آمریکا برای مذاکره با ایران باید امتیاز بدهد

بامدادجنوب_مریم خوئینی

در گذار از دوران تلاطم‌های نظامی به عصر ثبات و بازسازی، گویا ایران با یکی از پیچیده‌ترین چالش‌های سیاسی خود روبه‌روست زیرا امروز اینکه چگونه می‌توان از قدرت بازدارندگی میدان، برای دستیابی به دستاوردهای ملموس در میز مذاکره استفاده کرد، بسیار مهم است و بیش از هر زمان دیگری، ضرورت هماهنگی دقیق میان قدرت میدان و صد البته هوش دیپلماسی تحت هدایت راهبردی رهبری، به یک ضرورت ملی بدل شده است. در حالی که مردم مقاوم ایران در انتظار آرامش و توسعه در همه سطوح هستند، دیپلماسی ایران باید با تکیه بر قدرت موجود، فرصت‌های طلایی را در عرصه بین‌المللی شکار کند.

در این میان، به نظر می‌رسد گزارش‌های منتشر شده درباره پیشنهادهای چندجانبه ارائه‌شده از سوی پاکستان به ایالات متحده، دریچه‌ای جدید برای تحلیل فضای موجود گشوده است. آیا این پیشنهادها می‌تواند مسیر را برای یک تعامل عزت‌خواهانه هموار کند؟ در این گزارش، با نگاهی به ضرورت هم‌سویی اقدامات نظامی و سیاسی، با بهره‌گیری از دیدگاه‌های کارشناسان روابط بین‌الملل، به بررسی این موضوع می‌پردازیم که چگونه می‌توان از قدرت میدان برای تبدیل کردن آن به امتیاز دیپلماسی استفاده کرد تا آرامش و شکوفایی به خانه‌های مردم بازگردد.

بالاترین هماهنگی میان میدان و دیپلماسی

رضا صارمی‌راد، استاد دانشگاه و کارشناس روابط بین‌الملل، در گفت‌وگو با بامداد جنوب در این‌باره گفت: به نظر من، شاید یکی از مقاطع زمانی در چند سال اخیر که هماهنگی میان میدان و دیپلماسی در سطحی بسیار بالا وجود داشته، همین جنگ تحمیلی سوم است. ما این موضوع را به‌وضوح مشاهده می‌کنیم به این معنا که نتایج و دستاوردهایی که در میدان و در مقابله با تهاجم رژیم آمریکا و رژیم صهیونستی به دست آوردیم، اکنون در عرصه دیپلماسی نیز نمود پیدا کرده است.

او افزود: در مرحله‌ای، ما اقدامات نظامی دشمن را به شکلی شدیدتر و در سطحی بالاتر پاسخ دادیم. این مسأله توان چانه‌زنی ما را افزایش داد و کمک قابل‌توجهی کرد تا در حوزه دیپلماسی نیز دستاوردهای مهمی کسب کنیم.

وی تصریح کرد: در حال حاضر، در تعامل با آمریکایی‌ها و با توجه به دستاوردهایی که در میدان داشته‌ایم، در دور دوم مذاکرات اعلام کردیم که اگر خواسته‌های ما مورد توجه قرار نگیرد، در مذاکرات شرکت نخواهیم کرد. حتی مشاهده شد که برنامه سفر ونس به پاکستان چندین بار لغو شد این نشان می‌دهد که ما در موقعیت بالاتری قرار داریم و این موضع را میدان برای ما ایجاد کرده است. در واقع، دیپلماسی بخشی از میدان است.

این کارشناس حوزه روابط بین‌الملل یادآور شد: زمانی که قصد مذاکره با دشمن را داریم، اگر دستاوردی نداشته باشیم، ناچاریم از موضع ضعف وارد شویم و امتیاز بدهیم. اما وقتی با دستاوردهای قابل‌توجه وارد مذاکره می‌شویم از جمله مدیریت تنگه هرمز، وارد کردن آسیب به پایگاه‌های آمریکایی در منطقه، غیرعملیاتی کردن بخشی از آن‌ها، پاسخ شدید به حملات دشمن و نمایش بخشی از توانمندی‌های خود، این موارد در دیپلماسی نیز اثرگذار خواهد بود. در چنین شرایطی، این ما هستیم که پیشنهادهای ده‌ماده‌ای یا چهارده‌بندی ارائه می‌دهیم و این پیشنهادها بر پایه همان توانمندی‌های میدانی شکل می‌گیرد. بنابراین، نمی‌توان میدان و دیپلماسی را از یکدیگر جدا دانست.

