تعویض روغن‌موتور پراید هم میلیونی شد

بامداد جنوب: افزایش هم‌زمان قیمت و اختلال در عرضه، بازار روغن‌موتور را با شوک روبه‌رو کرده؛ جایی که هزینه تعویض روغن خودروهای پرتیراژ ظرف چند ماه میلیونی شده و مصرف‌کننده، بار اصلی گرانی را به دوش می‌کشد.

بیش از یک ماه است که بازار لوازم‌یدکی خودرو به‌ویژه روغن‌موتور با چالش کمبود و گرانی مواجه شده است؛ بازدید میدانی خبرنگار ما از مراکز تعویض روغن خودرو و فروشگاه‌های عرضه روغن‌موتور در مناطقی همچون خیابان طالقانی، سبزآباد و امامزاده، حواشی بلوار شهید قرنی در بوشهر نشان می‌دهد بازار این کالای مصرفی، در هفته‌های اخیر با ترکیبی از افزایش قیمت، کاهش عرضه و سردرگمی مصرف‌کننده مواجه شده است؛ وضعیتی که فعالان صنفی از آن به‌عنوان «شوک قیمتی بی‌سابقه» یاد می‌کنند.

در مراکز تعویض روغن، اولین چیزی که جلب‌توجه می‌کند، کاهش رفت‌وآمد مشتریان است. فروشندگانی که می‌گویند تا همین چند ماه پیش، صف تعویض روغن شکل می‌گرفت، حالا از افت محسوس تقاضا خبر می‌دهند. محمد پوربهی یکی از فعالان این صنف به خبرنگار بامداد جنوب گفت: مردم وقتی قیمت‌های جدید را می‌شنوند، یا سرویس را عقب می‌اندازند یا فقط حداقل‌ها را انجام می‌دهند. قبلاً وقتی کسی برای سرویس خودرو مراجعه می‌کرد هم‌زمان با تعویض روغن همه فیلترهای مثل فیلتر هوا، بنزین و روغن را هم تعویض می‌کرد اما الآن بعضی‌ها از خیرش می‌گذرند.

وی در خصوص حداقل هزینه سرویس یک خودرو نیز گفت: ماشین‌هایی مثل پراید که کمترین هزینه سرویس را دارند در حال حاضر حداقل یک‌میلیون تومان برای تعویض روغن، فیلتر هوا و بنزین باید هزینه کنند.

پوربهی در ادامه نیز تأکید کرد: سرویس پراید که در موج قبلی گرانی با رقمی در محدوده ۸۰۰ تا ۹۰۰ هزار تومان انجام می‌شد اما در کمتر از چند ماه اخیر به نرخ‌های جدید رسیده است.

وضعیت بازار روغن‌موتور و روانکارها مشابه لوازم یدکی است؛ بخش قابل‌توجهی از مواد پایه، افزودنی‌ها و ترکیبات شیمیایی مورد استفاده در تولید روغن موتور، وارداتی است و به طور مستقیم از نرخ ارز تأثیر می‌پذیرد. به همین دلیل، تغییرات نرخ ارز به‌سرعت در قیمت نهایی این محصولات منعکس می‌شود.

از سوی دیگر، در بخش لوازم یدکی نیز آمار ثبت شده نشان می‌دهد در سال ۱۴۰۴ تولید لوازم‌یدکی خودرو در ایران حدود ۳۵۰ هزار تن بوده که ۷۰ درصد نیاز داخلی را پوشش می‌دهد؛ واردات به‌طور عمده از چین و ترکیه و حدود ۱۵۰-۱۰۰ هزار تن است و مصرف کل باتوجه به ناوگان ۲۵ میلیونی خودرو، سالانه ۵۰۰ هزار تن برآورد شده است. آمارها نشان می‌دهد روند تولید در کشور صعودی اما وابسته به واردات مواد اولیه است درحالی‌که مصرف فصلی و فرسودگی ناوگان به زنجیره فشار وارد کرده است. تولید داخلی در نیمه نخست ۱۴۰۴ نیز بیش از ۱۷۵ هزار تن گزارش‌شده که شامل قطعات برقی، لاستیک و روغن بوده است.

نرخ خدمات تعویض روغن نیز نشان می‌دهد افزایش قیمت روغن‌موتور، حالا به‌طور مستقیم خود را در صورت‌حساب خدمات دوره‌ای خودرو نشان می‌دهد؛ به‌طوری‌که هزینه‌هایی که تا چندی پیش برای بسیاری از رانندگان قابل‌تحمل بود، امروز به مرزهای جدیدی رسیده است؛ به‌عنوان نمونه سرویس پژو پارس و پژو ۲۰۶ با موتور جدید که قبلاً کمتر از ۲ میلیون تومان بود، امروز به محدوده سه میلیون تومان نزدیک شده است. در خودروهای چینی و مونتاژی هم، یک سرویس معمولی که حدود یک تا یک‌میلیون و ۸۰۰ هزار تومان تمام می‌شد، حالا به بالای سه میلیون تومان رسیده و ارقامی همچون ۳ میلیون و ۱۰۰ تا ۳ میلیون و ۳۰۰ هزار تومان به چشم می‌خورد.

هم‌زمان با افزایش هزینه خدمات، نحوه عرضه روغن‌موتور نیز با ابهام و نوسان قیمتی همراه شده است. بررسی‌های میدانی نشان می‌دهد برخی روغن‌ها با نرخ‌هایی فراتر از قیمت درج‌شده روی بسته‌بندی به فروش می‌رسند. روغنی که تا همین مدت قبل با حدود ۹۴۰ هزار تومان تعویض می‌شد، اکنون در بسیاری از مراکز با رقمی بیش از یک میلیون تومان عرضه می‌شود. نکته قابل‌توجه آن است که در مواردی، قیمت مصرف‌کننده درج‌شده روی کالا تغییری نکرده و همچنان رقم ۹۴۰ هزار تومان روی بسته‌بندی دیده می‌شود، اما همان محصول در عمل با نرخ‌هایی بین یک میلیون و ۲۰۰ تا یک میلیون و ۶۰۰ هزار تومان به مشتری فروخته می‌شود؛ اختلافی که پرسش‌هایی جدی درباره نظارت و شفافیت بازار ایجاد کرده است.