طرح ۱۰ ماده‌ای ایران مبنای مذاکرات

بامدادجنوب_مریم خوئینی

بیش از چهل روز از جنگ تحمیلی آمریکایی صهیونی علیه کشورمان می‌گذرد. جنگی که در میانه مذاکرات درگرفته و فقط مناطق نظامی در نوک پیکان حملات دشمنان قرار نداشت و افراد، خانه‌ها، زیرساخت‌ها، صنایع و …. نشانه گرفته شدند.

پس از ۴۰ روز جنگ مشترک آمریکا و اسرائیل علیه ایران که از نهم اسفند ۱۴۰۴ (۲۸ فوریه ۲۰۲۶) آغاز شد، سرانجام بامداد چهارشنبه به وقت تهران (۱۹ فروردین ۱۴۰۵ شمسی و سه‌شنبه شب به وقت شرق آمریکا برابر با ۷ آوریل ۲۰۲۶ ) طرفین بر سر آتش بس دو هفته‌ای با میانجی‌گیری پاکستان برای انجام مذاکرات به منظور پایان دادن این جنگ و صلح دائمی توافق کردند.

ایران متعهد شد در این مدت اجازه تردد در تنگه هرمز را بدهد، ترامپ نیز اعلام کرد که پیشنهاد ۱۰ بندی ایران را دریافت کرده و آن را پایه‌ای قابل قبول برای مذاکره می‌داند.

وزیر امور خارجه بامداد چهارشنبه ۱۹ فروردین در پیامی به نمایندگی از شورای عالی امنیت ملی درباره آتش‌بس شکل‌ گرفته میان ایران و آمریکا نوشت: از برادر عزیز جناب شهباز شریف نخست وزیر محترم پاکستان و جناب فیلد مارشال عاصم منیر فرمانده محترم ارتش پاکستان به خاطر تلاش‌های خستگی ناپذیر ایشان برای خاتمه جنگ در منطقه تشکر و قدردانی می‌کنم.

سید عباس عراقچی ادامه داد: در پاسخ به درخواست برادرانه نخست وزیر پاکستان مندرج در توییت ایشان، و با توجه به درخواست امریکا برای مذاکره در پیشنهادات ۱۵ بندی آن کشور، و اعلام رییس جمهور امریکا مبنی بر پذیرش کلیات پیشنهادات ۱۰ بندی ایران به عنوان مبنای مذاکره، بدین‌وسیله از طرف شورای عالی امنیت ملی ایران اعلام می‌کنم:

۱. چنانچه حملات به جمهوری اسلامی ایران متوقف شود، نیروهای مسلح قدرتمند ما نیز حملات دفاعی خود را متوقف می کنند.

۲. به مدت دو هفته تردد امن در تنگه هرمز در هماهنگی با نیروهای مسلح ایران و با نظرداشت محدودیت های فنی موجود مقدور خواهد بود.

شهباز شریف، نخست‌وزیر پاکستان نیز با اعلام رسمی این توافق در شبکه اجتماعی ایکس، از دعوت از هیأت‌های ایرانی و آمریکایی برای ادامه مذاکرات در اسلام‌آباد خبر داد. وی تصریح کرد که آتش‌بس در همه جبهه‌ها از جمله لبنان برقرار خواهد بود و این موفقیت دیپلماتیک حاصل رایزنی‌های فشرده منطقه‌ای است.

سخنگوی وزارت امور خارجه کشورمان نیز یک روز پس از آتش‌بس گفت: دولت پاکستان از دو طرف برای سفر به اسلام‌آباد و انجام گفتگوها دعوت به عمل آورده است، اما بدون تردید انجام هر گفتگویی منوط به حصول اطمینان از ایفای تعهدات آمریکا در قبال آتش‌بس در همه جبهه‌ها است.

آنچه جسته و گریخته از طرح ۱۰ ماده‌ای ایران در رسانه‌ها منتشر شده این است که این طرح نه تنها شامل مسائل هسته‌ای و امنیت منطقه‌ای، بلکه لغو تحریم‌های اولیه و ثانویه (مربوط به ۴۵ سال اخیر) را نیز در بر می‌گیرد. در این میان جی‌دی ونس معاون رئیس جمهور آمریکا در گفت‌وگو با فاکس‌نیوز اشاره کرد که اگرچه پیشرفت‌هایی حاصل شده، اما ایرانی‌ها هنوز حاضر به پذیرش برخی خطوط تعیین‌شده از سوی ترامپ نیستند.

