اجازه ندادیم بحران، سرنوشت‌مان را تعیین کند

بامداد جنوب: برگزاری نخستین گردهمایی مدیران ارشد مجتمع‌ها و مدیران HSE شرکت‌های منطقه پارس در هفته گذشته، به میزبانی پتروشیمی پارس رویدادی مهم برای طرح دوباره جایگاه ایمنی، بهداشت و محیط زیست در مسیر فعالیت صنایع نفت، گاز و پتروشیمی بود. این گردهمایی پس از جنگ رمضان برگزار شد و محور آن، توجه به حوزه‌هایی بود که استمرار ایمن کسب‌وکار و تولید پایدار به رعایت و تقویت آنها وابسته است؛ از مدیریت بحران و پدافند غیرعامل گرفته تا امنیت سایبری، فرهنگ ایمنی و حفاظت از محیط زیست.

در چنین شرایطی، HSE یکی از مهم‌ترین ارکان شرکت‌های صنعتی و ضرورتی برای استمرار فعالیت سازمان به شمار می‌آید. سازمان‌ها برای تداوم کسب‌وکار خود ملزم به رعایت استانداردهای این حوزه هستند و عملکرد HSE در نهایت باید به تولیدی پایدار، ایمن و همراه با استمرار کسب‌وکار منتهی شود. اهمیت این موضوع در منطقه‌ای صنعتی مانند پارس، ضرورت همفکری مدیران ارشد مجتمع‌ها و مدیران HSE را برجسته می‌کند؛ زیرا ایمنی، بهداشت، محیط زیست، مدیریت بحران، پدافند غیرعامل و آتش‌نشانی، اجزای به‌هم‌پیوسته مجموعه HSE هستند و نمی‌توان آنها را جدا از یکدیگر دید.

حفاظت از محیط زیست نیز در این میان مسئولیتی جدی است. صنایع باید برای حفظ منابع طبیعی، کاهش آلودگی و نگهداری تنوع زیستی تلاش کنند؛ فناوری‌های پیشرفته و فرایندهای بهینه‌شده می‌توانند در کاهش آلاینده‌ها و استفاده دقیق و اقتصادی از منابع طبیعی نقش داشته باشند. رعایت استانداردها و مقررات محیط زیستی، از تاثیر منفی بر محیط جلوگیری می‌کند و آموزش کارکنان درباره اهمیت حفاظت از محیط زیست و انجام فعالیت‌ها به شیوه سبز، ضرورتی حیاتی است.

در بخش پدافند غیرعامل نیز تهدیدهای انسانی که قادرند بخشی از کسب‌وکار سازمان را متوقف یا به آن آسیب وارد کنند، باید مدیریت شوند. این حوزه، امنیت سایبری، امنیت پیرامونی و امنیت دسترسی افراد به سامانه‌های صنعتی را کنترل و مدیریت می‌کند و ارتقای امنیت سایبری پتروشیمی‌ها تحت نظارت مستقیم سازمان پدافند غیرعامل در حال انجام است. در کنار این موضوع، مدیریت بحران نیز بخشی از آمادگی برای استمرار ایمن فعالیت‌هاست. فرهنگ ایمنی زمانی شکل می‌گیرد که نظارت، به رفتار پلیس‌گونه و مچ‌گیری محدود نشود؛ زیرا چنین رویکردی به ارتقای ایمنی کمکی نمی‌کند. سازمان بالغ در HSE، ایمنی را مسئولیتی جمعی می‌داند؛ ایمنی هر فرد به ایمنی فرد دیگر وابسته است و همکاران درباره رعایت اصول ایمنی جدی هستند و به یکدیگر تذکر می‌دهند. از این حیث، نخستین گردهمایی مدیران ارشد مجتمع‌ها و مدیران HSE شرکت‌های منطقه پارس، فرصتی برای بازخوانی همین مسئولیت مشترک است که محیط زیست، امنیت، بحران و ایمنی را در کنار تولید پایدار قرار می‌دهد و استمرار کسب‌وکار را به عنوان هدف نهایی HSE دنبال می‌کند. طرح این محورهای مرتبط در یک گردهمایی، نشان می‌دهد که ایمنی و سلامت کارکنان، حفاظت از محیط زیست و آمادگی در برابر بحران، از یکدیگر جدا نیستند.

پدافند غیرعامل نیز با مدیریت تهدیدهای انسانی و کنترل امنیت سایبری، پیرامونی و دسترسی، بخشی از همین نگاه جامع است. نتیجه چنین نگاهی، تقویت فرهنگ ایمنی، کاهش آسیب‌های احتمالی و فراهم کردن زمینه تولید پایدار و ایمن خواهد بود؛ ضرورتی برای استمرار ایمن کسب‌وکار.

مدیر ارشد مجتمع پتروشیمی پارس در نخستین گردهمایی مدیران ارشد مجتمع و مدیران HSE شرکت‌های پتروشیمی منطقه با تبیین چهار واژه‌ی کلیدی «همدلی، همکاری، ایمنی و آینده» به عنوان ارکان استراتژی پتروشیمی پارس، بر ضرورت پایان دادن به عملکرد جزیره‌ای در صنعت تأکید کرد.

