نبض مردم زیر انگشت «جامعه»

بامدادجنوب_داود علیزاده

صفحه «جامعه» روزنامه بامداد جنوب را می‌توان یکی از مهم‌ترین بسترهای بازتاب مسائل عینی و ملموس زندگی مردم استان بوشهر دانست؛ صفحه‌ای که مستقیماً با دغدغه‌های روزمره شهروندان، از سلامت و آموزش گرفته تا بحران‌های اجتماعی، ایمنی، قانون و سبک زندگی پیوند خورده است. بامداد جنوب، جامعه را نه به‌عنوان مجموعه‌ای از اخبار پراکنده، بلکه به‌مثابه یک کل به‌هم‌پیوسته می‌نگرد؛ کلیتی که تصمیمات مدیریتی، رفتار شهروندی، وضعیت اجتماعی و سلامت روانی در آن به‌شدت بر یکدیگر اثرگذارند.

این صفحه با ترکیبی از گزارش‌های خبری، مطالب تحلیلی، یادداشت‌ها و پرونده‌های موضوعی تلاش کرده تصویری چندبعدی از وضعیت اجتماعی ارائه دهد و در کنار اطلاع‌رسانی، نقش آگاهی‌بخشی و حتی هشداردهندگی خود را ایفا کند. در ادامه به مهم‌ترین محورهای این سرویس که در گزارش‌های مختلف در سال جاری منتشرشده پرداخته می‌شود.

برای سرویس جامعه روزنامه بامداد جنوب، پرداختن به آسیب‌های اجتماعی یکی از محوری‌ترین و ضروری‌ترین رسالت‌هاست؛ چراکه جامعه، آیینه‌ تمام‌نمای مشکلات، کاستی‌ها و درعین‌حال ظرفیت‌های پنهان یک منطقه است. آسیب‌هایی مانند اعتیاد و گسترش مصرف مواد مخدر و دخانیات، نه‌تنها سلامت فردی را تهدید می‌کنند، بلکه بنیان خانواده و امنیت اجتماعی را نیز با چالش‌های جدی روبه‌رو می‌سازند.

در همین راستا گزارش‌هایی با تیترهایی همچون «زنگ خطر مصرف محصولات دخانی نوپدید» و «وقت شکستن قلیان‌های سرطان‌زا فرا نرسیده است؟» و «گزارشی از مرگ معتادان بر اثر سوء مصرف» را منتشر کرده است و از پوشش رسانه‌ای رویدادهایی همچون «گردهمایی ملی پیشگیری از وقوع جرم» با حضور معاونان دستگاه قضا در استان بوشهر نیز غافل نمانده است. همچنین با انتشار ۶۳ یادداشت از کارشناسان متعدد پیامدهای آسیب‌های اجتماعی را تشریح کرده است. در ستون خبر کوتاه نیز با انتشار خبرهای نیروی انتظامی در خصوص کشف جرائم و هشدارهای صادره درباره کلاهبرداری‌ها سعی کرده تا برای افکار عمومی آگاهی بخشی کند.

ضمن آنکه با معرفی طرح‌های موازی شناسایی آسیب‌های اجتماعی از سوی ارگان‌های مختلف همچون آموزش‌وپرورش با «طرح نماد» و «سلام محله» از سوی سازمان بهزیستی در استان بوشهر زوایای این دو طرح را برای افکار عمومی تشریح کرده است.

بااین‌حال آسیب‌های اجتماعی از بسترهایی برآمده و پیامدهایی نیز به دنبال دارد. یکی از پیامدهای آسیب‌های اجتماعی به وجود آمدن بزهکاران است. پیگیری اخبار و تهیه گزارش از خانواده زندانیان، اطلاع‌رسانی و جلب نظر مسئولان و خیران در جهت آزادی زندانیان جرائم غیرعمد و… نیز از محورهای تهیه محتوای روزنامه بامداد جنوب بوده است.

