۱۴ هزار و ۱۰۷سالمند زیر چتر بهزیستی

بامدادجنوب_غلامحسین کروبی

سالمندی، فصل پختگی، تجربه و سرمایه اجتماعی هر جامعه است؛ دوره‌ای که انسان، پس از سال‌ها تلاش، سازندگی و ایفای نقش در خانواده و اجتماع، بیش از هر زمان دیگری شایسته احترام، امنیت، آرامش و برخورداری از خدمات حمایتی و اجتماعی است. میزان توسعه‌یافتگی یک جامعه را می‌توان از نحوه تکریم و حمایت آن از جهان‌دیدگان و سالمندان سنجید؛ نسلی که امروز حافظ خاطره، هویت و فرهنگ این سرزمین است و فردای نه‌چندان دور، همه ما نیز به آن خواهیم پیوست.

هفته بهزیستی فرصتی برای بازخوانی این حقیقت است که مأموریت سازمان بهزیستی، تنها محدود به گروهی خاص از جامعه نیست. اگرچه این سازمان وظیفه ارائه خدمات تخصصی به افراد دارای معلولیت، سالمندان، کودکان، زنان سرپرست خانوار و دیگر گروه‌های نیازمند حمایت را بر عهده دارد، اما در حقیقت، ذی‌نفع نهایی خدمات بهزیستی همه مردم هستند؛ زیرا سلامت اجتماعی، پیشگیری از آسیب‌ها، توانمندسازی، افزایش کیفیت زندگی و حفظ کرامت انسانی، منافعی است که به کل جامعه بازمی‌گردد. از این منظر، چتر خدمات بهزیستی باید فراگیر و مبتنی بر مشارکت اجتماعی باشد و تحقق اهداف آن تنها بر عهده یک سازمان نیست، بلکه همه ارکان حاکمیت، دستگاه‌های اجرایی، نهادهای عمومی، بخش خصوصی، سازمان‌های مردم‌نهاد و هر سه قوه، در چارچوب مسئولیت‌های اجتماعی و انسانی خود، در قبال رفاه و سلامت اجتماعی جامعه مسئولیت مشترک دارند.

شعار امسال هفته بهزیستی، «بهزیستی؛ کنار مردم»، بر همین رویکرد مردم‌محور و اجتماع‌محور تأکید دارد؛ شعاری که نشان می‌دهد خدمت‌رسانی مؤثر، زمانی معنا می‌یابد که در متن جامعه، در کنار خانواده‌ها، سالمندان، افراد دارای معلولیت و همه کسانی که به حمایت، پیشگیری، توانمندسازی و امید نیاز دارند، حضور داشته باشیم. به همین مناسبت، در گفت‌وگویی مهرناز اسکندری، مدیرکل بهزیستی استان بوشهر، ابعاد مختلف خدمات، برنامه‌ها و چشم‌انداز این نهاد در مسیر تحقق عدالت اجتماعی، تکریم جهان‌دیدگان و گسترش رفاه اجتماعی را مرور خواهیم کرد.

با توجه به گستردگی مأموریت‌های سازمان بهزیستی، مهم‌ترین برنامه‌های اجرایی در هفته بهزیستی امسال و خدمات سازمان به همه اقشار و اولویت اداره کل بهزیستی استان بوشهر در حوزه سالمندان چیست؟

با تأکید بر شعار امسال یعنی «بهزیستی در کنار مردم» و رویکرد خانواده‌محور و محله‌محور سازمان بهزیستی، باید عرض کنم سازمان بهزیستی مسئولیت‌های متنوعی در حوزه‌های اجتماعی، توانبخشی، پیشگیری و حمایت از اقشار مختلف جامعه بر عهده دارد، اما در سال‌های اخیر و با توجه به روند سالمندی جمعیت کشور، موضوع سالمندان به یکی از اولویت‌های مهم سازمان تبدیل شده است. خوشبختانه ریاست سازمان بهزیستی کشور نیز نگاه ویژه‌ای به این حوزه دارد و بر توسعه برنامه‌های مرتبط با سالمندی فعال، سالم و عزتمند تأکید می‌کند. در استان بوشهر ۱۱۴ هزار و ۸۸۸ سالمند داریم که ۹ درصد جمعیت استان هستند. ۱۴ هزار و ۱۰۷ سالمند یعنی ۱۲ درصد از این جمعیت زیر پوشش بهزیستی هستند و به آنان خدمات توان‌بخشی، درمان و نگهداری داده می‌شود.