سعید گنجی در این نشست ضمن تأکید بر تغییر پارادایم مدیریتی از تولید صرف به تولید ایمن و پایدار، گفت: این محفل فراتر از یک دورهمی ساده، محملی برای بازخوانی تجربه‌ای مشترک و کم‌نظیر است که ما در این منطقه پشت سر گذاشته‌ایم.

وی با اشاره به شرایط پیچیده‌ی عملیاتی در سال‌های اخیر افزود: آن روزها، روزهای آزمون اراده‌ها بود. ما در حالی برای فردای سازمان برنامه‌ریزی می‌کردیم که تکلیف امروزمان روشن نبود. حقیقت این است که در آن شرایط پرآشوب، «امید» نه یک شعار، که یک تصمیم آگاهانه بود. ما تصمیم گرفتیم بمانیم، بازسازی کنیم و اجازه ندهیم بحران، سرنوشت آینده‌ی ما را تعیین کند.

مدیر ارشد مجتمع پتروشیمی پارس با خطاب قرار دادن مدیران و متخصصان HSE حاضر در جلسه، بر نقش کلیدی آنان تأکید کرد و گفت: از شما می‌خواهم که «صدای ایمنی» باشید؛ حتی آن‌گاه که فشار تولید و فوریت بازگشت به مدار، صداهایی بسیار بلندتر دارند. وظیفه‌ شما این است که گاهی ترمز کار را بکشید؛ متوقف کردن کاری که غیراصولی پیش می‌رود، هرگز آسان نیست، اما جوهره‌ فرهنگ HSE دقیقا در همین لحظات ظهور می‌کند. این آگاهی، گاهی مرز میان بروز یک حادثه و حفظ جان انسان‌هاست.

گنجی با تبیین چهار واژه‌ی کلید «همدلی، همکاری، ایمنی و آینده» به عنوان ارکان استراتژی پتروشیمی پارس، بر ضرورت پایان دادن به عملکرد جزیره‌ای در صنعت تاکید کرد: بیایید درهایمان را به روی یکدیگر نبندیم. چرا باید یک تجربه موفق در یک مجتمع، با همان هزینه‌های سنگین در مجتمع دیگر تکرار شود؟ بیایید تجربیات‌مان را به سرمایه‌ای مشترک تبدیل کنیم. ما اینجا نیستیم که تنها از گذشته بگوییم؛ ما اینجا هستیم تا از دلِ آن تجربه‌ها، فردایی بسازیم که در آن، تیم‌های ما اجزای یک اکوسیستم قدرتمند صنعتی باشند.

وی با تأکید بر مسئولیت سنگین مدیران به عنوان حافظان سرمایه‌های ملی، خاطرنشان کرد: ما فقط اداره‌کننده‌ یک مجموعه نیستیم؛ ما نگهبانان جان انسان‌ها و سازندگان آینده‌ این صنعت هستیم. مسئولیت ما، بسیار بزرگ‌تر از هر عنوان سازمانی است. باور قلبی من این است که آموزه‌های HSE باید به اعتقادی عمیق در رفتار انسانی ما تبدیل شود.

در پایان این گزارش یادآوری می‌شود، گردهمایی مدیران ارشد و متولیان HSE در منطقه ویژه اقتصادی انرژی پارس، صورتبندی نگاهی نو به مدیریت صنعتی در قطب انرژی کشور است؛ رویکردی که نشان می‌دهد تولید پایدار دیگر از مسیر تصمیم‌گیری‌های پشت درهای بسته و نگاه تک‌بعدی به آمارها عبور نمی‌کند، بلکه حاصل درهم‌تنیدگی ایمنی فرایندی، تاب‌آوری در شرایط بحران و حفظ سرمایه‌های انسانی و محیط‌زیستی است. گذار از جزیره‌ای عمل‌کردن به سوی اشتراک‌گذاری تجارب موفق، ضرورت گریزناپذیر شرکت‌های منطقه برای مهار چالش‌های مشترک است؛ همگرایی راهبردی که می‌تواند هزینه‌های دوباره‌کاری را کاهش دهد و شبکه صنعتی منطقه را در برابر مخاطرات عملیاتی و تهدیدهای نوین، به‌ویژه در حوزه‌های پدافندی و سایبری، منسجم‌تر و پایدارتر سازد.

در نهایت، تداوم این هم‌افزایی و تبدیل آن به یک میثاق جمعی، آزمونی عملی برای میزان بلوغ ساختار HSE در بزرگ‌ترین میدان انرژی کشور به شمار می‌آید. صنعت پتروشیمی زمانی به نقطه اطمینان‌بخش توسعه دست می‌یابد که آموزه‌های ایمنی و محیط‌زیستی در بطن هر تصمیم فنی و مدیریتی جریان یابد. این رویکرد مرز باریک میان یک اقدام غیراصولی و حفظ دارایی‌های ملی و جان انسان‌ها را تعیین می‌کند و تضمین‌کننده تولیدی تاب‌آور، ایمن و متکی بر آینده‌نگری در پهنه استراتژیک پارس خواهد بود.