کتاب «الفبای مهر» در خورموج رونمایی شد

بامداد جنوب: در آیینی فرهنگی با حضور مشاور وزیر میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی، کتاب «الفبای مهر» اثر علی اسماعیل‌پور و غلامرضا قربانی‌مقدم در شهر خورموج شهرستان دشتی استان بوشهر رونمایی شد.

مشاور وزیر میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی، در آیین رونمایی از این کتاب با اشاره به محتوای آن گفت: این اثر فقط یک کتاب تاریخی نیست، بلکه حافظه فرهنگی یک جغرافیای زنده است که روایت مردمانی را بازگو می‌کند که تاریخ خود را در مدرسه‌ها، کوچه‌ها، مسجدها و زیست روزمره شکل داده‌اند و از این منظر، رونمایی از این کتاب پاسداشت یک هویت انسانی و فرهنگی به‌شمار می‌رود.
محمدجواد حق‌شناس بیان کرد: کتاب الفبای مهر روایتگر تاریخ آموزشی و اجتماعی روستای فقیه‌حسنان در شهرستان فرهنگی ـ تاریخی دشتی است.
وی افزود: دشتی تنها یک محدوده جغرافیایی نیست، بلکه پیوندی عمیق از اقلیم، فرهنگ، زبان و زیست اجتماعی است و بخشی مهم از تاریخ آن در حافظه شفاهی مردم جریان دارد که این کتاب توانسته آن را بدرستی ثبت و ماندگار کند.
مشاور وزیر میراث فرهنگی با تمجید از رویکرد نویسندگان کتاب گفت: نویسندگان الفبای مهر با پرهیز از کلی‌گویی و تمرکز بر جزئیات، به نقش افراد، معلمان، مدیران و نهاد مدرسه در شکل‌گیری هویت جمعی پرداخته‌اند و نشان داده‌اند که مدرسه تنها محل آموزش خواندن و نوشتن نیست، بلکه کانون اعتمادسازی، نظم اجتماعی و پرورش مسئولیت‌پذیری است.
حق‌شناس در ادامه افزود: این اثر، تجربه محلی آموزش در یک روستای جنوبی را در امتداد جریان ملی آموزش نوین ایران قرار می‌دهد و نشان می‌دهد که اندیشه دانایی و آموزش، محدود به شهرهای بزرگ نبوده و حتی در دورترین نقاط کشور نیز نقشی تعیین‌کننده در پیشرفت اجتماعی داشته است.
وی با تأکید بر اهمیت ثبت تاریخ‌های محلی افزود: در شرایطی که هویت‌های بومی با چالش فراموشی مواجه‌اند، انتشار چنین آثاری نوعی مقاومت فرهنگی و زمینه‌ساز گفت‌وگویی آگاهانه میان گذشته، حال و آینده است و می‌تواند برای مدیران و تصمیم‌سازان امروز جامعه الهام‌بخش باشد.
مدیر انتشارات بامداد نو و ناشر کتاب الفبای مهر گفت: این اثر حاصل سال‌ها گردآوری اسناد، خاطرات و روایت‌های شفاهی است و انتشار چنین کتاب‌هایی بخشی از مسئولیت فرهنگی ناشران در حفظ تاریخ آموزش و هویت محلی به شمار می‌رود.
محمد ولی‌زاده مدیر انتشارات بامداد نو با اشاره به روند شکل‌گیری و انتشار این اثر اظهار کرد: الفبای مهر نتیجه سال‌ها پیگیری، تحقیق و جمع‌آوری اسناد، خاطرات و روایت‌های شفاهی معلمان و دانش‌آموزان است و انتشار آن در راستای ایفای مسئولیت فرهنگی ناشران صورت گرفته است.
وی با تأکید بر اینکه الفبای مهر تنها کتابی برای خواندن نیست، افزود: این اثر منبعی غنی برای نوشتن، پژوهش، داستان‌پردازی و حتی تولید آثار هنری به شمار می‌رود و هر فصل آن می‌تواند نقطه آغاز مسیرهای تازه‌ای برای پژوهشگران، نویسندگان و علاقه‌مندان به تاریخ آموزش باشد.
ولی‌زاده با اشاره به اهمیت ثبت تاریخ آموزش محلی تصریح کرد: اگر خاطرات معلمان، دانش‌آموزان و مدارس روستایی ثبت و مکتوب نشود، بخشی مهم از هویت فرهنگی و تاریخی جامعه بتدریج به فراموشی سپرده خواهد شد. از این رو، انتشار چنین آثاری نقشی مؤثر در حفظ و انتقال این میراث ارزشمند دارد.
نویسنده و جامعه‌شناس گفت: کتاب الفبای مهر تصویری زنده از تجربه آموزش روستایی در ایران ارائه می‌دهد و به حافظه فرهنگی مردمان فقیه‌حسنان تبدیل شده‌است؛ اثری که نشان می‌دهد مدرسه چگونه بنیان مدارا، گفت‌وگو و زندگی اجتماعی را شکل می‌دهد.
نعمت‌الله فاضلی، در آیین رونمایی از کتاب الفبای مهر اثر علی اسماعیل‌پور و غلامرضا قربانی‌مقدم اظهار کرد: در طول عمرم برای نخستین بار است که در مراسم معرفی یک کتاب، با چنین جمع گسترده و متنوعی از مخاطبان، شامل زنان و مردان از گروه‌های مختلف اجتماعی، روبرو می‌شوم.
وی با بیان اینکه این کتاب برای او معنایی ویژه دارد، افزود: خود من تحصیل‌کرده مدارس روستایی در مصلح‌آباد فراهان هستم و با خواندن الفبای مهر همان حس و تجربه مشترکی را لمس می‌کنم که بسیاری از کسانی دارند که دوران تحصیل خود را در مدارس روستایی گذرانده‌اند.
این استاد دانشگاه تهران ادامه داد: زمانی که دکتر محمدجواد حق‌شناس این کتاب را به من معرفی کرد، نخستین چیزی که در ذهنم تداعی شد، تجربه نگارش کتاب «تجاربم در مدارس روستایی» در اوایل دهه ۱۳۹۰ بود که بعدها با عنوان «مردم‌نگاری آموزش» منتشر شد.
فاضلی با اشاره به تاریخ شکل‌گیری آموزش نوین در ایران گفت: از سال ۱۲۶۷ و با تأسیس نخستین مدرسه نوین در تبریز، اگرچه مخالفت‌هایی از سوی متعصبان مذهبی و برخی گروه‌ها وجود داشت، اما چون میرزا حسن رشدیه بدرستی تشخیص داده بود که در سوی درست تاریخ ایستاده است، امروز نظام آموزشی کشور به بیش از ۱۲۰ هزار مدرسه رسیده است.
وی بیان کرد: تقدیر الهی چنین رقم خورده که مردم شهرستان دشتی امروز هفتاد و هفتمین سالگرد تأسیس یک مدرسه روستایی را جشن می‌گیرند و این کتاب به‌روشنی نشان می‌دهد که نباید از آموزش، فهمیدن و یادگیری هراس داشت؛ همان نهادی که روزگاری درباره آن گفته می‌شد فرزندان را از دین و هویت خود دور می‌کند.
این جامعه‌شناس افزود: ثمره مدرسه آن است که امروز زنان و مردان در کنار یکدیگر نشسته‌اند و درباره ارزش معلم و مفاهیم مدرن گفت‌وگو می‌کنند.
این برنامه با استقبال گسترده و چشمگیر اقشار مختلف مردم، فرهنگیان، دانشگاهیان، هنرمندان، فعالان اجتماعی و رسانه‌ای برگزار شد.