یکی از مهم‌ترین برنامه‌های در دست پیگیری، طرح بزرگ و چندمنظوره شهرک آسا هست که در مرحله تعیین تکلیف و واگذاری زمین مورد نیاز برای اجرای طرح می‌باشد؛ طرحی که نام آن برگرفته از مفاهیم «آسایش، سلامت و آرامش» بوده و با هدف ایجاد زیرساخت‌های مناسب برای زندگی مطلوب سالمندان، بازنشستگان و فرزانگان طراحی شده است.

درباره آخرین وضعیت این طرح توضیح بیشتری ارائه بفرمایید؟

زمین مورد درخواست برای اجرای این پروژه و شهرک چند منظوره، حداقل ۵۰ هکتار است که مقدمات واگذاری این زمین در سال ۱۴۰۴ با پیگیری‌های مستمر بنیاد فرزانگان جهان‌دیده استان بوشهر و حمایت استاندار محترم بوشهر در جریان سفر وزیر راه و شهرسازی به استان فراهم شد. همچنین موافقت وزیر راه و شهرسازی، معاون وزیر و رئیس سازمان ملی زمین و مسکن نیز اخذ شده است؛ و ما انتظار داریم که مسئولین، در این خصوص عنایت لازم را در کوتاه‌ترین زمان ممکن داشته باشند.

این موضوع در جلسه شورای سالمندان استان به ریاست استاندار و با حضور دکتر حسینی، رئیس سازمان بهزیستی کشور، مطرح شد و در ادامه نیز با ابلاغ استاندار به عنوان رئیس شورای سالمندان استان، شهردار بوشهر به عنوان رئیس دبیرخانه اجرایی شهر دوستدار سالمند معرفی شد. با وجود برخی تأخیرها که در پی شرایط خاص کشور، از جمله جنگ تحمیلی سوم و پیامدهای آن ایجاد شد، امیدواریم با رویکرد مثبت و حمایتی استاندار بوشهر، روند واگذاری زمین و آغاز مراحل اجرایی این پروژه مهم با سرعت بیشتری دنبال شود.

چه ویژگی‌هایی سبب شده است که بوشهر برای اجرای چنین طرحی مناسب باشد؟

شهر بوشهر در سال‌های اخیر با اجرای موفق طرح پژوهشی «شهر دوستدار سالمند» و با مشارکت سه‌جانبه بهزیستی، بنیاد فرزانگان و دانشگاه خلیج فارس، گام‌های ارزشمندی در حوزه برنامه‌ریزی برای سالمندان برداشته شده است. این مطالعات و اقدامات، بسترهای علمی و اجرایی لازم را برای توسعه پروژه‌هایی نظیر شهرک آسا را فراهم کرده است. ما معتقدیم اجرای این شهرک می‌تواند به الگویی در جنوب کشور تبدیل شود و علاوه بر ارتقای کیفیت زندگی سالمندان، فرصت‌های جدیدی برای سرمایه‌گذاری، اشتغال و توسعه خدمات تخصصی سالمندی ایجاد کند. این طرح تنها مختص سالمندان امروز نیست، بلکه فرصتی برای همه شهروندان است تا برای آسایش، سلامت و آرامش سال‌های آینده خود برنامه‌ریزی و سرمایه‌گذاری کنند.

بهزیستی استان در حوزه مشارکت اجتماعی سالمندان چه برنامه‌هایی را دنبال می‌کند؟

یکی دیگر از برنامه‌های مهم ما اجرای طرح «گفت‌وگوی محله‌محور» است. فلسفه این طرح بر تقویت مشارکت اجتماعی، افزایش سرمایه اجتماعی و بهره‌گیری از ظرفیت همه شهروندان استوار است. در این برنامه تلاش می‌شود با همکاری سازمان بهزیستی، وزارت آموزش و پرورش، دستگاه‌های اجرایی، سازمان‌های مردم‌نهاد، بنیاد فرزانگان جهان‌دیده و همچنین حضور فعال بازنشستگان، فرزانگان و خانواده‌های آنان، شبکه‌ای از تعامل و هم‌افزایی در محلات مختلف شکل گیرد.

