آمریکا و اسراییل دنبال تعطیلی نیروگاه اتمی بوشهر هستند

بامدادجنوب_مریم خوئینی

صبح ۱۵ فروردین شاهد چهارمین حمله هوایی به محوطه پیرامونی نیروگاه اتمی بوشهر از ابتدای جنگ تحمیلی سوم بودیم؛ اتفاقی که قوانین و مقررات بین‌المللی و اصول ایمنی و حفاظتی آژانس بین‌المللی انرژی اتمی را نقض کرد و باعث شهادت یکی از کارکنان بخش حفاظت فیزیکی نیروگاه شد. بر اثر موج انفجار این حمله یکی از ساختمان‌های جانبی نیروگاه نیز آسیب دید. به گفته معاون سیاسی، امنیتی و اجتماعی استاندار بوشهر این حادثه آسیبی به روند بهره‌برداری از نیروگاه وارد نکرده است.

احسان جهانیان تأکید کردکه سازمان انرژی اتمی کشور ضمن اشراف و کنترل لازم بر همه فرایندها، اطلاع‌رسانی به موقع و عمومی را انجام می‌دهد و از مردم خواست بدون توجه به شایعات، اخبار موثق را از منابع رسمی پیگیری کنند.

پس از حمله به نیروگاه اتمی بوشهر، مدیرکل آژانس بین المللی انرژی اتمی، تنها‌ به ابراز نگرانی بسنده کرد و خواستار خویشتنداری شد. آژانس در شبکه اجتماعی ایکس نوشت:«آژانس بین‌المللی انرژی اتمی از سوی ایران مطلع شده است که صبح امروز(۱۵ فروردین) یک پرتابه در نزدیکی محوطه نیروگاه هسته‌ای بوشهر اصابت کرده است؛ این چهارمین حادثه از این نوع در هفته‌های اخیر به شمار می‌رود». بر اساس این پیام، رافائل گروسی، مدیرکل آژانس بین‌المللی انرژی اتمی با ابراز نگرانی عمیق از این حادثه تأکید کرد که سایت‌های نیروگاه‌های هسته‌ای یا مناطق اطراف آن‌ها هرگز نباید هدف حمله قرار گیرند و یادآور شد که ساختمان‌های جانبی این تأسیسات ممکن است حاوی تجهیزات حیاتی ایمنی باشند. وی همچنین با تکرار درخواست برای حداکثر خویشتنداری نظامی به‌منظور جلوگیری از خطر وقوع یک حادثه هسته‌ای، بار دیگر بر اهمیت پایبندی به «هفت اصل» تضمین ایمنی و امنیت هسته‌ای در زمان درگیری تأکید کرد. برخی از کارشناسان، از این گفته‌ها به عنوان واکنشی خنثی یاد کردند.

حملات مکرر به مجاورت نیروگاه بوشهر نگران‌کننده است

وزیر امورخارجه کشورمان در واکنش به حملات آمریکا و اسرائیل به نیروگاه بوشهر نوشت: آیا واکنش‌های تند و گسترده غرب نسبت به درگیری‌ها در نزدیکی نیروگاه هسته‌ای زاپوریژیا در اوکراین را به یاد دارید؟ اکنون آمریکا و اسرائیل چهار بار نیروگاه بوشهر را بمباران کرده‌اند. هرگونه تشعشعات رادیواکتیو، نه تهران، بلکه پایتخت‌های کشورهای شورای همکاری خلیج فارس را به ورطه نابودی خواهد کشاند.

عراقچی تأکید کرد که حملات به زیرساخت‌های پتروشیمی ما نیز به‌خوبی اهداف واقعی این اقدامات را آشکار می‌کند.

وزیر امور خارجه همچنین در نامه‌ای به دبیرکل سازمان ملل، اعتراض رسمی و نگرانی عمیق جمهوری اسلامی ایران را نسبت به اظهارات اخیر مدیرکل آژانس بین‌المللی انرژی اتمی ثبت کرد؛ اظهاراتی که عراقچی آن را انحراف جدی از مأموریت رسمی وی و ناقض اساسنامه آژانس و موافقت‌نامه جامع پادمان (CSA) خوانده است.

وی در این نامه تصریح کرده است، حملات مکرر متجاوزان در مجاورت نیروگاه هسته‌ای فعال بوشهر به‌شدت نگران‌کننده است؛ نزدیکی این حملات به یک تأسیسات هسته‌ای فعال، وضعیت غیرقابل‌تحملی ایجاد می‌کند که خطر جدی انتشار رادیولوژیک را در پی دارد.

ابراز نگرانی، سقف واکنش گروسی!

رضا صارمی‌راد، کارشناس روابط بین‌الملل و پژوهشگر سیاست خارجی، در گفت‌وگو با بامداد جنوب درباره حمله آمریکا و اسرائیل به نیروگاه اتمی بوشهر گفت: همان‌طور که مستحضرید، نیروگاه اتمی بوشهر تاکنون چهار بار در معرض حمله قرار گرفته است، اما متأسفانه آژانس بین‌المللی انرژی اتمی تاکنون صرفاً به ابراز نگرانی بسنده کرده است. در صورتی که اگر بررسی کنید حملاتی که به نیروگاه اتمی اوکراین انجام شد(حملاتی شبیه به آنچه در نزدیکی نیروگاه اتمی بوشهر رخ داد) را به‌شدت محکوم کردند. گویا سقف واکنش آقای رافائل گروسی اظهار نگرانی کردن است.

