کلافگی دانشجویان از تغییرات مکرر در شیوه برگزاری امتحانات

بامدادجنوب_داود علیزاده

تا پیش از دوران کرونا لغو امتحانات پایان‌ترم دانشگاه‌ها و یا حتی تعویق آن برای دانشجویان امری محال به نظر می‌رسید. همه پذیرفته بودند که باید در ساعت مقرر، در روز تعیین‌شده همچون سرنوشتی محتوم حضور در جلسه امتحان پایان‌ترم را بپذیرند. با وقوع همه‌گیری کرونا یک‌باره همه معادلات بهم ریخت. ابتدا کلاس‌های آنلاین به راه افتاد و بعد از مدتی کار به برگزاری امتحانات آنلاین رسید. این تغییر ساختاری باعث شد تا بسیاری از اساتید نسبت به کیفیت تحصیل دانشجویان و نحوه شرکت آن‌ها در امتحانات با تردید نگاه کنند. به‌طور مثال اصلی‌ترین دغدغه آن‌ها حفظ کیفیت آموزش و تعامل مؤثر با دانشجویان بود. بسیاری از این اساتید در گفت‌وگو با خبرنگار بامداد جنوب معتقد بودند که کنترل تقلب در امتحانات آنلاین دشوار و گاهی بعید است و این امر بر اعتبار نمرات تأثیر می‌گذارد. همچنین، برخی اساتید با چالش‌های فنی، آشنایی با پلتفرم‌های جدید و نیاز به‌صرف زمان بیشتر برای آماده‌سازی محتوای دیجیتال مواجه هستند. ضمن اینکه نظارت بر حضور فعال و میزان درگیری دانشجویان در طول کلاس نیز موضوعی نبود که بسیاری از اساتید بتوانند با آن به‌راحتی کنار بیایند.

از آن‌سوی ماجرا دانشجویان به دو گروه عمده تقسیم می‌شدند. گروهی معتقد هستند که آموزش مجازی و در نهایت شرکت در آزمون آنلاین باعث می‌شود که عدالت برقرار نشود. مثلاً مشکلات مربوط به زیرساخت اینترنت یا دسترسی نابرابر به تجهیزات مناسب کیفیت بهره‌گیری دانشجویان متغیر می‌کند. به‌ویژه در سال‌های اخیر که با افزایش نرخ تورم و ارز خرید تجهیزاتی همچون کامپیوتر و گوشی مناسب نیز دشوارتر از گذشته شده است. ضمن آنکه برای برخی دانشجویان نیز محیط شلوغ برخی خانه‌ها و خستگی ناشی از خیره شدن طولانی‌مدت به صفحه‌نمایش هم می‌توانست در نوع خود چالش‌برانگیز باشد.

با پایان دوران کرونا بسیاری تصور می‌کردند بساط این وضعیت برچیده شود؛ اما ماجراهای جدید باعث شد تا نظام آموزشی در مدارس و دانشگاه‌ها از این روش‌ها به‌عنوان آلترناتیو موقعیت‌های خاص استفاده کنند. تعطیلات دستوری و ناگهانی که از قبل سردی هوا، آلودگی هوا، ناترازی انرژی سروکله‌شان پیدا می‌شد چشمان اساتید و دانشجویان را دوباره به صفحه‌ نمایشگرها خیره می‌کرد. این وضعیت اگرچه همچنان باعث گلایه‌مندی بود اما انتظار می‌رفت به‌مرور چالش‌های آن کم شود؛ اما ناگهان در پایان‌ترم سال تحصیلی جاری با شروع اعتراضات مردمی و تبعات آن چالش برگزاری غیرحضوری امتحانات و کلاس‌ها دوباره با مصائبی جدیدتر رخ خودش را نشان داد. آن‌هم بلاتکلیفی دانشجویان برای شرکت در آزمون و نحوه آن بود. موضوعی که باعث گلایه شدید دانشجویان شده است عجز دانشگاه‌های کشور در اتخاذ صریح و به‌موقع، شفاف و هماهنگ دانشگاه‌های کشور بود. به‌ویژه آنکه برخی دانشجویان با دو مسأله دیگر نیز روبرو بودند: از یک سو پایان مهلت حضور در خوابگاه‌ها و چالش اقامت و دیگر دشواری برنامه‌ریزی سفر به شهرستان برای دانشجویان غیربومی.

در این میان دانشگاه‌های حاضر در تهران مدیریت بهتری داشتند و در روزهای نخست با صدور اطلاعیه‌هایی مسیر دانشجویان را برای روزهای پایانی نیمسال اول مشخص کردند اما در شهرستان‌ها به‌ویژه در استان بوشهر وضعیت کاملاً متفاوت بود.

