زنان، ایده‌ها و آینده‌ای که هنوز ساخته نشده

می‌گویند هر تمدنی از یک رؤیا آغاز شده، از جرقه‌ای در ذهن کسی که به آنچه هست قانع نبود. سال‌ها گذر در دنیای پژوهش و اختراع، این را به من آموخته که خلاقیت، برخلاف بسیاری از دروازه‌های دیگر این جهان، هرگز از کسی شناسنامه نمی‌خواهد. زن باشی یا مرد، در دانشگاه بنشینی یا در آشپزخانه، اگر ایده‌ای در سر داشته باشی برای حل مسئله‌ای، بهبود خدمتی، یا حتی تغییری کوچک در سرنوشت خانواده‌ات، همان لحظه می‌توانی سرآغاز یک تحول باشی. هر نوآوری بزرگی، روزی، تنها یک ایده کوچک بوده است.

زنان این سرزمین، از دیرباز، گنجینه‌ای از ظرافت فکر و عمق فرهنگ با خود حمل کرده‌اند؛ گنجینه‌ای که کمتر کسی زحمت گشودنش را به خود داده. مخترع باشند یا کارآفرین، هنرمند یا معلم، دانشجو یا بانوی خانه‌دار، بسیاری از آنان ایده‌هایشان را در سینه نگه داشته‌اند، نه از سر بی‌کفایتی که از سر بی‌مجالی. کمبود حمایت مالی، دشواری راه به سوی آموزش و بازار، نگاه‌های کلیشه‌ای که هنوز از قرن‌ها پیش با ماست و گاه نادیده گرفتنی آشکار یا پنهان همه دست‌به‌دست هم داده‌اند تا این سرمایه گران‌بها در سکوت بماند.

جامعه امروز ما، بیش از هر دورانی، تشنه‌ی ایده‌های تازه است؛ ایده‌هایی که بتوانند گره از کار اقتصاد بگشایند، از بار مشکلات اجتماعی بکاهند و رنگی تازه به زندگی مردم بزنند. نباید پنداشت که نوآوری فقط در گوشه‌ی آزمایشگاه یا سالن کارخانه زاده می‌شود؛ بسیاری از درخشان‌ترین ایده‌ها از دل تجربه‌ی روزمره‌ی زنان بیرون آمده، از شناختی که آنان از نیازهای خانواده و جامعه دارند، از نگاهی که تنها آنان می‌توانند به مسائل بیندازند.

اگر برای هر زن صاحب‌ایده، راهی برای آموزش، مشورتی سنجیده، حمایتی مالی و فرصتی برای عرضه‌ی توانایی‌هایش فراهم شود، بی‌گمان کسب‌وکارهایی نو جوانه خواهند زد، اشتغال گسترش خواهد یافت و امید در رگ‌های جامعه جاری خواهد شد. سرمایه‌گذاری بر زنان، سرمایه‌گذاری بر یک فرد نیست؛ سرمایه‌گذاری بر آینده‌ی خانواده‌هاست، بر اقتصاد ملی، بر توسعه‌ی این سرزمین.

پیشنهاد من این است: نهادهای مسئول، دانشگاه‌ها، مراکز نوآوری، رسانه‌ها و بخش خصوصی، دست در دست هم برنامه‌هایی ویژه برای شناسایی و حمایت از زنان صاحب‌ایده طراحی کنند. صندوق‌های حمایتی، رویدادهای ایده‌پردازی، آموزش مهارت‌های کارآفرینی و راهی هموار برای رساندن یک ایده به سرانجامِ محصول یا خدمت. این‌ها می‌توانند زمینه‌ساز شکوفایی استعدادهایی باشند که هنوز نامی از آنان بر زبان‌ها نیست.

آرزو دارم روزی برسد که هیچ زنی، فارغ از شغل، جایگاه اجتماعی یا نقطه‌ای از این سرزمین که در آن زیسته، به‌خاطر کمبود امکانات یا نبود حمایت، از پیگیری ایده‌اش دست نکشد. چراکه آینده را همیشه کسانی ساخته‌اند که جرئت اندیشیدن داشته‌اند، جرأت نو آوردن، جرأت گشودن دری تازه به روی فرصت‌هایی که هنوز کسی ندیده؛ و زنان، بی‌گمان، از معماران اصلی این آینده‌اند.