وی افزود: می توانم بگویم رژیم صهیونیستی هدفش این است که کارشناسان روس نیروگاه بوشهر را تخلیه کنند و به نوعی باعث تعطیلی نیروگاه اتمی بوشهر شود. به نظر من، بزرگ‌ترین هدفش می‌تواند تعطیلی نیروگاه باشد.

پاسخ اقدام علیه بوشهر در دیمونا داده می‌شود

این کارشناس روابط بین‌الملل ادامه داد: هر اقدامی که در هدف قرار دادن نیروگاه اتمی بوشهر صورت گیرد، می‌تواند با واکنش متقابل علیه سایت نیروگاه دیمونا همراه باشد، سایتی که از نظر حفاظ امنیتی، وضعیت مطلوبی ندارد. افزون بر این، با توجه به نوع بافت زمین در آن منطقه، بخش عمده تأسیسات روی زمین قرار گرفته و در صورت بروز هرگونه حادثه، شدت تشعشعات مواد رادیواکتیو در آنجا بسیار بیشتر خواهد بود. از سوی دیگر، ظاهراً تأسیسات مرتبط با تولید پلوتونیوم رژیم صهیونیستی نیز در همان‌جا احداث شده است.

وی گفت: روسیه نیز چندین بار نسبت حمله به نیروگاه بوشهر اخطار داده و اعلام کرده که این حملات قابل قبول نیست و درخواست توقف این اقدامات را داشته است. با این حال بعید می‌دانم اقدامی علیه خود نیروگاه انجام شود، زیرا هر گونه انفجار در نیروگاه اتمی بوشهر و انتشار تشعشات رادیواکتیو کشورهای حوزه خلیج فارس را نیز به نوعی تحت شعاع قرار خواهد داد و آسیب خواهند دید. بدون شک اگر چنین اتفاقی رخ دهد پرونده ترامپ بسته خواهد شد و به نظر من پایان عمر سیاسی ترامپ فرا خواهد رسید.

این کارشناس حوزه بین‌الملل بیان کرد: آژانس بین‌المللی انرژی اتمی عملاً اقدام خاصی انجام نمی‌دهد و ما نیز در شرایط فعلی انتظار مشخصی از آن نداریم. در حال حاضر، صرفاً در حال اطلاع‌رسانی هستیم. افزون بر نیروگاه اتمی بوشهر، سایت‌های نطنز، فردو و آب سنگین اراک نیز همواره زیر نظر آژانس بوده‌اند، اما در آن موارد نیز همین وضعیت وجود داشت و اقدام مؤثری صورت نگرفت. نهایت سقف موضع‌گیری آقای گروسی این بوده است که «من نگرانم». این مسأله می‌تواند زمینه‌ساز آن باشد که ما بتوانیم از پیمان ان‌پی‌تی خارج شویم، زیرا این پیمان برای ما هیچ مزیتی ندارد و فقط هزینه به‌دنبال داشته است.

صارمی گفت: البته خروج از ان پی تی پیش از جنگ نیز مطرح بود، اما در آن زمان مخالفان بیشتری داشت. اکنون به نظر می‌رسد در سطح جامعه و در مجموعه نظام، موافقان این دیدگاه بیشتر شده‌اند. ما باید یک اقدام اساسی انجام دهیم.

نیروگاه اتمی بوشهر نماد استفاده صلح‌آمیز از انرژی هسته‌ای

نیروگاه اتمی بوشهر نخستین نیروگاه هسته‌ای ایران است که در جنوب‌شرق شهر بوشهر و در ساحل خلیج فارس قرار دارد. ساخت این نیروگاه در سال ۱۳۵۴/۱۹۷۵ با همکاری شرکت آلمانی «کرافت‌ورک یونیون» وابسته به زیمنس آغاز شد. در آن زمان قرار بود دو واحد نیروگاهی در این محل ساخته شود. با وقوع انقلاب ۱۳۵۷، پروژه متوقف شد و پس از آغاز جنگ ایران و عراق، این سایت چند بار هدف حمله قرار گرفت و آسیب دید.

بعد از جنگ، ادامه کار با طرف آلمانی به دلیل فشارهای سیاسی و تحریم‌ها ممکن نشد. در دهه ۱۳۷۰/۱۹۹۰ ایران برای تکمیل این پروژه با روسیه وارد همکاری شد. قرارداد جدیدی برای تکمیل واحد اول با طراحی روسی امضا شد و روس‌ها با استفاده از بخش‌هایی از سازه‌ی قبلی، ساخت را ادامه دادند. این مرحله سال‌ها طول کشید و به‌دلیل مسائل فنی، سیاسی و مالی بارها با تأخیر روبه‌رو شد.

سوخت اولیه نیروگاه از روسیه تأمین شد و ایران پذیرفت که سوخت مصرف‌شده نیز برای بازفرآوری یا نگهداری به روسیه بازگردانده شود. این موضوع با هدف کاهش نگرانی‌های بین‌المللی درباره استفاده نظامی از سوخت مصرف‌شده انجام شد.

واحد اول نیروگاه در سال ۲۰۱۱ به شبکه سراسری برق وصل شد و سرانجام در سال ۲۰۱۳ وارد بهره‌برداری تجاری شد. ظرفیت این واحد حدود ۱۰۰۰ مگاوات برق است و به‌عنوان یکی از مهم‌ترین طرح‌‎‌های انرژی کشور شناخته می‌شود.

پس از آن، ایران و روسیه درباره ساخت واحدهای بعدی نیروگاه بوشهر نیز توافق‌هایی انجام دادند و عملیات اجرایی دو فاز دیگر آغاز شد. هدف از توسعه این نیروگاه، افزایش سهم برق هسته‌ای در سبد انرژی ایران و کمک به تولید برق پایدار عنوان شده است.