از دیگر آسیب‌های اجتماعی موضوع طلاق است. بامداد جنوب در گزارش‌های «بوشهر در آزمون کاهش طلاق» و «هشدار درباره تجاری‌سازی طلاق» به این موضوع پرداخته است و با استناد به آمارهای رسمی از مراجع کشوری و استانی سعی در نشان دادن شمای کلی از وضعیت جدایی در جامعه کرده است. البته همه می‌دانیم که موضوع طلاق جوانب دیگری نیز دارد. یکی از زوایای آن ایجاد خانواده‌های تک سرپرست است. از همین رو این سرویس در سال جاری گزارش‌هایی با تیترهایی چون «یک‌پنجم خانوارهای کشور با سرپرستی زنان اداره می‌شود» به موضوع زنان خودسرپرست پرداخت و در کنار آن با پیگیری خبرهای کوتاهی از فعالیت‌های اجتماعی زنان خودسرپرست در بستر خدمات بهزیستی، تسهیلات خوداشتغالی و نظرات مربوطه از سوی معاونت زنان استانداری نیز منتشر کرده است.

از سوی دیگر، مشکلات و مطالبات افراد دارای معلولیت، سالمندان و گروه‌های کمتر دیده‌شده اجتماعی، همچنان نیازمند توجه جدی‌تر نهادهای مسئول و افکار عمومی است؛ مسائلی که از مناسب‌سازی شهری گرفته تا دسترسی عادلانه به خدمات درمانی، آموزشی و شغلی را در برمی‌گیرد. سرویس جامعه بامداد جنوب تلاش کرده با نگاهی میدانی، واقع‌گرا و مسئولانه، این آسیب‌ها را نه صرفاً به‌عنوان خبر، بلکه به‌مثابه یک دغدغه عمومی بازتاب دهد؛ بازتابی که هم صدای مردم باشد و هم زمینه‌ساز گفت‌وگو، آگاهی و مطالبه‌گری اجتماعی برای یافتن راه‌حل‌های پایدار. در همین زمینه به سراغ توانیابانی همچون «مدیرعامل انجمن نابینایان استان بوشهر» رفته و با انتشار مصاحبه‌ای با عنوان «اینجا نابینایان دیده نمی‌شوند» تلاش کرده این دغدغه را یادآور شود. ضمن آنکه پیش از این گزارش «۳ هزار معلول شنوایی در بوشهر داریم» نیز در همین راستا تهیه و منتشرشده بود.

اینجا جا دارد به یکی از گفت‌وگوهای مورد توجه واقع‌شده این سرویس نیز اشاره شود. گفت‌وگویی که در آن به موفقیت مجتبی‌ناطوری‌زاده به‌عنوان یکی از کم‌نابینایان بوشهری پرداخته و روایت جلسه دفاع از رساله دکتری این توانیاب موفق در روزهای جنگ ۱۲ روزه را انعکاس داده است. این گفت‌وگو با تیتر «چگونه در جنگ ۱۲ روزه دکتر شدم!» توانست در جشنواره رسانه‌ای ابوذر مقام اول بخش گفت‌وگو را به خود اختصاص دهد.

از دیگر موضوعات آسیب‌های اجتماعی که سرویس جامعه روزنامه بامداد جنوب از آن غافل نبوده مسأله کودکان کار و تگدی‌گری در بوشهر است که این موضوعات نیز در گفت‌وگو با کارشناسان و بررسی میدانی به‌صورت گزارش منتشر شده است. گزارش «تراژدی کودکان کار و پسماندهای خطرناک»، «مهاجرت پاییزه کارتن‌خواب‌ها به بوشهر» «شهر بدون گدا به کجا رسید؟» ازجمله مطالب منتشر شده در این زمینه بوده است.

باید در نظر داشت که در استان بوشهر بیش از ۴۳ هزار مددجوی تحت پوشش کمیته امداد امام خمینی (ره) حضور دارند و بیش از ۳۲ هزار نفر نیز در زیر چتر حمایتی سازمان بهزیستی حاضر هستند. از این‌رو این سرویس مد نظر قرار دادن این گروه هدف سعی کرده است تا به نهادهای حمایتی همچون سازمان بهزیستی، کمیته امداد نیز توجه خاصی داشته باشد و خدمات ویژه به مددجویان این دو نهاد و خدمات عمومی آن‌ها را تحت پوشش رسانه‌ای قرار دهد. گزارش‌های متعدد درباره پویش‌هایی همچون سلام محله، جشن عاطفه‌ها، جشن نیکوکاری، اطعام مهدوی، همیاران مهر، مثبت ماه، طرح محسنین و اکرام ایتام و … در روزنامه بامداد جنوب به چاپ رسیده است.

