولید و سیاست‌های کلی اصل ۴۴ قانون اساسی مجلس شورای اسلامی تصریح کرد: در این جلسه در خصوص موضوع بهره‌گیری از ظرفیت ماده ۵۶ قانونی الحاق ۲ و بهره‌گیری از ظرفیت مالی و حمایت‌های فولاد کوار مقرر شد که از این ظرفیت استفاده شود تا ما سریع‌تر بتوانیم قطعات ۱، ۲, ۳ خط ریلی شیراز ـ بوشهر را به بهره‌برداری برسانیم.

وی ادامه داد: این کار باعث می‌شود هر چه زودتر، محصولی که در فولاد کوار تولید می‌شود به منطقه ویژه اقتصادی شیراز شهرک صنعتی بزرگ شیراز و دهکده لجستیک راحت‌تر و ایمن‌تر منتقل شود.

قادری در ادامه با انتقاد از نحوه اولویت‌بندی پروژه‌های ریلی کشور گفت: متأسفانه در حال حاضر، برنامه و بودجه راه‌آهن شیراز ـ بوشهر عملاً از فهرست اولویت‌ها کنار گذاشته شده و در مقابل، وزارت راه و شهرسازی اجرای مسیرهایی مانند زاهدان ـ چابهار و رشت ـ آستارا را در اولویت قرار داده است؛ در حالی که مسیر شیراز به بوشهر و اتصال جنوب کشور به شبکه ریلی، به‌ویژه با توجه به ظرفیت‌های راهبردی منطقه عسلویه، نه‌تنها اهمیت کمتری ندارد بلکه در بسیاری از شاخص‌ها از اهمیت بالاتری برخوردار است.

وی افزود: برای نمونه، در مسیر رشت ـ آستارا راه‌های جایگزین ریلی و ارتباطی وجود دارد، اما در محور فارس به بوشهر هنوز هیچ خط ریلی فعالی برقرار نشده و این خلأ زیرساختی سال‌هاست که بر توسعه اقتصادی، صنعتی و لجستیکی جنوب کشور تأثیر گذاشته است.

نماینده مردم شیراز و زرقان در مجلس شورای اسلامی تأکید کرد: انتظار ما این نیست که همه قطعات این پروژه به‌صورت هم‌زمان به سرانجام برسد، اما حداقل باید قطعات ابتدایی خط ریلی شیراز ـ بوشهر هرچه سریع‌تر تعیین تکلیف و به بهره‌برداری برسند تا بخشی از بار سنگین حمل‌ونقل جاده‌ای کاهش پیدا کند.

نماینده مردم شیراز و زرقان در مجلس شورای اسلامی با بیان اینکه در استان فارس استاندار و همچنین دیگر مسئولان مربوطه پیگیری این پروژه هستند تأکید کرد: انتظار این است که از سوی استان بوشهر نیز این پیگیری‌ها به‌صورت مستمر ادامه داشته باشد.

قادری در خصوص آزادراه شیراز به بوشهر نیز گفت: قطعات اول، چهارم و پنجم آزادراه شیراز ـ بوشهر در اولویت اجرایی قرار دارند و برای قطعات دوم و سوم که پرهزینه‌تر هستند، تأمین منابع مالی و مشارکت سرمایه‌گذاران در دستور کار است.

وی از کلنگ زنی قطعه نخست آزادراه شیراز-بوشهر در ایام دهه فجر خبر داد و گفت: این قطعه به طول ۵۲ کیلومتر خواهد بود که از قطعه ۸ آزادراه شیراز ـ اصفهان شروع می‌شود و از مسیر روستای پسکوهک شیراز به سمت دشت ارژن می‌رود و در دهه فجر کلنگ‌زنی خواهد شد.

این اظهارات در حالی مطرح‌شده که است که آن‌سوی ماجرا در استان بوشهر وضعیت بغرنج‌تر به نظر می‌رسد و آن‌گونه که مدیرکل راه و شهرسازی استان بوشهر گفت: تکمیل راه‌آهن بوشهر- شیراز نیازمند همکاری دولت و بخش خصوصی است.

اصغر کشوریان با بیان اینکه طرح راه‌آهن بوشهر شیراز یکی از مهم‌ترین مطالبات استان بود که بر ارائه راه‌کارها برای اجرای آن تأکید شد. گفت: اجرای این طرح با پیمانکار منعقدشده و هم‌اکنون عملیات تجهیز کارگاه و فعالیت‌های اجرایی در قطعات مختلف آن ادامه دارد ولی پیشرفت طرح در مرحله فعلی به علت کمبود اعتبار چندان مطلوب نیست.

مدیرکل راه و شهرسازی استان بوشهر تصریح کرد: باوجوداینکه در سفر استانی رئیس‌جمهوری در روزهای پایانی بهمن‌ماه پارسال اعتباری برای این پروژه لحاظ شد، اما رقم اختصاص‌یافته جوابگو نیست.

کشویان ادامه داد: وزیر راه و شهرسازی در جریان سفر اخیر پیشنهاد داد که طرح خط ریلی بوشهر از طریق یک کنسرسیوم سرمایه‌گذاری یا نمونه تأمین مالی غیردولتی (B.O.T) دنبال شود تا روند اجرای آن شتاب گیرد. در همین راستا، با حضور نمایندگان استان‌های فارس و بوشهر، استانداران دو استان و جمعی از مدیران دستگاه‌های اجرایی و منطقه ویژه پارس جلسه‌ای برگزار شد تا بسته مالی مشخصی برای تأمین اعتبار تهیه شود.

وی افزود: در حال حاضر قطعه ۹‌-B طرح خط ریلی بوشهر فعال است، اما فعالیت در حدی که رضایت‌بخش باشد نیست؛ علت آن نیز همان کمبود منابع است. برآورد فعلی هزینه تکمیل خط ریلی در محدوده بوشهر حدود ۹۰۰ هزار میلیارد ریال است.

به گفته وی اتصال خط ریلی استان به شبکه سراسری، امکان توسعه اقتصادی، صادرات غیرنفتی و رونق گردشگری را فراهم می‌کند. ازاین‌رو، مشارکت صنایع بزرگ در تکمیل آن ضرورت دارد. در همین راستا برای تکمیل این طرح تشکیل کنسرسیوم متشکل از بخش خصوصی و صنایع پتروشیمی برای تأمین منابع در دستور کار قرار گرفته است.

مدیرکل راه و شهرسازی استان بوشهر گفت: پیمانکار اصلی طرح شرکت ساخت و توسعه زیربناهای حمل‌ونقل کشور است و چون مبدأ قراردادی طرح از استان فارس تعریف‌شده، در عمل مدیریت مالی و تخصیص اعتبارات نیز از آن مسیر صورت می‌گیرد.

کشوریان افزود: این موضوع گاهی مشکلاتی برای پیگیری‌های استانی ایجاد می‌کند، زیرا بخش عمده مسیر حدود ۴۳۰ کیلومتر در محدوده استان بوشهر واقع‌شده است.