خانه احزاب بوشهر؛ میان وعده‌های عمل‌نشده و انتظار برای وفاق

بامدادجنوب_مریم خوئینی

در سال‌هایی که نقش احزاب در فضای سیاسی کشور بیش از گذشته مورد توجه قرار گرفته، «خانه احزاب» نیز به‌عنوان نهادی برای سامان‌دهی، حمایت و پیوند دادن جریان‌های مختلف سیاسی، جایگاهی مهم یافته است. با این حال، برخی از فعالان حزبی در استان بوشهر معتقدند که این نهاد هنوز نتوانسته همه ظرفیت‌های خود را برای تقویت تحزب و افزایش مشارکت سیاسی در استان به کار گیرد. استان بوشهر با تنوع گرایش‌های سیاسی و سابقه فعالیت‌های تشکیلاتی در سطح محلی، نیازمند نهادی است که هم صدای احزاب باشد و هم زمینه‌ساز گفت‌وگو و همکاری میان آنها. در گفت‌وگو با دو تن از فعالان حزبی استان، تلاش کردیم تصویر روشن‌تری از انتظارات، دغدغه‌ها و چشم‌اندازهایی به دست آوریم که می‌تواند «خانه احزاب بوشهر» را به جایگاهی فعال‌تر و تأثیرگذارتر برساند.

خانه احزاب، بی‌خانه است

محمدجواد ولیان رئیس خانه احزاب و از فعالان حزبی اصولگرا در گفت‌وگو با بامدادجنوب با یادآور اینکه پس از برگزاری انتخابات خرداد ۱۴۰۴ خانه احزاب، ترکیب جدید نمایندگان سه فراکسیون اصول‌گرایان، اصلاح‌طلبان و مستقلین در خانه احزاب استان بوشهر تعیین شد، گفت: این انتخابات در حالی برگزار شد که طی سال‌های گذشته توجه به احزاب سیاسی در کشور کاهش یافته بود و اکنون تصمیم نظام و دولت بر آن است که نقش احزاب و خانه‌های استانی را دوباره فعال کنند.

ولیان افزود: اهمیت احزاب در جامعه ما، به‌ویژه در یک نظام مردم‌سالار، انکارناپذیر است. زیرا در هر موسم انتخاباتی، این احزاب هستند که با فعالیت‌های میدانی زمینه مشارکت بیشتر مردم را فراهم می‌کنند. در این میان بسیاری از اهل قلم، حقوق‌دانان و نخبگان سیاسی نیز مشارکت سازمان‌یافته حزبی را مرحله تکمیلی فرایند انتخابات و عاملی برای حفظ تعادل و پایداری نظام سیاسی می‌دانند.

وی با بیان اینکه پس از آغاز فعالیت دوره جدید خانه احزاب، هدف اصلی سه فراکسیون ایجاد فضایی برای تعامل و همکاری میان گرایش‌های مختلف سیاسی بود، گفت: احزاب جلسات مشترک و فعالیت‌های متقابل خود را آغاز کردند؛ اما مشکلاتی هم از همان ابتدا شکل گرفت. با وجود قول‌هایی که مسئولان سیاسی دولت از جمله معاون سیاسی وزیر کشور درخصوص تأمین مکان مناسب برای خانه احزاب داده بودند، این وعده‌ها عملی نشد.

ولیان تأکید کرد: قرار بود ظرف یک هفته فضایی برای نشست‌ها و فعالیت‌های خانه احزاب آماده شود، اما با وجود پیگیری‌های متعدد، هیچ اقدامی صورت نگرفت. در نهایت در جلسات اخیر مدیرکل سیاسی و انتخابات اعلام شد که استانداری هیچ تکلیفی برای تأمین مکان خانه احزاب ندارد به عبارتی «آب پاکی را ریختند روی دست احزاب». از سوی دیگر برخی رفتارها نیز موجب گلایه شده است؛ از جمله برگزاری جلساتی به نام خانه احزاب بدون اطلاع رئیس این مجموعه، و دعوت از نایب ‌رئیس به‌ جای رئیس در جلسه اخیر که در آن، مدیرکل سیاسی بدون توجه به حضور رئیس خانه احزاب، گزارش عملکرد را از نایب‌رئیس خواست. این شیوه برخورد، از نگاه فعالان حزبی، شائبه وجود اختلافات یا برخوردهای شخصی را ایجاد کرده و با روح تعامل و وحدت سه فراکسیون اصولگرا، اصلاح‌طلب و مستقلین سازگار نیست.

وی گفت: انتظار خانه احزاب استان این است که مسئولان سیاسی، به‌جای ایجاد فاصله، محور انسجام و هماهنگی باشند و شرایط لازم را برای فعالیت قانونی و مؤثر احزاب فراهم کنند؛ خانه احزاب وظیفه دارد گفتمان و خطوط کلی نظام را در عرصه سیاسی عملیاتی کرده و فاصله میان مردم و مسئولان را کاهش دهد. با توجه به اینکه رئیس‌جمهور شعار «وفاق» را محور کار خود قرار داده‌اند، انتظار است این رویکرد در سطح استان نیز اجرا شود. استانداری، به‌عنوان ویترین دولت، باید با تعامل میان سه فراکسیون و به‌کارگیری مدیران توانمند با گرایش‌های مختلف سیاسی، این رویکرد را تقویت کرده و در حل مشکلات استان نقش‌آفرین باشد.

