جشنواره قصه‌گویی فرصتی برای احیای هویت فرهنگی کودکان است

بامدادجنوب_الهام بهروزی
مرحله استانی بیست‌وهفتمین جشنواره بین‌المللی قصه‌گویی کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان استان بوشهر با برگزاری دو روزه برنامه‌های قصه‌گویی و ارزیابی آثار ارائه‌شده به کار خود پایان داد. در این مرحله، ۵۵ اثر از مربیان، اعضا و شرکت‌کنندگان آزاد از ده شهرستان استان، طی روزهای شنبه و یکشنبه؛ ۶ و ۷ دی‌ماه در سالن آفرینش مرکز فرهنگی هنری شماره ۲ بوشهر اجرا و از سوی هیأت داوران مورد بررسی قرار گرفت.
این جشنواره با هدف تقویت فرهنگ قصه‌گویی و بهره‌گیری از ظرفیت روایت در انتقال مفاهیم فرهنگی و اجتماعی برگزار شد و داوری آثار بر اساس شاخص‌هایی همچون خلاقیت، ساختار روایت، فن بیان، ارتباط با مخاطب و استفاده از عناصر فرهنگی بومی انجام گرفت. مرحله استانی این رویداد در بخش‌های رقابتی و غیررقابتی، به موضوعاتی از جمله فرهنگ‌سازی در حوزه انرژی و صرفه‌جویی، آیین‌ها و فرهنگ بومی و مفاهیم قرآنی پرداخت و در پایان، برگزیدگان نهایی معرفی شدند.
مدیرکل کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان استان بوشهر در خصوص اهداف برگزاری مرحله استانی بیست و هفتمین جشنواره بین‌المللی قصه‌گویی در کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان به بامداد جنوب گفت: جشنواره قصه‌گویی کانون، به‎عنوان یک رویداد تأثیرگذار فرهنگی، اهداف متعددی را دنبال می‌کند. مهم‌ترین هدفی که می‌توانم به آن اشاره کنم احیا و ترویج فرهنگ ناب قصه‌گویی به عنوان یک میراث معنوی است؛ چراکه قصه‎‏ها در واقع میراث ناملموس ایران زمین هستند و این جشنواره می‎تواند از قصه‎‏ها به عنوان بخشی از فرهنگ ما یک هویت نامیرا بسازد؛ چراکه هر قصه با هر بار گفته شدن و هر بار شنیده شدن از ورطه فراموشی بیرون می‌آید و سینه به سینه نقل خواهند شد.
سمیه رسولی با بیان اینکه بر کسی پوشیده نیست که قصه‌گویی ابزاری قدرتمند برای انتقال مفاهیم، ارزش‌ها و هویت فرهنگی ماست، افزود: بنابراین این جشنواره می‎تواند بستری ایجاد ‌کند که منجر شود به تقویت خلاقیت و تخیل، پرورش مهارت‌های کلامی و اعتماد به نفس در کودکان و نوجوانان. یک موردی که باید در مورد قصه‌‌گویی اشاره کنم، این است که قصه می‌تواند پیوندی عمیق‌ بین نسل‌ها ایجاد کند ارتباطی که پدربزرگ‌ها و مادربزرگ‌ها را در کنار کودکان و نوجوانان می‌نشاند و ما مشارکت پدربزرگ‌ها و مادربزرگ‌ها را در این جشنواره شاهد بوده‌ایم.
وی با تاکید بر اینکه نباید فراموش کنیم که جشنواره قصه‌گویی یک فرصت است، تصریح کرد: فرصتی که به کودکان و نوجوانان این اجازه را می‌دهد که با داستان‌های اصیل ایرانی آشنا شوند، و هویت فرهنگی آنها پرورش یافته و تقویت پیدا کند که این خود یکی از اهداف برگزاری جشنواره قصه‌گویی است.
مدیرکل کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان استان بوشهر سپس به شعار این دوره از جشنواره قصه‌گویی اشاره و تاکید کرد: شعار امسال جشنواره «جهان با قصه کودکان را ببین» تعیین شده. این شعار زیبا بر این اصل تاکید دارد که قصه‌گویی تنها یک سرگرمی نیست، بلکه جلوه‌ای از زندگی، احساسات، آرزوها و تجربیات بشری است. و از «جهان» می‌خواهد کودکان را از نگاه قصه‎ها ببیند، درک کند و پرورش دهد؛ چراکه به تعبیری قصه‌ها بی‌مرز هستند و زبان مشترکی برای بشارت دارند؛ به‏نحوی که فارغ از مرزهای جغرافیایی، فرهنگ‌هایی را با کودکان و نوجوانان به اشتراک می‎‏گذارند. از سویی نیز این شعار به ظرفیت عظیم و عمیق قصه اشاره دارد که می‌تواند در برگیرنده حقوق کودکان برای آموزش به آنها باشد.
