از پیام صلح تا گفت‌وگوی موسیقایی ایران

بامدادجنوب: محسن شریفیان، نوازنده و پژوهشگر نامدار موسیقی نواحی ایران، همزمان با سالروز بمباران اتمی هیروشیما، برای سومین بار به ژاپن رفت و با اجرای موسیقی در پارک صلح هیروشیما، پیام صلح‌طلبی و دوستی ایرانیان را در برابر تنها ساختمان باقی‌مانده از بمباران اتمی این شهر طنین‌انداز کرد.

به گزارش خبرنگار فرهنگی، حضور شریفیان در هیروشیما با هدف ادای احترام به قربانیان بمباران اتمی و رساندن پیام صلح و دوستی از سوی مزه صلح ایران انجام شد. این آهنگساز و نوازنده شناخته‌شده موسیقی جنوب ایران، پیش از این نیز در سالروز بمباران اتمی هیروشیما در این شهر حضور یافته و با اجرای موسیقی، بر نقش هنر و فرهنگ در ترویج صلح میان ملت‌ها تأکید کرده بود.

علاوه بر این شریفیان به همراه صادق حسین پور نوازنده سازهای کوبه ای، با گروهی از هنرمندان ژاپنی در توکیو نیز به همنوازی پرداخت؛ اجراهایی که در آن، موسیقی ایرانی و ژاپنی در کنار یکدیگر قرار گرفتند و نی‌انبان جنوبی به‌عنوان یکی از شاخص‌ترین سازهای موسیقی جنوب ایران، در کنار سازهای کوتو، شامیسن و دیگر سازهای هنرمندان ژاپنی به صدا درآمد.

یکی از قطعاتی که در این همنوازی اجرا شد، «Story of a Shepherd» با عنوان ژاپنی «羊飼いが見てきたもの» بود. آهنگسازی این اثر را TSUMUZI، آهنگساز و موسیقیدان ژاپنی، انجام داده است. عنوان ژاپنی اثر به معنای «آنچه یک چوپان دیده است» است و اجرای آن با همراهی نی‌انبان و ویولن، نمونه‌ای از هم‌نشینی دو سنت موسیقایی متفاوت در یک اجرای مشترک به شمار می‌رود.

در بخش دیگری از این برنامه، شریفیان یکی از ملودی‌های شناخته‌شده موسیقی ژاپن را نیز با نی‌انبان اجرا کرد. «بهار بیا» (Haru yo, Koi) از آثار یومی ماتسوتویا، خواننده و آهنگساز مشهور ژاپنی، قطعه‌ای بود که این‌بار با صدای نی‌انبان ایرانی روایت شد.

شریفیان درباره اجرای این ملودی ژاپنی با نی‌انبان، آن را تجربه‌ای فراتر از یک اجرای موسیقایی توصیف کرده و از آرامش، نظم و زیبایی سرزمین ژاپن سخن گفته است؛ تجربه‌ای که در آن، یک ملودی ژاپنی از طریق صدای ساز شاخص جنوب ایران بازخوانی شد.

این همنوازی‌ها را می‌توان نمونه‌ای از گفت‌وگوی فرهنگی ایران و ژاپن از مسیر موسیقی دانست؛ گفت‌وگویی که در آن، تفاوت زبان، ساز و سنت موسیقایی نه‌تنها مانعی ایجاد نمی‌کند، بلکه به بستری برای شناخت متقابل و ارتباط میان دو فرهنگ تبدیل می‌شود.

نی‌انبان، سازی ریشه‌دار در فرهنگ موسیقایی جنوب ایران و از نمادهای موسیقی بوشهر و سواحل خلیج فارس، در این اجراها از مرزهای جغرافیایی خود فراتر رفت و در کنار سازهای ژاپنی و ویولن قرار گرفت تا ملودی‌هایی از دو سرزمین را در یک صحنه روایت کند.

حضور شریفیان در هیروشیما، همزمان با سالروز یکی از تلخ‌ترین رویدادهای تاریخ معاصر، نیز بر معنای این اجراها افزوده است؛ چراکه موسیقی در این برنامه نه به‌عنوان ابزاری برای یادآوری جنگ، بلکه به‌عنوان زبانی برای بیان صلح، دوستی و همزیستی ملت‌ها به کار گرفته شد.

این سفر و اجراهای مشترک، در ادامه فعالیت‌های بین‌المللی این پژوهشگر و موسیقی‌پژوه ایرانی برای معرفی موسیقی نواحی کشور در جهان انجام شد و بار دیگر ظرفیت موسیقی ایران، به‌ویژه موسیقی جنوب و ساز نی‌انبان، را برای ایجاد ارتباط میان فرهنگ‌ها به نمایش گذاشت.