علیرضا حاجب از فعالان حزبی اصلاح طلب در گفت‌وگو با بامداد جنوب در این باره گفت: یکی از کارکردهای اصلی و فلسفه تشکیل خانه احزاب از سوی وزارت کشور، پاسخ دادن به امر خطیر و بسیار مهم آموزش فعالین حزبی است چرا که اگر عنصر سیاسی که در یک تشکیلات حزبی فعالیت می‌کند موانع و افق‌های پیش روی خود را به درستی نشناسد و نداند در چه بستر سیاسی فعالیت می‌کند اصولا نمی‌تواند جامعه‌ را به سمت فعالیت‌های سیاسی که نتیجه آن نشاط اجتماعی است ترغیب کند.

حاجب افزود: خانه احزاب می‌تواند در این زمینه نقش کلیدی ایفا کند و با برگزاری کارگاه‌های آموزشی و ایجاد فضای گفت‌وگو برای احزاب نقش حمایتی خود را به درستی ایفا کند و با ساماندهی این فعالیت‌ها به بسط جامعه مدنی و گسترش همفکری و رقابت سالم سیاسی در جامعه کمک کند که نتیجه قهری آن ورزیده شدن سیاسی جامعه است چرا که یکی از کار ویژه‌های مهم احزاب ارتباط با بدنه اجتماعی هوادار خود و جامعه هدفی است که برای خود در نظر گرفته ولی این موضوع به دلیل ضعف ساختاری احزاب در ایران همیشه مغفول باقی مانده و فقط در زمان انتخابات و به صورت مقطعی این کارکرد فعال می‌شود و بعد از انتخابات نیز شاهد قطع دوباره این ارتباط هستیم.

حاجب در پاسخ به این پرسش خانه احزاب استان بوشهر توانسته ارتباط مؤثری بین احزاب با نهاد عالی دولت برقرار کند؟ گفت: خیر، برقراری جلسات منظم و ماهیانه با استاندار و معاون سیاسی ایشان و منتقل کن خواسته‌ها و مطالبات مردم به حاکمان جلوه گاه نمود عینی این ارتباط است که تاکنون چیزی از آن مشاهده نکرده‌ایم. اگر نیز وجود داشته خروجی مشخصی از آن مشاهده‌ نشده‌ است که جا دارد خانه احزاب در این رابطه‌ فعال‌تر عمل کند و با این کار باعث تقویت ارتباط دولت با بدنه جامعه شود.

وی در ادامه با بیان اینکه احزاب به عنوان یکی از نمودها و ارکان دموکراسی و مردم سالاری می‌بایست از جایگاه مناسبی برای برگزاری جلسات منظم و هفتگی خود برخوردار باشند، گفت: متاسفانه تا آنجا که اطلاع دارم این بستر و فضا برای خانه احزاب استان هنوز فراهم نشده که باید برای این معضل با همفکری احزاب با همدیگر راهکاری اندیشیده شود و در صورت نیاز از کمک استانداری استفاده شود. این موضوع نیز، لطف به احزاب نیست، و وظیفه دولت به طور عموم و دولت کنونی(که منتسب به اصلاح طلبان است و شعار اصلی اصلاح طلبی نیز دموکراسی و مردم‌ سالاری است) به طور اخص است که به احزاب که رکن سوم دموکراسی به شمار می‌روند کمک کند.

این فعال حزبی اصلاح طلب تصریح کرد: در جوامع دموکراتیک مهم‌ترین پل ارتباطی بین حاکمیت و ملت، احزاب و سازمان‌های مردم‌نهاد هستند. احزاب با رساندن صدای ملت به حکومت باعث می‌شوند فرهنگ گفت‌وگو و مدارا بین حکومت و جامعه مدنی شکل بگیرد و مطالبات جامعه به صورت دموکراتیک پاسخ داده شود ‌.

وی تأکید کرد:  اگر احزاب این کارکرد خود را از دست بدهند یا نتوانند به درستی این وظیفه را ایفا کنند و جامعه نتواند راهی برای رساندن صدای خود به حاکمیت پیدا کند این فضا به سمت خشونت پیش می‌رود و لذا از این منظر نقش و کارکرد احزاب بسیار مهم و حیاتی به نظر می رسد. انتخابات یکی از جلوه‌گاه‌های مهم و حیاتی نقش احزاب در این راستاست که مردم با انتخاب نامزدهای خود از بین احزاب برای کرسی‌های حکومتی صدایی که بیشتر مطالبات آنان را نمایندگی می‌کند، انتخاب می‌کنند و دولت و پارلمان را به صورت مسالمت آمیز تغییر می‌دهند. بدون شک، چنانچه جلوی این کارکرد مهم احزاب گرفته شود نتیجه آن چیزی جز خشونت نخواهد بود.

حاجب گفت: در جامعه ایران که احزاب نمی‌توانند تلویزیون خصوصی راه‌اندازی کنند، می‌شود با ایجاد پایگاه‌های اطلاع رسانی و خبری و نهادهای مطبوعاتی، شرکت در برنامه‌های انتخاباتی، برگزاری مناظرات، همچنین نقد عملکرد حاکمان، فضا را برای شفافیت عرصه سیاست در جامعه فراهم کرد. احزاب با آموزش و طراحی کادر ورزیده برای به‌دست گرفتن مناصب و مصادر حکومتی، اعلام برنامه‌های خود برای اداره کشور و رقابت‌های سالم سیاسی و انتخاباتی به جامعه کمک می‌کنند تا با افزایش آگاهی سیاسی خود، فضا را برای انتقال مسالمت‌آمیز قدرت از جناحی به جناح دیگر فراهم کنند. بدین ترتیب مردم می‌توانند در انتخاب برنامه مورد نظر برای اداره بهتر کشور و سیاست‌های داخلی و خارجی مد نظر خود نقش‌آفرینی کنند.