جزئیات «طرح معیشت پایه» به‌زودی اعلام می‌شود

بامداد جنوب: در شرایط تداوم فشارهای اقتصادی، نوسانات قیمتی و افزایش دغدغه‌های معیشتی خانوارها، دولت با هدف تضمین امنیت غذایی، بهبود معیشت مردم و افزایش ثبات و پیش‌بینی‌پذیری در اقتصاد کشور، اجرای طرح جامع حمایتی مشتمل بر ۱۵ ماده را به‌طور رسمی آغاز کرد؛ طرحی که از آن به‌عنوان یکی از مهم‌ترین برنامه‌های اقتصادی دولت در ماه‌های پیش‌رو یاد می‌شود و همچنین وزیر اقتصاد از اجرای طرح دیگری با عنوان «طرح معیشت پایه» خبر داده است که جزییات آن قرار است روزهای آینده اعلام شود.

با این حال آیین‌نامه اجرایی این طرح، صبح روز یکشنبه ۱۴ دی‌ماه ۱۴۰۴ در جلسه‌ای عالی‌رتبه با حضور رئیس‌جمهور، رئیس کل بانک مرکزی، دبیر شورای عالی امنیت ملی، وزرا و اعضای اقتصادی کابینه، نمایندگان دستگاه‌های اجرایی ذی‌ربط و استانداران سراسر کشور به‌صورت برخط بررسی و پس از نهایی‌سازی هماهنگی‌ها، وارد مرحله اجرا شد.

بر اساس تصمیمات اتخاذشده، در مرحله نخست طرح و به‌صورت علی‌الحساب، به ازای هر یک از حدود ۸۰ میلیون شهروند ایرانی، مبلغ یک میلیون تومان اعتبار خرید کالا به مدت ۴ ماه پیش‌بینی شده است. به این ترتیب، در آغاز اجرای طرح، مجموعاً ۴ میلیون تومان اعتبار به ازای هر نفر در قالب کالابرگ به کارت بانکی سرپرست خانوار تخصیص می‌یابد. این اعتبار صرفاً برای خرید کالاهای اساسی تعریف‌شده در طرح قابل استفاده خواهد بود و هدف اصلی آن، جبران آثار قیمتی و حفظ قدرت خرید خانوارها عنوان شده است.

تأکید رئیس‌جمهور بر رصد لحظه‌ای و رفع فوری گلوگاه‌ها

رئیس‌جمهور در این جلسه با تأکید بر ضرورت نظارت مستمر بر اجرای طرح گفت: اجرای این برنامه باید به‌صورت لحظه‌به‌لحظه رصد شود و هرگونه گلوگاه، ناهماهنگی یا مشکل احتمالی در فرایند اجرا، بدون وقفه و در سریع‌ترین زمان ممکن برطرف شود. به هیچ‌وجه نباید اجازه داده شود مسائل اجرایی انباشته یا مزمن شوند.

در همین راستا، مقرر شد کارگروهی ویژه به ریاست بانک مرکزی برای پایش مستمر اجرای طرح و رفع فوری موانع احتمالی تشکیل شود؛ کارگروهی که وظیفه هماهنگی میان دستگاه‌ها، مدیریت منابع و کنترل فرآیند تخصیص اعتبار را بر عهده خواهد داشت.

دو اولویت اصلی دولت؛ مردم و تولید

رئیس‌جمهور با اشاره به فلسفه طراحی این طرح تصریح کرد: دولت در اجرای این برنامه، دو محور اساسی صیانت از معیشت مردم و حمایت مؤثر از تولیدکنندگان، اصناف و کسبه را به‌طور همزمان دنبال می‌کند.

بر این اساس، مطالبات و دغدغه‌های فعالان زنجیره تولید تا مصرف به‌صورت دقیق بررسی شده و قرار است در قالب جلسات منظم استانی با حضور استانداران، فرمانداران و صاحبان فرآیند، پیگیری و رفع شود. رئیس‌جمهور همچنین بر لزوم گزارش‌دهی روزانه از روند اجرای طرح تأکید کرد.

انتقال یارانه؛ نه حذف آن

به گفته رئیس‌جمهور، سیاست دولت در این طرح نه حذف یارانه‌ها و نه کاهش آن، بلکه انتقال یارانه از ابتدای زنجیره تأمین به مصرف‌کننده نهایی است. به‌گونه‌ای که هر میزان افزایش احتمالی قیمت کالاهای اساسی، به‌طور کامل از طریق کالابرگ جبران شود و قدرت خرید خانوارها کاهش نیابد.

وی تأکید کرد که به هیچ عنوان نباید قیمت سایر کالاها و خدمات افزایش پیدا کند و در این زمینه، نظارت‌ها به‌صورت جدی، قاطع و میدانی اعمال خواهد شد.

