نارضایتی سالمندان بوشهری از حمل‌ونقل شهری

بامداد جنوب: هفته‌های گذشته به معرفی پروژه «شهر دوستدار سالمند» در بوشهر پرداختیم. این هفته نیز در ادامه همان گزارش، دکتر نورالدین امیری؛ مجری و برنامه‌ریز شهر دوستدار سالمند جزئیات بیشتری از روند اجرا و اهداف این طرح را ارائه کرده که در ادامه می‌خوانیم.

سالمندان باید بتوانند به‌راحتی از سیستم حمل‌ونقل شهر استفاده کنند. علاوه بر هزینه مناسب خدمات حمل‌ونقل، احساس امنیت سالمندان در استفاده از این خدمات بر تمایل آن‌ها به استفاده تأثیر مستقیم دارد. سیستم حمل‌ونقل باید پاسخگوی طیف گسترده‌ای از نیازهای حرکتی باشد. رانندگان و کارکنان ایستگاه‌های حمل‌ونقل که به نیازهای سالمندان حساس هستند، می‌توانند کمک شایانی به مسافران سالخورده کنند. در نهایت، اطلاع‌رسانی درباره خدمات حمل‌ونقل ایمن، دوستدار سالمند و مقرون‌به‌صرفه برای تسهیل استفاده سالمندان ضروری است. حمل‌ونقل شهری شامل یکی از مؤلفه‌های مهم برای سالمندان به شمار می‌آید، متدهای مختلف حمل‌ونقل، دسترسی به ایستگاه‌ها، ترافیک و شلوغی و … از مواردی است که باعث می‌شود حوزه حمل‌ونقل شهری در شهر دوستدار سالمند اهمیت ویژه‌ای داشته باشد. مؤلفه حمل‌ونقل سالمندان با هفت مؤلفه تعریف‌شده است که عبارت‌اند از: در دسترس بودن گونه‌های مختلف حمل‌ونقل عمومی در مجاورت محلات؛ دسترسی به ایستگاه‌های حمل‌ونقل عمومی؛ دسترسی مطلوب به پارکینگ‌های عمومی؛ عبور و مرور آسان افراد استفاده‌کننده از صندلی‌های چرخ‌دار با وسایل نقلیه عمومی، نیمه عمومی و خصوصی؛ ایمنی و امنیت حمل‌ونقل عمومی؛ ایمنی و آسوده‌خاطر در خیابان‌ها برای رانندگی به‌ویژه در محلات شهر و مقرون‌به‌صرفه بودن حمل‌ونقل عمومی. بر اساس نظرات کارشناس و مدیران شهری، دسترسی به ایستگاه‌های حمل‌ونقل عمومی، در دسترس بودن گونه‌های مختلف حمل‌ونقل عمومی در مجاورت محلات و عبور و مرور آسان افراد استفاده‌کننده از صندلی‌های چرخ‌دار با وسایل نقلیه عمومی، نیمه عمومی و خصوصی به‌عنوان بااهمیت‌ترین شاخص‌های این مؤلفه شناسایی‌شده است و همچنین شاخص‌های ایمنی و آسوده‌خاطر در خیابان‌ها برای رانندگی به‌ویژه در محلات شهر و مقرون‌به‌صرفه بودن حمل‌ونقل عمومی به‌عنوان کم‌اهمیت‌ترین شاخص‌ها به شمار می‌آیند.

در بوشهر کارشناسان پیشنهادات کرده‌اند در اولویت اول، آسایش سالمندان در ایستگاه‌های حمل‌ونقل عمومی در نظر گرفته شود. با توجه آب‌وهوای گرم شهر بوشهر در شش ماه از سال نیاز است که سیستم سرمایشی مناسبی در ایستگاه‌های حمل‌ونقل عمومی در نظر گرفته شود. همچنین دسترسی به ایستگاه‌های حمل‌ونقل عمومی برای سالمندان آسان باشد و با توجه به در نظر گرفتن بیشترین تعداد سالمند در محلات مختلف بوشهر بازنگری در تعبیه ایستگاه‌های حمل‌ونقل عمومی داشته باشیم. به‌عنوان پیشنهادات بعدی مواردی شامل: تشکیل سازمان حمل‌ونقل شهرداری به‌عنوان یک معاونت مستقل از معاونت عمرانی، برگزاری نشست‌های تخصصی در این حوزه، آموزش فرهنگ ترافیک به شهروندان از طریق فضای مجازی، صداوسیما و …، ایجاد مسیرهای پیاده‌روی با روشنایی و روسازی مناسب، نصب اعلان‌های صوتی و تصویری در حمل‌ونقل عمومی جهت راهنمایی سالمندان، استفاده از تخفیفات ویژه برای سالمندان در جهت استفاده از حمل‌ونقل عمومی و افزایش مدهای حمل‌ونقلی پیشنهادشده‌اند.

به‌عنوان‌مثال در محله سنگی بوشهر میانگین رضایت ۲.۵۸ از ۵ در این حوزه، حاکی از شکست سیستم حمل‌ونقل در پاسخگویی به نیازهای سالمندان است. نتایج نشان می‌دهد امنیت فیزیکی نسبتی قابل‌قبول دارد «امنیت در وسایل نقلیه عمومی» (3.73) و «ایمنی ایستگاه‌ها» (3.67)، اما کلیت سیستم برای سالمندان غیرقابل استفاده است. پایین‌ترین شاخص‌ها مربوط به موانع ساختاری حیاتی است:

«مناسب‌سازی پل‌های هوایی» (۱.۸۹) و «جایگاه ویژه سالمندان در اتوبوس» (۲.۰۲) نشان‌دهنده عدم توجه به شاخص‌های حمل‌ونقل دوستدار سالمند است.

«سهولت سوار و پیاده شدن» (۲.۱۴) و «اعلان‌های صوتی ایستگاه‌ها» (۲.۰۸) گویای غفلت از نیازهای حرکتی و حسی سالمندان است.

«برنامه زمانی حرکت» (۲.۲۹) و «تجهیزات ورود/خروج پارکینگ» (۲.۱۲) بیانگر شکست مدیریتی در سازمان‌دهی خدمات است.