البته این سرویس دیگر نهادهای حمایتگر را نیز در نظر داشته است و در زمینه فعالیت‌های سازمان هلال‌احمر با گفت‌وگوهای متعدد سعی کرده تا خدمات داوطلبانه این سازمان را در استان بوشهر تشریح کند. ضمن آنکه موضوع استقرار بالگرد هلال‌احمر و ساخت آشیانه برای آن به‌عنوان یک مطالبه عمومی به‌صورت مستمر در گزارش‌های متعدد با تیترهایی همچون «پیگیری‌ها برای استقرار بالگرد هلال‌احمر در بوشهر» و «بالگرد هلال‌احمر در انتظار آشیانه» و… تهیه و منتشر کرده است.

با شتاب گرفتن روند سالمندی جمعیت در ایران و به‌ویژه استان بوشهر توجه به نیازهای این گروه سنی بیش از پیش احساس می‌شود. در این خصوص سرویس جامعه روزنامه بامداد جنوب در سه حوزه مختلف به این مسأله پرداخته است. از یک سو با انتشار یادداشت‌هایی در خصوص توجه به سالمندان سعی کرده در این زمینه آگاهی بخشی کند. از سوی دیگر با گفت‌وگوهای متعدد با فعالان حوزه سالمندی از جمله مدیرعامل بنیاد فرزانگان بوشهر، همچنین مجری طرح شهر دوستدار سالمند در بوشهر و… سعی کرده تا توجه افکار عمومی را نسبت به موضوعاتی همچون آلزایمر در گزارش «غربالگری آلزایمر ضروری است» به‌عنوان بیماری قرن و گزارش «بوشهر به‌عنوان شهر دوستدار سالمند انتخاب شد» به زیست سالمندی و مشکلات آن، مناسب‌سازی محیطی، درمان سالمندان حساس کند.

ضمن آنکه همچون سال‌های گذشته در گزارش‌های متعدد همچنان پیگیر تأسیس خانه امید بازنشستگان در استان بوشهر نیز بوده است. گزارش «انتظار ۱۶ ساله بازنشستگان بوشهری برای خانه امید» گواه این دغدغه است.

گروه سنی دیگری که در سرویس جامعه مورد توجه واقع‌شده گروه جوانان است که در دو زمینه مسائل دانشجویی و شناسایی جوانان موفق به آن پرداخته‌شده است. پوشش رسانه‌ای آیین تجلیل‌ از دانشجویان موفق دانشگاه خلیج‌فارس، گزارش از ترکیب جمعیتی دانشجویان این دانشگاه با عنوان «۴۰۰ دانشجوی خارجی در خلیج‌فارس تحصیل می‌کنند» از جمله این گزارش‌ها بوده است. ضمن آنکه گوشه چشمی نسبت به دغدغه دانشجویان در زمینه ضعف در برنامه‌ریزی داشته است و درگزارش‌هایی با تیتر «کلافگی دانشجویان از تغییرات مکرر در امتحانات»، «بلاتکلیفی دانشجویان دانشگاه آزاد ادامه دارد» به آن پرداخته‌شده است.

حوزه دیگری که سرویس جامعه نه‌تنها به پوشش اخبار آن اقدام کرده بلکه مدام پیگیر مطالبات آن‌ها بوده مسائل مربوط به آموزش‌وپرورش است. این حوزه در دو بستر دانش‌آموزی و فرهنگیان قابل‌بررسی است. در سالی که گذشت بوشهر با ۲۰۶ رتبه زیر یک هزار در آزمون سراسری خوش درخشید. معرفی دانش‌آموزان برتر ازجمله نفرات اول کنکور سراسری، نخبگان و مدال‌آوران المپیادهای دانش‌آموزی در مقطع ملی و به‌ویژه جهانی بارها توانست نظر مخاطبان را به سرویس جامعه بامداد جنوب جلب کند. انتشار ۱۳ گزارش اختصاصی در طی شش‌ماهه گذشته در این زمینه گواه توجه به این موضوع است. ضمن آنکه پیگیری مطالبات معلمان ازجمله رتبه‌بندی، پرداخت پاداش بازنشستگی، بیمه تکمیلی محور گزارش‌های دیگر سرویس جامعه بوده است.

