آغاز پیگیری‌ها برای ثبت جهانی سیراف

بامداد جنوب: مدیرکل دفتر ثبت آثار تاریخی و حفظ و احیای میراث معنوی و طبیعی کشور آخرین وضعیت ثبت جهانی پرونده‌های «منظر فرهنگی و تاریخی الموت» و «آینه‌کاری در معماری ایرانی» را تشریح کرد و از پیگیری‌ برای ثبت پرونده‌های توس، دیوار گرگان و سیراف در فهرست موقت میراث جهانی یونسکو خبر داد.

علیرضا ایزدی در این باره گفت: ما موظف و مکلف هستیم مجموعه فرایندهای ثبت را به‌طور منظم انجام دهیم. همه‌ساله پرونده‌ها پس از بررسی در شوراهای متناظر استانی، برای تصویب نهایی به شورای ملی ارسال می‌شود. البته در یکی دو سال اخیر، از نظر کمی و کیفی قابل قیاس با سنوات گذشته نیست؛ چرا که نگاه ما تخصصی‌تر شده و همین نگاه تخصصی به نوعی بازدارنده است و ما را از برخی حواشی که در گذشته وجود داشت، دور کرده است.

او با اشاره به اصلاح روندها و ضوابط جدید ادامه داد: بر اساس تجربه خودمان، تعیین حریم محوطه‌ها را بدون گمانه‌زنی و کاوش‌های باستان‌شناسی ممنوع اعلام کرده‌ایم. این اقدام باعث می‌شود چارچوب مشخصی برای کار وجود داشته باشد و اختلاف نظرها و حرف‌وحدیث‌هایی که پیش‌تر وجود داشت، به حداقل برسد. امیدواریم در آینده هم این روند تداوم داشته باشد.

مدیرکل دفتر ثبت آثار تاریخی در ادامه به نتایج و خروجی این شوراها اشاره کرد و گفت: چکیده و عصاره فعالیت این شوراها، همان پرونده‌هایی است که برای ثبت در فهرست میراث جهانی یونسکو ارسال می‌شود. در حال حاضر حدود ۵۸ اثر از آثار کشورمان در فهرست موقت قرار دارد و در حال بررسی است. اخیراً نیز میزبان ارزیاب ایکوموس برای بازدید میدانی الموت بودیم و امیدواریم در دو تا سه ماه آینده با پاسخ به پرسش‌های کارشناسان، مسیر ثبت جهانی آثار جدید هموار شود.

ایزدی همچنین به دیگر پرونده‌های در دست اقدام اشاره کرد و گفت: پرونده دیوار گرگان را تسریع بخشیدیم و در قالب پرونده موقت به یونسکو ارسال کرده‌ایم. در کنار آن، پرونده مساجد تاریخی نیز با جدیت دنبال می‌شود. نیم‌ نگاه جدی هم به سیراف در حوزه خلیج فارس داریم و مناطق شمالی کشور نیز طرح‌هایی در دست بررسی داریم که در نوبت‌های آتی برای ثبت جهانی مطرح خواهند شد.

او درباره اولویت‌های ملی و فرهنگی در ثبت تصریح کرد: یکی از مباحث اصلی ما ثبت جهانی توس است. این موضوع از نظر هویتی، جغرافیایی و فرهنگی برای ما بسیار مهم است و با جدیت پیگیر آن هستیم. در حال حاضر بررسی‌های اولیه و تهیه پرونده موقت در حال انجام است تا نقاط قوت و ضعف آن مشخص شود. در واقع، توس در مرحله‌ای مشابه با دیگر پرونده‌هاست و امیدواریم به‌زودی به مرحله نهایی برسد.

ایزدی درباره استمرار فعالیت شوراهای ثبت نیز توضیح داد: شوراهای ثبت به‌طور منظم و مستمر برگزار می‌شوند. گاهی ممکن است فرآیند کارشناسی یا استعلام‌های اداری زمان‌بر شود، اما جلسات شوراها متوقف نمی‌شود.

او با تأکید بر نگاه آماری و کیفی در عملکرد این دفتر گفت: در طول یکی دو سال گذشته که در خدمت همکاران بوده‌ام، هم از نظر آمار و هم از نظر کیفیت پرونده‌ها پیشرفت خوبی داشته‌ایم. پرونده‌ها در حوزه‌های مختلف شامل آثار منقول، غیرمنقول و ناملموس در استان‌های مختلف کشور در دست بررسی و تشکیل است و تلاش ما بر این است که روند ثبت‌ها با دقت و استمرار بیشتری دنبال شود.