در ادامه به برخی تصمیم‌های ناگهانی و غیرهماهنگ دانشگاه‌های استان بوشهر اشاره خواهد شد. به‌طور مثال در دانشگاه آزاد اسلامی بوشهر طی هفته‌ دوم و سوم دی‌ماه مکرر به‌صورت پراکنده از سوی دانشگاه خبرهای ضدونقیض در خصوص برگزاری حضوری و غیرحضوری امتحانات منتشرشده بود؛ حتی عدم تصمیم‌گیری به‌موقع باعث شده بود تا دانشجویان این دانشگاه در مقابل یکی از ساختمان‌ها (خیابان رئیسعلی دلواری) تجمع کنند. در نهایت در روز ۲۳ دی‌ماه این دانشگاه در اطلاعیه‌ای اعلام کرد که امتحانات پایان نیمسال اول ۱۴۰۵-۱۴۰۴ دانشجویان دانشگاه آزاد اسلامی به‌صورت مجازی برگزار می‌شود.

دانشگاه خلیج‌فارس دیگر دانشگاه مهم بوشهر نیز از این قضیه مستثنی نبود. پیش‌بینی می‌شد باوجود سخت‌گیری‌های بیشتر این دانشگاه در مقابل برگزاری غیرحضوری امتحانات پایان‌ترم مقاومت بیشتری کند. این‌چنین هم شد و درنهایت این دانشگاه روز گذشته در اطلاعیه‌ای اعلام کرد: با استناد به نامه ۲/۲۹۵۲۶۳ مورخ ۲۹ دی ۱۴۰۴ وزارت علوم، تحقیقات و فناوری و با توجه به تصمیم کارگروه مدیریت آموزش عالی استان بوشهر، آزمون‌های پایانی نیمسال اول سال تحصیلی جاری ۱_۱۴۰۴ در مقطع کارشناسی به‌صورت غیرحضوری طبق برنامه امتحانی اعلام‌شده قبلی از طریق سامانه lms.pgu.ac.ir برگزار می‌شود.

این دانشگاه البته تأکید کرده که امتحانات مقطع کارشناسی ارشد و دکتری همچنان به‌صورت حضوری برگزار خواهد شد.

دیگر مراکز علمی و دانشگاهی استان بوشهر نیز هرکدام رویه‌های متفاوتی پیش گرفتند. به‌طور مثال دانشگاه علمی و کاربردی و غیرانتفاعی در استان بوشهر با تعویق امتحانات و موکول کردن آن به هفته آغازین بهمن سعی دارند که امتحانات خود را حضوری برگزار کنند.

دانشگاه‌ فرهنگیان از دیگر مراکز آموزشی استان بوشهر نیز همین رویه را پیش گرفت و با اعلام تعویق یک هفته‌ای به نظر می‌رسد دانشجویان منتظر تصمیم‌گیری جدید در هفته آتی خواهد ماند.

دانشگاه پیام نور استان بوشهر ابتدا امتحانات را از تاریخ ۲۰ تا ۲۴ دی‌ماه لغو کرد و مابقی امتحانات را به تعویق انداخت اما در آخرین تصمیمی که این دانشگاه گرفته از ۲۸ دی‌ماه دانشجویان به‌صورت حضوری در جلسات امتحان این دانشگاه حضور یافتند.

تعویق و تعلیق در برگزاری آزمون‌ها فقط مختص امتحانات داخلی دانشگاه‌ها نبود و پیامد آن به آزمون‌های سراسری نیز کشیده شد تا جایی که روز گذشته سازمان سنجش اعلام کرد آزمون دکتری ۱۴۰۵ به دلیل تداخل با امتحانات دانشگاه‌ها، با دو هفته تأخیر در ۲۴ بهمن برگزار می‌شود.

سازمان سنجش آموزش کشور از تعویق زمان برگزاری آزمون ورودی مقطع دکتری (Ph.D) سال ۱۴۰۵ خبر داد. بر اساس اعلام این سازمان، آزمون دکتری که پیش‌تر قرار بود در تاریخ ۱۰ بهمن ۱۴۰۴ برگزار شود، به دلیل تداخل با بازه زمانی امتحانات پایانی نیمسال اول سال تحصیلی ۱۴۰۵-۱۴۰۴ دانشگاه‌ها، با دو هفته تأخیر برگزار خواهد شد.

سازمان سنجش در اطلاعیه خود اعلام کرد این تصمیم با هدف مساعدت با دانشجویان و داوطلبانی اتخاذشده که هم‌زمان درگیر امتحانات دانشگاهی و آمادگی برای شرکت در آزمون ورودی دکتری هستند. به همین دلیل، تاریخ قبلی برگزاری آزمون لغو شده و زمان جدیدی برای آن در نظر گرفته‌شده است.