شروع‌کنندگان جنگ به اهدافشان رسیدند؟

آمریکا و رژیم صهیونیستی بر اساس مواضع رسمی و تحلیل‌های منتشر شده، با تحمیل جنگ به ایران به دنبال چند هدف بودند: تغییر نظام سیاسی در ایران، شکل‌گیری حاکمیتی در ایران که در برابر آمریکا تسلیم باشد، پایان دادن به توان دفاعی جمهوری اسلامی ایران و  از میان بردن توانمندی هسته‌ای ایران. البته پس از آغاز جنگ، خارج کردن تنگه هرمز از کنترل ایران هم به یکی از اهداف مهم، تبدیل شد.

به گواه سخنان برخی تحلیلگران و مقامات غربی آمریکا و اسرائیل نتوانستند به اهداف خود دست یابند.

به طور مثال کریس مورفی سناتور آمریکایی می‌گوید: ترامپ کنترل تنگه هرمز را به ایران داد که یک پیروزی تاریخی برای ایران است. لاپیدرئیس اپوزیسیون رژیم صهیونی هم بر این باور است که نتانیاهو از نظر سیاسی و استراتژیک شکست خورد و به هیچ یک از اهداف خود دست نیافت.

او قبلا هم گفته بود که تا ۳۳روز پیش جهان ۳قدرت کانونی داشت؛ آمریکا، روسیه و چین. ایران جدیدترین و چهارمین قدرت کانونی جهانی است؛ بیدار کردن قدرت نظامی کشوری که ۲۰ درصد ذخایر نفت و گاز جهان را داراست بزرگ‌ترین اشتباه آمریکا بوده. ایران قدرت بیدار شده‌اش را از دست نمی‌دهد.

رابرت پِیپ مشاور پنتاگون نیز می‌گوید: ایران از این جنگ به عنوان ابرقدرت بیرون می‌آید؛ ایران از این درگیری بیرون می‌آید و ما در طول عمرمان هرگز چنین چیزی ندیده‌ایم؛ یک مرکز جدید قدرت جهانی که ظرف یک ماه شکل گرفته است.

وندی شرمن معاون پیشین وزارت خارجه آمریکا هم گفته است: به ما وعده قدرت داده بودند. اما اکنون، در لحظه‌ شمار بزرگ‌ترین زوال تاریخ کشورمان هستیم. آینده‌مان تکه‌تکه در ازای جنگی که هیچ‌گاه واقعاً از آن ما نبود، معامله می‌شود و ما شاهد بزرگ‌ترین زوال آمریکا در تاریخ هستیم.

پذیرش آتش‌بس نماد پایبندی ایران به دیپلماسی

رئیس جمهور کشورمان ساعاتی پس از پذیرش آتش‌بس در گفت و گوی تلفنی با سانائه تاکائچی نخست وزیر ژاپن،گفت: پذیرش آتش‌بس از سوی ایران بار دیگر مؤید جدیت جمهوری اسلامی ایران در توسل به دیپلماسی است و بر همین اساس کلیات طرح ۱۰ ماده‌ای خود را به‌عنوان مبنای برقراری آتش‌بس و خاتمه جنگ به طرف آمریکایی منتقل کرده است.

مسعود پزشکیان بر بی‌اعتمادی شدید ایران به دولت آمریکا به دلیل سوابق‌ خیانت این کشور به دیپلماسی و تجاوز نظامی علیه ایران در میانه روند مذاکرات هسته‌ای تأکید کرد و افزود: تجاوز نظامی اخیر آمریکا و رژیم صهیونیستی علیه ایران نقض فاحش منشور ملل متحد و قواعد حقوق بین‌الملل و مصداق جنایت جنگی بود.

رئیس‌جمهور همچنین یادآور شد: ناامنی تحمیل شده در منطقه و تنگه هرمز نتیجه مستقیم تجاوز نظامی آمریکا و رژیم صهیونیستی است و تدابیر اتخاذ شده از سوی ایران بر اساس حقوق بین‌الملل و به منظور جلوگیری از سوءاستفاده متجاوزان از این آبراهه برای حمله به ایران بوده است.