سلامت بخش جدایی‌ناپذیر سرویس جامعه است. در این زمینه نیز روزنامه بامداد جنوب تلاش کرده است تا سه بستر مختلف استرانژی محتوایی خود را تنظیم کند و نقشه راه آن را پیاده کند. از یک سو اخبار روز حوزه سلامت را به‌صورت خبرهای کوتاه پوشش داده است و از سوی دیگر مطالبات و انتظارات هم‌استانی‌ها را در زمینه کاستی‌های بخش درمان انعکاس داده است. نمونه آن گزارشی تحت عنوان «رنج مضاعف بیماران دیالیزی در اهرم» بود که در نهایت به حل مشکل این گروه انجامید. تکمیل پروژه‌های درمانی از جمله بیمارستان ۱۷ شهریور برازجان، تکمیل ساختمان انتقال خون بوشهر، بیمارستان مادر (جایگزین بیمارستان فاطمه زهرا) بوشهر، افزایش سرانه تخت بیمارستانی در شهرستان‌ها، کمبود زیرساخت‌های درمانی در جنوب استان و… از جمله مطالباتی است که این سرویس همچنان به‌عنوان دغدغه هم‌استانی‌ها پیگیری آن را از وظایف خود می‌داند.

با این حال بامدادجنوب در زمینه آگاهی بخشی در زمینه بهداشت و سلامت نیز تلاش‌ کرده با گفت‌وگوهای آموزنده در این خصوص راه‌گشا باشد. گفت‌وگوهایی که براساس ارزیابی بازدیدهای سایت روزنامه بامداد جنوب از پربازدیدترین مطالب منتشر شده در روزنامه بوده است. به‌عنوان‌مثال سلسله گفت‌وگوهایی که با پزشکان حاذق و متخصص در بوشهر انجام‌شده و با تیترهای «همه آنچه والدین باید درباره آنفلوانزا و فصل پاییز بدانند» و «سنگ کلیه؛ بیماری خاموش جنوبی‌ها» همچنان نیز در دسترس مخاطبان است.

با همه این احوال خوش‌اقبال‌ترین مطالب در سرویس جامعه روزنامه بامداد جنوب گفت‌وگو و یادداشت‌های این سرویس در حوزه روانشناسی بوده است. یادآوری می‌شود که در ابتدای سال جاری پرونده‌ای با عنوان «دردسر والدین» با ۴۳ زیرشاخه در این سرویس تعریف شد که براساس آن مقرر شد مطالبی شامل گفت‌وگو و یادداشت در خصوص مسائل تربیتی والدین و فرزندان تهیه شود. در همین راستا با همکاری خبرنگاران مختلف و تقسیم سوژه‌ها ۲۳ مطلب در این زمینه تولید و منتشر شد. ازجمله آن می‌توان به گفت‌وگویی با دکتر سارا دیانت، روانشناس درباره اعتیاددیجیتالی اشاره کرد که با عنوان «آیا شما یک معتاد دیجیتالی هستی؟» رتبه یک پربازدید‌ترین مطلب سرویس اجتماعی را به خود اختصاص داده است.

همچنین گفت‌وگوی دیگری از همین بخش با سعیده صیمری، درمانگر کودک و نوجوان با عنوان «چگونه با کودکان درباره بحران‌ها صحبت کنیم؟» نیز توانست در جشنواره رسانه‌ای ابوذر رتبه سوم بخش گفت‌وگو را کسب کند.

البته این سرویس با تهیه گزارش‌هایی در خصوص خدمات سامانه‌های اورژانس اجتماعی ۱۲۳ و خط مشاوره ۱۴۸۰ تلاش کرده تا این خدمت رایگان در زمینه روانشناسی را نیز به عموم مردم معرفی کند.