وی همچنین به بخش‌های این رویداد اشاره و تصریح کرد: در مرحله استانی امسال دو بخش را تعریف کردیم؛ بخش اصلی که بخش رقابتی جشنواره بود و برگزیدگان آن به بخش ملی معرفی شدند و برای رقابت با قصه‏گویان دیگر استان‌ها خود را مهیا می‌کنند و بخش جنبی جشنواره، بخش فرهنگ‏سازی بود که در این ۲ روز بیش از دو هزار دانش‏آموز از قصه‏گویی قصه‏گویان کانون برخوردار شدند و با موضوعات آشنایی با چرخه تولید انرژی و صرفه‌جویی درمصرف انرژی، پاسداشت آب به‏عنوان مایه حیات، دوست‌یابی و اهمیت همنشینی با انسان‌ها به‌عنوان الگوهای رفتاری، قدرت نه گفتن، قصه‏های قرآنی و تقویت فرهنگ اسلامی، قصه‏های بومی محلی به عنوان بخشی از فرهنگ بومی ما، آشنایی آداب و سنن و رسوم در قالب قصه و… آشنا شدند. بجد می‌گویم که اهمیت این بخش را از بخش رقابتی بیشتر می‌دانم.
به گفته رسولی، در بخش رقابتی قصه‌گویان در بخش‎های آیینی، سنتی، قصه‎‏های مقاومت و قهرمانان، قصه‏گویی با ابزار، قصه‏گویی منظوم، پدربزرگ‏ها و مادر بزرگ‌ها و… با هم به رقابت پرداختند.
مدیرکل کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان استان بوشهر یادآور شد: مرحله کشوری بیست و هفتمین جشنواره قصه‏گویی در سال جاری طی روزهای ۲۷ تا ۳۰ بهمن ۱۴۰۴ در استان اصفهان برگزار می‌شود و این شهر شاهد رقابت قصه‏گویان برتر سی و یک استان با یکدیگر خواهد بود؛ اما آیین پایانی بخش علمی (مقالات و پژوهش‏ها و کتاب‏ها و رسال‏های دانشگاهی) این جشنواره در اردیبهشت سال ۱۴۰۵ برگزار خواهد شد.
به گفته وی، در بخش علمی علاقه‌مندان و پژوهشگران می‏توانند در موضوعات توسعه قصه‏گویی دینی؛ قصه‏گویی فرم‏محور یا محتوا‌محور؛ قصه‏گویی محیطی و صنعت توریسم؛ قصه امروز ایران چیست؟؛ جایگاه قصه‌گویی در زندگی؛ جایگاه قصه و قصه‏گویی در جهان معاصر؛ هویت دینی، هویت ایرانی در قصه‌های آیینی؛ قصه‏های صلح، قصه‌های جنگ؛ محتوای صحیح تربیتی در قصه‌گویی کلاسیک و سنتی ایران و… مقالات و نوشته‌های خود را به دبیرخانه جشنواره ارسال کنند.
رسولی سپس به توجه ویژه به پدربزرگ‌ها و مادربزرگ‌ها در این جشنواره اشاره کرد و گفت: در جشنواره به کودکان و نوجوانان به‏عنوان قصه‌گویان امروز و سرمایه‌های فردا باور داریم و معتقدیم حضور آن‏ها در جشنواره باعث می‌شود، این هنر در نسل‌‎های متمادی تداوم یابد. از سویی دیگر نیز پدربزرگ‌ها و مادربزرگ‌ها خود گنجینه‌های زنده قصه‌های اصیل، محلی و بومی هستند که حضور و مشارکت آن‎‏ها در جشنواره علاوه بر احیا و یادآوری قصه‌های کودکی ما، پیوند عاطفی عمیق‌تری بین نسل قدیم و جدید ایجاد می‌کند و باعث می‌شود شیوه انتقال سینه به سینه ادامه‌دار باشد. بی‎شک حمایت و ترغیب این دو گروه برای ما بسیار حائز اهمیت است.