خواسته‌های ایران در چارچوب دستاوردهای میدان است

صارمی‌راد، در پاسخ به این پرسش که با توجه به اشاره شما به پیشنهاد جدید ایران که از طریق پاکستان به آمریکا ارائه شده، این پیشنهادها شامل چه مواردی بوده است؟ گفت: از آنجا که وزارت امور خارجه به‌صورت رسمی جزئیات این پیشنهادها را اعلام نکرده، مطالب مطرح‌شده بیشتر در حد گمانه‌زنی است. برخی منابع پاکستانی یا رسانه‌هایی مانند اکسیوس و رویترز نکاتی را مطرح می‌کنند، اما بهتر است تحت تأثیر این گفته‌ها قرار نگیریم چرا که بخشی از آن‌ها می‌تواند در چارچوب جنگ روانی و مدیریت فضا باشد.

وی بیان کرد: در شرایط فعلی، برخی تلاش می‌کنند پیش از آغاز رسمی مذاکرات، نتایج آن را به نفع خود رقم بزنند. این موضوع هم از سوی طرف آمریکایی و هم دیگر بازیگران مشاهده می‌شود. برای مثال، دونالد ترامپ به‌طور مداوم اظهارنظر می‌کند هرچند به اعتقاد من، بسیاری از سخنان او فاقد ارزش است او می‌گوید کی گفته‌ام که با ایران به توافق نمی‌رسیم!

این استاد دانشگاه تأکید کرد: با توجه به اینکه وزارت امور خارجه هنوز به‌طور رسمی جزئیات را اعلام نکرده، بهتر است مبنا را بر اظهارات رسمی این نهاد قرار دهیم و پس از اعلام، درباره مفاد آن اظهار نظر کنیم.

وی در عین حال تصریح کرد: آنچه تاکنون به‌صورت غیررسمی مطرح شده، نشان می‌دهد که خواسته‌های ایران در چارچوب دستاوردهای میدانی بوده است از جمله رفع تحریم‌ها، پایان محاصره دریایی و خاتمه قطعی جنگ. به هر حال، هر کسی که با الفبای سیاست آشنا باشد، می‌داند که چنین مواردی به‌طور طبیعی باید در هر توافقی گنجانده شود، حال ممکن است در جزئیات تفدر جزئیات تفاوت‌هایی وجود داشته باشد.

این کارشناس روابط بین‌الملل در خصوص پیش‌بینی روند مذاکرات ایران و آمریکا، گفت: من فکر می‌کنم آمریکایی‌ها نمی‌توانند با ما همان برخوردی داشته باشند که با کشورهای دیگر داشته‌اند و از موضع بالا عمل کنند. اکنون که آن‌ها توان نظامی خود را در منطقه افزایش داده‌اند، باز هم نمی‌توانند از طریق اقدام نظامی به دستاورد برسند حتی اگر عملیات نظامی‌شان موفقیت‌آمیز باشد. وقتی آن‌ها زیرساخت‌ها را تهدید می‌کنند، در واقع کل منطقه را تهدید می‌کنند؛ وقتی زیرساخت کل منطقه از بین برود، دیگر فرقی نمی‌کند تنگه هرمز باز باشد یا بسته. بنابراین، آن‌ها به طور قطع باید بیایند و امتیاز بدهند بدون امتیاز دادن نمی‌توانند کار را پیش ببرند. در مذاکرات ممکن است بالا و پایین داشته باشیم، اما اینکه بخواهند از موضع بالا برخورد کنند، به طور قطع مذاکره‌ای در کار نخواهد بود، مگر اینکه به آنچه ما می‌خواهیم تن بدهند.