پیشکسوتی که تاریخ بندرریگ را ثبت می‌کند

بامداد جنوب: در صفحه «جهان‌دیدگان»، بنا بر قاعده هر هفته یکی از پیشکسوتان استان بوشهر معرفی می‌شود و با او به گفت‌وگو می‌نشینیم؛ چهره‌هایی که عمر خود را در مسیر اعتلای اجتماعی و خدمت به مردم این دیار صرف کرده‌اند تا از دریچه نگاه این عزیزان نیز با مشکلات پیشکسوتان و سالمندان استان آشنا شویم. این هفته پای صحبت «عبدالحمید قیصری»، از چهره‌های فرهنگی و مطبوعاتی بندرریگ نشسته‌ایم؛ مردی که بیش از شش دهه از زندگی حرفه‌ای خود را در کتاب، کتابخانه، رسانه و پژوهش‌های محلی گذرانده و همچنان با انگیزه به ثبت تاریخ و فرهنگ زادگاهش ادامه می‌دهد.

وقتی از او می‌خواهیم خود را معرفی کند، با تواضع تمام می‌گوید: «متولد مهر ۱۳۳۱ در بندرریگ هستم. تحصیلات ابتدایی و بخشی از متوسطه را در بندرریگ و دیپلم را در بوشهر گذراندم. پس از خدمت سربازی، در سال ۱۳۵۴ به استخدام وزارت فرهنگ و هنر درآمدم و فعالیت خود را در حوزه کتاب، کتابخانه و امور فرهنگی آغاز کردم.»

از او درباره مهم‌ترین بخش‌های فعالیت حرفه‌ای‌اش سوال می‌کنیم و  قیصری با اشاره به آغاز راه از کتابخانه عمومی بندرریگ، از بیست سال خدمت بی‌وقفه در آنجا سخن می‌گوید. او که بعدها به عنوان معاون امور کتابخانه‌های عمومی استان بوشهر منصوب شد، توسعه، تجهیز و نوسازی کتابخانه‌ها و گسترش خدمات فرهنگی در شهرها و روستاهای استان را از مهم‌ترین برنامه‌های دوران خدمت خود می‌داند.

قیصری می‌گوید: «همچنین مدیریت نمایشگاه‌های استانی کتاب، نمایشگاه‌های علوم قرآنی، همکاری در نمایشگاه بین‌المللی کتاب تهران و برگزاری نمایشگاه‌های بزرگ کتاب در بوشهر، خارگ و عسلویه را بر عهده داشتم.»

اما فعالیت‌های او تنها به حوزه کتاب محدود نمی‌شود. قیصری از دهه ۱۳۵۰، همزمان با فعالیت‌های فرهنگی، به دنیای مطبوعات قدم گذاشت. او نمایندگی مؤسسات مطبوعاتی بزرگ نظیر کیهان، اطلاعات و آیندگان در بندرریگ و همکاری با خبرگزاری‌های فارس و جمهوری اسلامی را بخشی از حافظه فرهنگی منطقه می‌داند و یادآور می‌شود که در این سال‌ها بیش از ۱۵۰۰ خبر، گزارش، مصاحبه، مقاله و پژوهش در رسانه‌های محلی و ملی منتشر کرده است.

با توجه به اینکه او خود اکنون در دوره پیشکسوتی قرار دارد، بحث را به سمت دغدغه‌های این قشر می‌بریم. قیصری با نگاهی دلسوزانه به وضعیت سالمندان می‌گوید: «مهم‌ترین دغدغه سالمندان، دسترسی به خدمات درمانی و دارو با هزینه مناسب و همچنین برخورداری از امنیت اقتصادی و درآمدی متناسب با هزینه‌های زندگی است. مسئله دیگر، احساس تنهایی و کم‌رنگ شدن ارتباطات اجتماعی است.»

او معتقد است که سالمندان به احترام، مشارکت در فعالیت‌های فرهنگی و اجتماعی و بهره‌گیری از تجربه‌های ارزشمندشان نیاز دارند؛ موضوعی که به گفته او، کلید حفظ نشاط و کرامت آنان است.

قیصری در کنار تمام فعالیت‌های اجرایی و مطبوعاتی، پژوهش و تألیف را نیز به عنوان رسالتی بر دوش خود حس کرده است. او کوشیده است تجربه‌های حرفه‌ای و علاقه‌اش به تاریخ محلی را در قالب کتاب ثبت کند؛ آثاری که هم به حوزه تخصصی کتابداری مربوط‌اند و هم به تاریخ و هویت بندرریگ. از جمله آثار منتشرشده او می‌توان به «آشنایی با کتابخانه‌های عمومی استان بوشهر»، «کتابخانه‌های عمومی استان بوشهر در مسیر توسعه»، «گامی در شناخت کتاب، کتابداری و کتابخانه»، «نگاهی به تاریخ و فرهنگ بندرریگ» و «حامیان و حافظان میراث مکتوب» اشاره کرد.

وقتی از آثار در دست انتشارش می‌پرسیم، فهرست کتاب‌های آماده چاپش نشان از اشتیاقی وافر به مستندسازی تاریخ منطقه دارد. ایم پیشکسوت برای ما می‌گوید که چند کتاب آماده چاپ دارد و بعد ادامه می‌دهد: از جمله بازی‌های محلی بندرریگ، تجارت و بازرگانی بندرریگ در گذر زمان، درسی که میرمهنای بندرریگی به متجاوزان جزیره خارگ و بندرریگ داد و بندرریگ؛ مدرسه دولتی نمره ۵ (منوچهری).

به کتاب «بندرریگ؛ مدرسه دولتی نمره ۵» که می‌رسیم، نگاهش رنگ‌وبوی دیگری می‌گیرد. این اثر که حاصل سال‌ها پژوهش و گفت‌وگو با پیشکسوتان است، برای او مستندسازی بخشی از تاریخ آموزش، فرهنگ و زندگی اجتماعی بندرریگ است؛ مدرسه‌ای که در تربیت نسل‌های مختلف این منطقه نقشی ماندگار داشته است.

در کارنامه فرهنگی این پیشکسوت، تقدیرها و نشان‌های متعددی نیز به چشم می‌خورد، اما او این افتخارات را نه حاصل تلاش فردی، بلکه نتیجه همکاری جمعی می‌داند: «در سال‌های مختلف به عنوان کارمند نمونه، کتابدار نمونه و پیشکسوت نمونه کشوری معرفی شدم و بیش از ۷۵ لوح تقدیر و تقدیرنامه دریافت کرده‌ام. البته این موفقیت‌ها حاصل همکاری همه همکاران و فعالان فرهنگی بوده است.»

وقتی از انگیزه اصلی‌اش پس از این همه سال پرسیدیم، پاسخش کوتاه اما عمیق بود: «باور دارم ملتی که تاریخ، اسناد و خاطرات خود را حفظ کند، آینده‌ای استوارتر خواهد داشت. ثبت و نگهداری میراث فرهنگی و تاریخی، سرمایه‌ای برای نسل‌های آینده است و همه تلاش من نیز در همین مسیر بوده است.»

او در پایان این گفت‌وگو، پیامی نیز برای هم‌قطاران و نسل جدید داشت: «از معلمان، کتابداران، پژوهشگران، روزنامه‌نگاران و همه دوستداران فرهنگ می‌خواهم اسناد، عکس‌ها و خاطرات محلی را حفظ کنند. میراث فرهنگی تنها یادگار گذشته نیست، بلکه سرمایه ماندگار آینده فرزندان این سرزمین است.»