مدیرکل کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان استان بوشهر با تاکید بر اینکه خوشبختانه در این دوره چ با استقبال خوبی مواجه شدیم، تاکید کرد: بیش از ۵۰۰ نفردر مرحله اول نام نویسی کردند که ۴۰۰ اثر در بخش‌های مختلف مرحله استانی به دبیرخانه جشنواره رسید که از این میان ۵۴ نفر پس از بازبینی به مرحله استانی راه یافتند و طی ۲ روز در تاریخ ۶ و ۷ دی ماه به رقابت پرداختند و در اختتامیه نفرات برگزیده از سوی هیات داوری این دوره معرفی و تجلیل شدند.
در ادامه این گزارش باید اشاره شود که هیأت داوران متشکل از شاهین بهرام‌نژاد، جهانشیر یاراحمدی، مهشید جهازی و طوبی شیرکانی ضمن تقدیر از سطح کیفی آثار ارائه‌شده، تنوع موضوعی و توجه به هویت فرهنگی و بومی استان بوشهر را از نقاط قوت جشنواره امسال معرفی کردند و برگزیدگان مرحله استانی جشنواره قصه‌گویی کانون را به این شرح اعلام کردند:
بخش آیینی سنتی بزرگسال: رتبه اول: مریم خلیفه زاده از گناوه؛ رتبه دوم: مرضیه آقایی از بوشهر؛ رتبه سوم: ملیکا آقایی از بوشهر، بخش آیینی سنتی نوجوان: رتبه اول: فاطمه نوذری از کنگان؛ رتبه دوم: ساغر رضایی از کنگان؛ رتبه سوم مشترکا : یسنا کشاورز از بوشهر و بهزاد لیراوی از گناوه، بخش سنتی کلاسیک (مادریزرگ‌ها): رتبه اول: صدیقه فتاح از دیلم؛ رتبه دوم: مریم نیک بخش از دیلم؛ رتبه سوم: طوبی حسینی از اهرم، بخش سنتی کلاسیک بزرگسال: رتبه اول: رضوان فتاح از دیلم؛ رتبه دوم: مریم فتاح از دیلم؛ رتبه سوم مشترکا : نجمه یزدانی از گناوه و امینه جلالیان از برازجان.
بخش سنتی کلاسیک نوجوان: رتبه اول: ساجده جعفری از جم، رتبه دوم: فاطمه بازجو از سیراف، رتبه سوم: مطهره طاهری پور از سیراف، بخش قصه‌گویی دینی بزرگسال؛ رتبه اول: مهدی شیخیانی از خورموج؛ رتبه دوم: نجمه کردگار از اهرم؛ رتبه سوم: فاطمه رستگاری از وحدتیه، بخش قصه‌گویی دینی نوجوان: برگزیده: مهدیه خلیفه از گناوه؛ بخش قصه‌گویی با ابزار؛ برگزیده: معصومه خادم اهرم و یلدا سالمی به عنوان برگزیده دوره قبل جشنواره طبق قوانین بدون داوری به مرحله بعد راه یافت.
بخش قصه‌گویی ایثار: رتبه اول: سیده نگار بهرسی از خورموج؛ رتبه دوم: سحر زنده‌بودی از بوشهر، بخش علمی بزرگسال: رتبه اول: طوبی یزدانپناه از دالکی؛ رتبه دوم: فاطمه کازرونی از عالیشهر؛ رتبه سوم: نسرین صادق از اهرم، بخش علمی نوجوان: برگزیده: نیما کیامرزی از نخل تقی، بخش نوآورانه: رتبه اول: پگاه ایزدپناه از بوشهر؛ رتبه دوم: فرزانه عبدالهی از گناوه؛ رتبه سوم: زهرا حق‌نجات از بوشهر.
بخش ۱۰۰ثانیه: رتبه اول: پریا دهداری از بوشهر؛ رتبه دوم: آرشیدا خلیفه‌زاده از گناوه؛ رتبه سوم: محمدپارسا شیخیانی از بوشهر؛ شایسته تقدیر: زهرا رستمی از خورموج، حلما زارعی و مریم ماه‌لیلان از بوشهر و فاطمه‌زهرا ملک‌زاده از گناوه.
برگزیدگان این مرحله به‌عنوان نمایندگان استان بوشهر به مرحله منطقه‌ای و ملی بیست‌وهفتمین جشنواره بین‌المللی قصه‌گویی معرفی خواهند شد. مرحله ملی و بین‌المللی بیست‌وهفتمین جشنواره بین‌المللی قصه‌گویی از ۲۷ تا ۳۰ بهمن‌ماه ۱۴۰۴ به میزبانی کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان استان اصفهان برگزار خواهد شد.