ورود بخش خصوصی به چرخه مدیریت پسماند ضروری است

بامداد جنوب: مدیریت پسماند، فراتر از یک وظیفه شهری، یکی از ارکان اصلی سلامت عمومی و پایداری محیط زیست محسوب می‌شود. در سال‌های اخیر، شهر بوشهر به دلیل موقعیت خاص جغرافیایی و بندری خود، با چالش‌های جدی و دامنه‌داری در حوزه مدیریت زباله‌ها و سایت دفن پسماند دست‌به‌گریبان بوده است. انباشت غیرعلمی پسماندها و نگرانی از تبعات زیست‌محیطی آن، همواره یکی از دغدغه‌های اصلی شهروندان و مسئولان حوزه بهداشت بوده است. اکنون و در شرایطی که سایه تهدیدهای زیستی بر سر این شهر سنگینی می‌کند، برگزاری «مجمع سلامت شهرستان بوشهر» فرصتی فراهم آورد تا مسئولان اجرایی و متولیان بهداشت، ضمن واکاوی دوباره این زخم کهنه، راهکارهایی برای خروج از وضعیت موجود و بهره‌گیری از فناوری‌های نوین ارائه دهند.

در این نشست که با هدف بررسی چالش‌های زیست‌محیطی و زیرساختی برگزار شد، محمدحسین ستوده، رئیس مرکز بهداشت شهرستان بوشهر، با نگاهی آسیب‌شناسانه به وضعیت سایت دفن زباله، زنگ خطر را برای سلامت عمومی به صدا درآورد.

وی با بیان اینکه مدیریت اصولی پسماند خط قرمز سلامت عمومی است و باید چرخه مدیریت آن به بخش خصوصی واگذار شود، اظهار داشت: گزارش‌های کارشناسی به‌دست‌آمده از پایش‌های مستمر بهداشت محیط، گویای آن است که ادامه روند فعلی مدیریت پسماند، پیامدهای جبران‌ناپذیری برای سلامت عمومی به همراه خواهد داشت.

ستوده با تأکید بر اینکه مسئولیت دستگاه‌های متولی در قبال محیط‌زیست فراتر از اقدامات عادی است، افزود: رفع ایرادات ساختاری، مدیریت علمی شیرابه‌ها و نظارت بر بهداشت سایت، موضوعی نیست که بتوان به سادگی از کنار آن گذشت.

وی در نهایت تصریح کرد: مرکز بهداشت به‌عنوان متولی سلامت، بر اساس پروتکل‌های قانونی، این چالش‌ها را به‌طورجدی پیگیری می‌کند و خواستار اراده‌ای قاطع برای ساماندهی این وضعیت است.

در واکنش به این دغدغه‌ها، محمد مظفری، فرماندار بوشهر، رویکرد مدیریتی شهرستان را به سمت استفاده از تجهیزات مدرن و همکاری‌های بین‌بخشی تغییر داد. وی با اشاره به جایگاه راهبردی بوشهر در توسعه ملی، تأکید کرد که این شهرستان نیازمند توجه ویژه به موضوع سلامت محیط، مدیریت پسماند و پدافند زیستی است و بی‌توجهی به این حوزه‌ها می‌تواند چالش‌هایی برای توسعه پایدار ایجاد کند.

فرماندار بوشهر با بیان اینکه سلامت تنها مسئولیت دانشگاه علوم پزشکی نیست، افزود: تحقق اهداف این حوزه نیازمند همکاری و هم‌افزایی همه دستگاه‌های اجرایی است و به همین دلیل اعضای متعددی از دستگاه‌های مسئول در مجمع سلامت حضور دارند.

مظفری در ادامه بر اهمیت بهره‌گیری از ظرفیت‌های مدنی تأکید کرد و گفت: استفاده از ظرفیت خیرین، سازمان‌های مردم‌نهاد و بخش خصوصی برای توسعه زیرساخت‌های سلامت نقش مؤثری در ارتقای شاخص‌های سلامت و اجرای طرح‌های زیربنایی دارد.

یکی از محورهای اصلی سخنان فرماندار، تشریح اقدامات زیرساختی در سایت پسماند بود. مظفری گفت: سایت قدیمی پسماند شهر بوشهر در حال بازسازی و نوسازی با فناوری‌های جدید است و یک دستگاه ۲۵۰ تنی پردازش پسماند نیز سفارش داده شده که هم‌اکنون در مرحله آماده‌سازی قرار دارد.

وی با اشاره به سازوکار این دستگاه افزود: با راه‌اندازی این دستگاه، زباله‌های تر و خشک پردازش و تفکیک شده و خروجی آن شامل کمپوست و مواد قابل بازیافت از جمله پلاستیک خواهد بود که به چرخه بازیافت بازمی‌گردند.

فرماندار بوشهر همچنین با اشاره به پیشرفت طرح تفکیک پسماند از مبدأ، خاطرنشان کرد که این طرح نتایج مطلوبی به همراه داشته و مدیریت شهرستان با جدیت روند توسعه و تکمیل پروژه‌های این حوزه را دنبال می‌کند و در این مسیر از تجربیات موفق سایر نقاط کشور نیز استفاده خواهد شد.

مظفری در بخش دیگری از سخنان خود، فرهنگ‌سازی را مهم‌ترین رکن موفقیت در مدیریت پسماند دانست و گفت: رسانه‌ها، فضای مجازی، دانشگاه‌ها و مدارس نقش تعیین‌کننده‌ای در ارتقای فرهنگ عمومی دارند و لازم است بخشی از اعتبارات فرهنگی دستگاه‌های مرتبط به آموزش و آگاهی‌بخشی در حوزه سلامت و محیط زیست اختصاص یابد.

وی در پایان بر ضرورت مدیریت اصولی پسماندهای عفونی تأکید کرد و گفت: بیمارستان‌ها و مطب‌ها موظف هستند پسماندهای عفونی را پیش از انتقال، بی‌خطرسازی کرده و مطابق ضوابط به سایت‌های تعیین‌شده منتقل کنند.

مظفری تأکید کرد که مشارکت همه اعضای مجمع سلامت و کارگروه پسماند، عامل اصلی موفقیت در ارتقای سلامت عمومی و حفاظت از محیط زیست شهرستان بوشهر خواهد بود.

مدیریت پسماند در شهرستان بوشهر، موضوعی چندوجهی است که نیازمند تداوم نظارت‌های بهداشتی و در عین حال شتاب‌بخشی به زیرساخت‌های فنی است. اظهارات اخیر مسئولان نشان می‌دهد که ضرورت تغییر رویکرد از شیوه‌های سنتی به سمت استفاده از فناوری‌های مدرنِ تفکیک و بازیافت، به یک اجماع مدیریتی تبدیل شده است. اکنون آنچه اهمیت دارد، پایبندی به زمان‌بندی‌های اجرایی برای راه‌اندازی تجهیزات جدید و همراهی مردم در تفکیک زباله از مبدأ است؛ دو عاملی که در کنار هم می‌توانند مسیر دشوارِ سال‌های گذشته را به سوی آینده‌ای پاک‌تر و ایمن‌تر هموار کنند.