ما باور داریم که حل بسیاری از مسائل اجتماعی از مسیر گفت‌وگو، همدلی و مشارکت مردم در سطح محلات امکان‌پذیر است و سالمندان می‌توانند در این فرآیند نقش مؤثر و ارزشمندی ایفا کنند.

همچنین مرحله اول شناسایی ۵۰۰ زن سالمند جهت اجرای طرح توانمندسازی زنان سالمند در استان با همکاری بنیاد فررانگان جهان دیده انجام شده است؛ و طرح اشتغال نقره‌ای سالمندان در در نیمه دوم سال جهت اجرا در پیش داریم.

سازمان بهزیستی استان در سال ۱۴۰۵ چه خدماتی به جامعه هدف، به‌ویژه سالمندان و خانواده‌های نیازمند، ارائه کرده است؟

سازمان بهزیستی استان در سال ۱۴۰۵ خدمات گسترده‌ای را به ۱۰۴ هزار نفر از جمعیت استان، در قالب بیش از ۵۰ هزار خانوار تحت پوشش، ارائه کرده است که بخشی از این خدمات به سالمندان اختصاص داشته است. در حوزه حمایت‌های اقتصادی، ۲۷۲ میلیارد تومان تسهیلات اشتغال‌زایی به ۹۷۲ نفر از جامعه هدف پرداخت شده است. همچنین ۷۸ میلیارد تومان تسهیلات ودیعه مسکن به ۳۳۹ مددجو اختصاص یافته و یک‌هزار و ۷۷۰ واحد مسکونی نیز به خانواده‌های نیازمند واگذار شده است.

در بخش حمایت‌های اجتماعی نیز ۱۴۳۰ زن سرپرست خانوار شهری و روستایی تحت پوشش بیمه قرار گرفته‌اند. این اقدامات نشان می‌دهد بهزیستی تلاش کرده است با ارائه خدمات حمایتی، اشتغال، مسکن و بیمه، بخشی از نیازهای اساسی جامعه هدف خود را تأمین و زمینه بهبود کیفیت زندگی آنان را فراهم کند.

در هفته بهزیستی چه برنامه‌هایی پیش‌بینی شده است؟

همزمان با هفته بهزیستی از ۲۴ تا ۳۰ تیرماه، برنامه‌های متنوعی در سطح استان برگزار خواهد شد. یکی از برنامه‌های شاخص، جشنواره قصه‌گویی است که با مشارکت اداره کل بهزیستی، کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان، سازمان تأمین اجتماعی و بنیاد فرزانگان جهان‌دیده برگزار می‌شود. هدف از این برنامه‌ها تقویت ارتباط بین نسل‌ها، انتقال تجربیات ارزشمند سالمندان و ترویج فرهنگ احترام و تکریم این سرمایه‌های اجتماعی است.

در صحبت پایانی، بمناسبت هفته بهزیستی، اشاره به خدمات بهزیستی در سایر بخش‌های جامعه هدف سازمان داشته باشید.

به مناسبت گرامیداشت هفته بهزیستی، مجموعه برنامه‌های متنوعی با هدف تبیین خدمات این نهاد در استان بوشهر تدوین و اجرایی شده است. در بخش برنامه‌های معنوی و اجتماعی، برگزاری آیین غبارروبی و عطرافشانی یادمان شهدای گمنام در گلزار شهدا و همچنین دیدارهای حضوری و برقراری ارتباط تلفنی با تعدادی از سالمندان عزیز، با هدف تکریم و دلجویی از آنان در دستور کار قرار دارد.

در راستای ارائه خدمات تخصصی نیز، افتتاح «خانه مانا» ویژه دختران نوجوان در بازه سنی ۱۰ تا ۱۹ سال و برپایی ایستگاه‌های مشاوره توسط اورژانس اجتماعی بهزیستی از دیگر اقدامات این هفته خواهد بود. افزون بر این، اجرای یک تور رسانه‌ای ویژه اصحاب خبر، با هدف بازدید میدانی از مراکز توانبخشی جهت آشنایی عمیق‌تر خبرنگاران با فعالیت‌ها، ظرفیت‌های موجود و بررسی چالش‌های پیش روی این مراکز، از دیگر برنامه‌های شاخص اداره کل بهزیستی در ایام پیش‌رو است.