طرح ۱۰ ماده‌ای ایران مبنای مذاکره است

معاون سیاسی وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی ایران، در نشستی با حضور سفرا و روسای نمایندگی‌های دیپلماتیک خارجی و سازمان‌های بین‌المللی مقیم تهران، تجاوز نظامی آمریکا و رژیم صهیونیستی را جنگی غیرقانونی و مصداق جنایت جنگی علیه مردم ایران توصیف و تصریح کرد: آمریکایی‌ها در حالی که مذاکرات ژنو در جریان بود، برای بار دوم در میانه روند دیپلماسی اقدام به تجاوز نظامی علیه ایران کردند و رهبر معظم انقلاب ایران و جمعی از فرماندهان و مقام‌های عالیربته و مردم بی‌گناه ایران را به شهادت رساندند.

مجید تخت روانچی با اشاره به رویکرد مسئولانه ایران در قبال اعلام آتش‌بس و ارائه طرح ۱۰ ماده‌ای ایران به آمریکایی‌ها تصریح کرد: توافق شده که طرح ۱۰ ماده‌ای ایران مبنای مذاکره قرار گیرد.

وی تصریح کرد: جمهوری اسلامی ایران همواره از دیپلماسی و گفتگو استقبال می‌کند، اما نه گفتگویی که مبتنی بر اطلاعات غلط با هدف فریبکاری و زمینه‌چینی برای تجاوز مجدد نظامی علیه ایران باشد. ما خواهان آتش‌بسی نیستیم که دشمن متجاوز مجدداً خود را تجهیز کند و دست به تجاوز مجدد بزند و به صراحت به دوستانمان هم گفته‌ایم که این وضعیت بدون تضمین تکرار نخواهد شد.

معاون سیاسی وزارت امور خارجه با تأکید بر حق دفاع مشروع ایران در مقابل متجاوزان بر اساس منشور ملل متحد و موازین و حقوق بین‌الملل بیان کرد: ما با دو قدرت هسته‌ای بزرگ و ارتش عظیم جهانی جنگیدیم؛ بزرگانی را از دست دادیم، مردم بی‌گناه و کودکان معصومی در حملات جنایتکارانه متجاوزان به شهادت رسیدند، اما مردم ایران مقاومت کردند و این مقاومت نه تنها برای دفاع از کیان ایران، بلکه برای دفاع از مصالح و منافع همه کشورهای منطقه در مقابل سیطره‌طلبی و جنگ افروزی اسرائیل است و تهدید این رژیم صرفا محدود به ایران نمی‌شود، بلکه تهدیدی برای ثبات و امنیت کل منطقه است.

اسلام‌آباد میزبان مذاکرات

بر اساس آنچه در خبرگزاری‌های رسمی منتشر شده، قرار است تیم مذاکره‌کننده ایران و آمریکا شنبه ۲۲ فروردین در اسلام آباد پاکستان بیشتر در این خصوص گفت‌وگو کنند. در برخی رسانه‌ها عنوان شده که محمدباقر قالیباف در راس تیم مذاکره‌کننده ایران قرار دارد. حضور وی در مذاکرات، معنایی فراتر از یک جابه‌جایی ساده در مهره‌ها دارد. به باور برخی از کارشناسان حوزه روابط بین الملل این تغییر آرایش، نشان‌دهنده عبور از عصر «دیپلماسیِ کلمات» و ورود به دوران جدید است؛ جایی که دیگر نه بر سر ویرگول‌های یک متن حقوقی، بلکه بر سر ترسیم مرزهای جدید قدرت در منطقه چانه‌زنی می‌شود.

قالیباف ششم فروردین در پیامی در شبکه ایکس نوشته بود: هیچکس نمی‌تواند برای ایران و ایرانی اولتیماتوم تعیین کند؛ چرخه شوم «جنگ-آتش‌بس-جنگ» باید شکسته شود.

تفاوت مذاکرات فعلی در اسلام‌آباد با دوره‌های پیشین، این است که این بار مذاکره نه بر سر «تعداد سانتریفیوژها»، بلکه بر سر «ترسیم مرزهای قدرت در منطقه» و «پایان دادن به وضعیت جنگی» است. حضور یک چهره با پیشینه نظامی سیاسی چون (قالیباف) در برابر تیمی از نزدیکان ترامپ، نشان‌دهنده این است که طرفین از «دیپلماسی نرم» عبور کرده و به دنبال «دیپلماسی سخت و تضمین‌شده» هستند جایی که کلمات روی کاغذ، باید از سوی قدرت نظامی پشتیبانی شوند.