رئیس‌جمهور همچنین نقش رسانه‌ها، به‌ویژه رسانه ملی را در موفقیت این طرح تعیین‌کننده دانست و خواستار تبیین دقیق، شفاف و مسئولانه ابعاد طرح شد. به گفته وی، رسانه‌ها باید با هماهنگی مسئولان اقتصادی دولت، به‌عنوان حلقه اتصال میان دولت و مردم، از ایجاد ابهام، شایعه و نگرانی در افکار عمومی جلوگیری کنند.

حمایت همزمان از صنایع و اصناف

در بخش دیگری از این جلسه، آیین‌نامه اجرایی حمایت از صنایع در قبال سیاست ارزی جدید نیز مورد بررسی قرار گرفت و هماهنگی‌های لازم برای اجرای آن انجام شد. رئیس‌جمهور تأکید کرد که باید به اصناف و واحدهای تولیدی این اطمینان داده شود که در مسیر اجرای این سیاست، با مشکل به‌ویژه در تأمین نقدینگی مواجه نخواهند شد. همچنین مقرر شد فعالان اقتصادی و صاحبان فرآیند به‌صورت کامل در جریان سازوکارهای اجرایی قرار گیرند تا تصمیم‌گیری‌ها منجر به ایجاد وقفه در تولید نشود.

ترخیص فوری کالاهای اساسی از گمرکات

در راستای تضمین تأمین به‌موقع کالاهای اساسی و نهاده‌های تولید، تصمیم بر آن شد که ترخیص تمامی نهاده‌های دامی و کالاهای اساسی موجود در بنادر و گمرکات کشور، به‌صورت فوری و از همان روز انجام شود؛ اقدامی که هدف آن جلوگیری از هرگونه کمبود احتمالی در بازار عنوان شده است.

شورای اطلاع‌رسانی دولت نیز در اطلاعیه‌ای رسمی، با تشریح ابعاد طرح انتقال ارز ترجیحی از ابتدای زنجیره به خانوارها اعلام کرد که این سیاست، از محورهای اصلی بودجه سال ۱۴۰۴ است و با هدف کاهش نااطمینانی، جلوگیری از رانت ارزی و انتقال کامل منافع یارانه‌ای به مصرف‌کننده نهایی اجرا می‌شود.

بر اساس این اطلاعیه، دولت سالانه حدود ۱۰ میلیارد دلار ارز ترجیحی برای واردات کالاهای اساسی هزینه می‌کرد، اما این شیوه به‌دلیل نوسان تخصیص ارز، عدم کنترل قیمت‌ها و افزایش چندبرابری نهاده‌های تولید، کارآمدی لازم را نداشته است.

سازوکار جدید ارزی و کالابرگ

در مدل جدید، ارز کالاهای اساسی از تالار دوم و درگاه اختصاصی بانک مرکزی تأمین می‌شود و در مقابل، معادل یارانه پرداختی به‌همراه مبلغی بالاتر، در قالب اعتبار کالابرگ به خانوارها اختصاص می‌یابد.

کالاهای مشمول این طرح شامل شیر، پنیر، ماست، گوشت قرمز، مرغ، تخم‌مرغ، برنج، روغن، ماکارونی، قند و شکر و حبوبات است که در بیش از ۲۶۸ هزار فروشگاه خرد و زنجیره‌ای سراسر کشور عرضه می‌شود.

زمان آغاز خرید و راه‌های استعلام

بر اساس برنامه اعلامی، خانوارها از ۲۰ دی‌ماه و مطابق پیامک ارسالی به سرپرستان خانوار می‌توانند خرید خود را آغاز کنند. استعلام مانده اعتبار نیز از طریق اپلیکیشن «شما»، پیام‌رسان «بله» و کد دستوری ۵۰۰۱۴۶۳# امکان‌پذیر خواهد بود.

جزئیات «طرح معیشت پایه» به‌زودی اعلام می‌شود

به نظر می‌رسد دولت چهاردهم برنامه حمایتی دیگری نیز در دستور کار دارد. چراکه مدنی زاده وزیر امور اقتصادی و دارایی، از نهایی‌شدن یک بسته حمایتی برای تقویت معیشت خانوارها خبر داد و اعلام کرد: «این بسته در قالب یک طرح حمایتی با عنوان طرح معیشت پایه از مدت‌ها قبل در دستور کار دولت قرار داشت تا بتوانیم یک سطح حداقلی و پایه از معیشت مورد نیاز همه مردم و خانواده‌ها را تضمین کنیم؛ مدلی که مشابه آن در بسیاری از کشورهای توسعه‌یافته از سوی دولت‌ها اجرا می‌شود.»

مدنی‌زاده با اشاره به اینکه این برنامه پس از طی مراحل کارشناسی به نتیجه رسیده است، افزود: «الحمدالله این طرح اکنون به ثمر نشسته و در روزهای آینده، جزئیات آن به‌صورت رسمی اعلام خواهد شد.»