آیین رونمایی از کتاب الفبای مهر با نواختن زنگ نمادین مدرسه توسط حیدر اسماعیلی، از دانش‌آموزان دوره نخست و مدیر سابق دبستان فقیه حسنان، آغاز شد؛ زنگی که پیوندی نمادین میان گذشته و حال برقرار کرد و خاطره‌ای مشترک از سال‌های آموختن و تلاش را در ذهن حاضران زنده ساخت.
اجرای موسیقی سنتی گروه «دادبه» به سرپرستی حماسه حق‌پرست، فضای مراسم را آکنده از حس تعلق، آرامش و زیبایی کرد.
یکی از بخش‌های تأثیرگذار برنامه، رونمایی از کتاب توسط دانش‌آموزان ادوار مختلف دبستان فقیه حسنان بود، صحنه‌ای که تداوم آموزش و پیوند نسل‌ها را به‌روشنی به تصویر کشید.
همچنین پخش فیلمی مستند از دبستان فقیه حسنان به تدوین سید کریم موسوی، تصویری زنده از تاریخ مدرسه، معلمان و فضای آموزشی آن را پیش چشم حاضران قرار داد.
در پایان این آیین، از نویسندگان کتاب الفبای مهر آقایان علی اسماعیل‌پور و غلامرضا قربانی‌مقدم و همچنین محمد ولی‌زاده که در فرآیند تدوین و انتشار این اثر نقش داشته است، قدردانی شد.