اولویت‌بندی ابعاد شهر دوستدار سالمند (بوشهر)

بامداد جنوب: هفته گذشته در بخش نخست، به معرفی پروژه «شهر دوستدار سالمند» در بوشهر پرداختیم. این هفته نیز در ادامه همان گزارش، دکتر نورالدین امیری؛ مجری و برنامه‌ریز شهر دوستدار سالمند جزئیات بیشتری از روند اجرا و اهداف این طرح را ارائه کرده که در ادامه می‌خوانیم.

اولویت‌بندی ابعاد شهر دوستدار سالمند (بوشهر)، در این بخش‌بر اساس نتایج به‌دست‌آمده از پرسشنامه کارشناسان و مدیران شهری به اولویت‌بندی ابعاد شهر دوستدار سالمند پرداخته‌شده است. به همین منظور کارشناسان و مدیران شهری در حوزه‌های مختلف به امتیازدهی به 8 مولفه و 44 شاخص شهر دوستدار سالمند بر اساس روش Q-Sort پرداخته‌اند. در نهایت امتیازات مربوط به هر کارشناس جمع‌آوری‌شده و ضریب اهمیت شاخص‌های مطرح‌شده موردسنجش قرارگرفته است. با توجه به اینکه تلاش شده است در انتخاب کارشناسان و مدیران شهری جامعه هدف به‌صورت هدفمند و برابر انتخاب شوند، نتایج به دست آمده نشان از توجه تمامی کارشناسان با تخصص‌های مختلف به ابعاد هشتگانه شهر دوستدار سالمند است. لازم به توضیح است نظر به اهمیت گردشگری در بوشهر، به‌صورت بعدی جداگانه مطرح و تحت عنوان بعد نهم موردبحث و بررسی قرار گرفت.

بر این اساس نتایج حاصل از نظرات کارشناسان و مدیران شهری نشان می‌دهد که خدمات پشتیبانی و سلامت جامعه، ساختمان‌ها و فضاهای بیرونی و حمل‌ونقل به‌عنوان پراهمیت‌ترین مؤلفه‌ها در شهر بوشهر در نظر گرفته‌شده‌اند. همچنین مشارکت مدنی و اشتغال به‌عنوان کم‌اهمیت‌ترین مؤلفه اولویت‌بندی شده است. این نشان می‌دهد که حوزه‌های درمانی و بهداشتی سالمندان و همچنین حوزه‌های شهرسازی همچون مناسب‌سازی فضاهای شهری و حمل‌ونقل شهری از اهمیت بالاتری برخوردار است.

در این میان «خدمات پشتیبانی و سلامت جامعه» با ضریب اهمیت ۸٫۱ در رتبه نخست قرار دارد. پس از آن «مسکن» با ضریب ۷٫۶ در رتبه دوم و «ساختمان‌ها و فضاهای بیرونی» با ضریب ۷٫۵۵ در رتبه سوم قرار گرفته‌اند. «حمل‌ونقل» با ضریب ۶٫۹۱ رتبه چهارم را به خود اختصاص داده و «اطلاعات و ارتباطات» با ضریب ۵٫۸۱ در جایگاه پنجم قرار دارد. همچنین «مشارکت اجتماعی» با ضریب ۴٫۷۲، «احترام و پذیرش در جامعه» با ضریب ۴٫۵۸ و در نهایت «مشارکت مدنی و اشتغال» با ضریب ۴٫۵ به ترتیب در رتبه‌های ششم تا هشتم این اولویت‌بندی قرار گرفته‌اند.

در ادامه به میزان رضایت‌مندی سالمندان در ابعاد هشت‌گانه در محله «سنگی» مورد بررسی و ارزیابی قرار گرفته است. پرسش‌های مطرح‌شده در این قسمت، مواردی نظیر وجود موانع حرکتی، وجود نیمکت، لغزنده نبودن سطوح، وجود گذرگاه‌های ایمن عابر پیاده، روشنایی مناسب معابر و … را مورد بررسی قرار می‌دهند.

میانگین رضایت ۲.۶۸ از ۵ در این حوزه، نشان‌دهنده چالش‌های جدی در دسترس‌پذیری و ایمنی محیط شهری برای سالمندان است. پایین‌ترین شاخص مربوط به «سهولت حرکت در پیاده‌روها»(۲.۲۷) و «وضعیت سرویس‌های بهداشتی» (۲.۱۸) است که بیانگر موانع فیزیکی روزمره و فقدان امکانات اولیه بهداشتی در فضای عمومی است. شاخص‌های حیاتی مانند «دسترسی به ساختمان‌های عمومی» (۲.۴۴)، «دسترسی به فضای سبز» (۲.۵۷) و «ایمنی مسیرهای ویژه» (۲.۵۲) نیز همگی زیر میانگین هستند و شکست برنامه‌ریزی شهری در ایجاد محیطی پیاده‌محور را نشان می‌دهند. حتی شاخص‌های نسبتاً بالاتر مانند «امنیت محله» (۳.۰۳) و «نیمکت‌ها» (۳.۰۷) به دلیل ضعف در زیرساخت‌های پشتیبان (نظیر روشنایی معابر با ۲.۸۶ و کف‌سازی با ۲.۷۸) نتوانسته‌اند کیفیت تجربه سالمندان را ارتقا دهند.