خلیج‌فارس نیازمند گذار از نگاه امنیتی به رویکرد اقتصادی است

بامدادجنوب_داود علیزاده

پهنه آبی خلیج فارس، از دیرباز شریان حیاتی اقتصاد ایران و کانون تحولات راهبردی منطقه بوده است؛ اما امروز، در پیچ تاریخی گذار از اقتصادهای سنتی به مدل‌های نوین قرار دارد که استان بوشهر را به‌عنوان «پیشانی دیپلماسی اقتصادی» مطرح می‌کند. بوشهر با در اختیار داشتن بیش از ۵۰ درصد از سواحل شمالی خلیج فارس و همسایگی مستقیم با پنج کشور کلیدی این حوزه، فرصتی بی‌نظیر برای تبدیل شدن به هاب لجستیکی و تجاری در اتصال به کریدورهای اوراسیا را در آستین دارد؛ اما کلید اصلی این تحول، در یک تغییر پارادایم نهفته است؛ گذار از رویکرد صرفاً امنیتی به سمت «هم‌تکمیلی اقتصادی». در این زمینه گفت‌وگویی داریم با رسول رستمی، معاون امور اقتصادی استاندار بوشهر تا از جزئیات این چرخش استراتژیک برای ما بگوید.

بحث اصلی این روزها تغییر نگاه به ظرفیت‌های خلیج فارس است. بفرمایید که در این رویکرد جدید چه برنامه‌ای برای بوشهر دارید؟

ببینید، واقعیت این است که ما سال‌ها خلیج فارس را از زاویه امنیتی نگاه کردیم. این نگاه اگرچه لازم بوده، اما کافی نیست. امروز خلیج فارس باید به یک «فرصت اقتصادی» تبدیل شود. استان بوشهر، پیشانی این تحول است. ما ۵۲ درصد از سواحل شمالی خلیج فارس را در اختیار داریم و با پنج کشور حوزه خلیج فارس همسایه هستیم. این یک پتانسیل جغرافیایی کم‌نظیر است که باید از آن برای رفاه مردم استفاده کنیم.

یعنی دقیقاً چه تغییری در برنامه‌ها ایجاد خواهد شد؟ آیا فقط محدود به مرزهای آبی است؟

خیر؛ راهبرد ما حرکت از نگاه امنیتی به «هم‌تکمیلی اقتصادی» است. ما می‌خواهیم ایران و کشورهای حاشیه خلیج فارس همکاری‌هایشان را توسعه دهند. برنامه ما این است که بوشهر، خوزستان و هرمزگان را به کریدورهایی متصل کنیم که از اینجا به عمق آسیای مرکزی و اوراسیا برسد؛ یعنی ما می‌خواهیم بوشهر هابِ اتصالِ کشورهای خلیج فارس به شمال ایران و آسیا باشد.

یکی از دغدغه‌های مهم مردم، اشتغال جوانان و خروج نخبگان است. در تعاملات منطقه‌ای، چه برنامه‌ای برای این موضوع دارید؟

کاملاً حق با شماست. کشورهای همسایه ما مثل قطر، عربستان، امارات و کویت، ظرفیت‌های عظیمی برای جذب نیروی کار دارند. استراتژی ما این است که صرفاً اعزام نیروی کار نداشته باشیم؛ بلکه به دنبال «سرمایه‌گذاری مشترک» هستیم. می‌خواهیم محیط اقتصادی بوشهر را طوری بسازیم که نخبگان ما احساس کنند در همین خاک، بهترین ارزش‌افزوده برای تخصصشان ایجاد می‌شود. این راهکارِ جلوگیری از مهاجرت نخبگان و حتی شروعِ «مهاجرت معکوس» است؛ یعنی متخصص ایرانی در بوشهر بماند و روی پروژه‌هایی کار کند که کشورهای منطقه هم در آن سهیم هستند.

در بحث تکنولوژی چطور؟ آیا برای مدرن کردن این اقتصاد، برنامه‌ای برای شرکت‌های دانش‌بنیان دارید؟

صد در صد. اصلاً بدون دانش‌بنیان‌ها، مدیریت این حجم از لجستیک و اقتصاد ممکن نیست. ما استفاده از هوش مصنوعی در فرآیندهای اقتصادی و بندری را یک ضرورتِ اجتناب‌ناپذیر می‌دانیم. باید توان ملی‌مان را با این ابزارها تقویت کنیم تا در رقابت منطقه عقب نمانیم.

به عنوان کلام آخر؟

پیام نهایی من این است که خلیج فارس نباید برای ما یک تهدید یا یک حصار باشد. با ثبات امنیتی منطقه و توافقاتِ هوشمندانه اقتصادی، بوشهر می‌تواند نقشی پیشران در توسعه ملی ایفا کند. این فرصت طلاییِ ماست برای شکوفایی نسل‌های آینده.