همه چیز درباره هانتاویروس

در شرایطی که نظام‌های سلامت جهانی همچنان تحت تأثیر پیامدهای همه‌گیری کووید-۱۹ قرار دارند، انتشار گزارش‌هایی از بروز موارد ابتلا به هانتاویروس در یک کشتی گردشگری بین‌المللی، بار دیگر توجه متخصصان را به بیماری‌های نوپدید و مشترک بین انسان و حیوان جلب کرده است.

هانتاویروس (Hantavirus)

هانتاویروس گروهی از ویروس‌های RNA دار از خانواده Hantaviridae است که در جوندگان وحشی یافت می‌شود. انتقال آن عمدتاً از طریق استنشاق ذرات آلوده ناشی از فضولات خشک‌شده جوندگان و در مواردی تماس مستقیم با ترشحات یا گازگرفتگی توسط جوندگان رخ می‌دهد.

اغلب گونه‌های این ویروس انتقال انسان به انسان ندارند، اما در سویه «آندِس» (Andes virus) انتقال محدود بین افراد گزارش شده است. با این حال، سرایت آن در سطح جامعه بسیار کمتر از ویروس‌هایی مانند کووید-۱۹ است.

علائم بالینی

دوره کمون بیماری معمولاً بین ۱ تا ۸ هفته است. علائم اولیه اغلب غیراختصاصی بوده و شامل تب، سردرد، درد عضلانی و علائم گوارشی مانند تهوع و استفراغ می‌باشد.

در موارد پیشرفته، بیماری می‌تواند به درگیری شدید سیستم تنفسی یا کلیوی منجر شود که با تنگی نفس، افت فشار خون، نارسایی کلیه و در برخی موارد آدم ریوی و شوک همراه است.

درمان

در حال حاضر درمان اختصاصی ضدویروسی برای هانتاویروس وجود ندارد و رویکرد درمانی عمدتاً حمایتی است. این مراقبت‌ها شامل اکسیژن‌درمانی، تهویه مکانیکی در موارد شدید، تنظیم مایعات و الکترولیت‌ها و مراقبت‌های ویژه در بخش ICU می‌باشد. تشخیص و بستری زودهنگام نقش مهمی در کاهش شدت بیماری و مرگ‌ومیر دارد.

پیشگیری و کنترل

به‌دلیل نبود واکسن مؤثر، پیشگیری از هانتاویروس عمدتاً بر کاهش تماس با جوندگان و کنترل محیطی استوار است. مهم‌ترین اقدامات شامل کنترل جمعیت جوندگان، رعایت بهداشت محیط، تهویه مناسب فضاهای بسته و استفاده از ماسک و دستکش هنگام پاک‌سازی محیط‌های آلوده است. همچنین توصیه می‌شود فضولات جوندگان به‌صورت مرطوب جمع‌آوری شده و از جارو کردن خشک آن‌ها خودداری شود.

وضعیت اپیدمیولوژیک

سازمان جهانی بهداشت تأکید کرده است که هانتاویروس از نظر الگوی انتقال و قدرت سرایت، تفاوت قابل‌توجهی با ویروس‌های تنفسی پاندمیک دارد، با این حال پایش اپیدمیولوژیک و شناسایی سریع موارد ابتلا همچنان ضروری است.