جامعه بدون توجه به محیط‌زیست راه به‌جایی نخواهد داشت. در این حوزه سرویس بامداد جنوب سعی کرده است تا دغدغه و مطالبات دوستداران محیط‌زیست را مد نظر داشته باشد و همچون سال‌های گذشته طی سال جاری علاوه بر صدها خبرکوتاه، ۱۷ گزارش مفصل اختصاصی با موضوع محیط زیست در روزنامه بامداد جنوب منتشر شده است. برخی همچون گزارش آتش‌سوزی کوه گیسکان با عنوان «گیسکان تاول داغ این روزهای دشتستان» به حوادث آسیب‌زای آنی به منابع طبیعی پرداخته است و برخی دیگر همچون گزارش در خصوص سایت‌های پسماند در بوشهر، زباله‌سوزی در سایت پسماند دیر، سوزاندن لاستیک در حاشیه شهر برازجان و… به مسائل مزمن این حوزه نظر داشته است. ضمن آنکه در گزارش‌هایی همچون «مشارکت مردمی رمز احیای جنگل‌های حرا» به حفظ گونه‌های گیاهی و در گزارش‌هایی همچون «آهوی جبیر در احیا می‌شود» و «آخرین وضعیت آهوان خارگ» به گونه‌های در حال انقراض پرداخته است.

این سرویس با توجه به اهمیت حفظ و احیای گونه‌های نادر در خلیج‌فارس سعی کرده است تا به موضوع تخم‌گذاری لاکپشت‌های دریایی، مهاجرت زمستانی پرندگان به سواحل خلیج‌فارس، احیای مرجان‌های خارگ نیز توجه ویژه داشته باشد و گزارش‌های اختصاصی را در این زمینه منتشر کند.

آلودگی‌های نفتی در خلیج‌فارس به‌ویژه پیرامون جزیره خارگ و سواحل گناوه، پیامدهای خشک‌سالی، تعرض به سواحل از دیگر موضوعاتی بوده که همچنان مورد پیگیری این سرویس قرار دارد و پیش از این به عنوان نمونه در گزارشی با عنوان «هشدار درباره بحران زیست محیطی در خور مُرده شورگناوه» نیز بازتاب داشته است.

با همه این احوال همه از سرویس جامعه انتظار دارند تا صدای گویای مردم در مطالبات شهری باشد. سرویس جامعه روزنامه بامداد جنوب سعی کرده تا این نیاز مخاطب را نیز حتی‌الامکان پوشش دهد و بخشی از ضرورت‌های شهری در بوشهر و دیگر شهرستان‌های استان را منعکس کند. گزارش‌هایی با عنوان «مدیریت شهری برای تابستان کسالت‌بار چه کرده است؟»«کمیابی تاکسی و اتوبوس در بوشهر» «کم‌فروشی و بی‌کیفیتی عابرآب‌ها رسیدگی شود»، «نگاه تک‌بعدی بحران ترافیک را حل نمی‌کند»، «جنجال‌های بی‌پایان هرس درختان خیابانی در بوشهر»، «پروژه شهر هوشمند بوشهر به کجا رسید؟»، «طوفان با استان ما چه کرد؟» و ده‌ها گزارش دیگر ازجمله مطالبی بود که با نگاه انتقادی مدیریت شهری را در استان مورد تأمل قرار داد.

با این وجود، کارکرد سرویس جامعه تنها در انعکاس و پیگیری مطالبات پیشین خلاصه نمی‌شود؛ بلکه وظیفه خطیر آن، همواره تعیین خط‌مشی برای آینده است. این صفحه متعهد است که با نگاهی آینده‌نگر، نه تنها مشکلات را گزارش دهد، بلکه زمینه‌ساز گفت‌وگوی سازنده میان مسئولان و مردم در جهت توسعه پایدار و عدالت اجتماعی باشد. تمرکز بر نقش نهادهای مدنی و سمن‌ها به‌عنوان بازوان اجرایی تغییرات مثبت در سطح محلات، یکی از محورهای کلیدی آینده این سرویس خواهد بود تا از رویکرد صرفاً «خبری» به رویکرد «کنش‌محور» حرکت کند. همچنین، با توجه به اهمیت دیجیتالی شدن جامعه، پوشش دقیق‌تر تأثیر فناوری‌های نوین بر سبک زندگی، آموزش و سلامت روان، و همچنین نظارت بر شکاف دیجیتالی، در اولویت‌های آتی قرار دارد تا اطمینان حاصل شود که هیچ قشری از قافله پیشرفت‌های اجتماعی استان عقب نماند و بامداد جنوب همچنان آینه‌ای شفاف و دغدغه‌مند برای تمام لایه‌های جامعه بوشهر باقی بماند.