۲۴ مهر، تاریخ احتمالی یا موعد قطعی رای‌گیری؟

بامداد جنوب: انتخابات هفتمین دوره شوراهای اسلامی شهر و روستا در حالی به مرحله تعیین زمان برگزاری رسیده که بخش قابل توجهی از فرایندهای اجرایی و نظارتی آن طی شده، اما هنوز تاریخ قطعی حضور مردم پای صندوق‌های رأی اعلام نشده است. در تازه‌ترین اظهارات مسئولان انتخاباتی، از یک سو هیأت مرکزی نظارت بر انتخابات شوراها از جمع‌بندی برای تعیین زمان انتخابات خبر داده و از سوی دیگر، ۲۴ مهرماه به عنوان یکی از گزینه‌های اصلی برگزاری انتخابات مطرح شده است؛ تاریخی که البته هنوز قطعی نیست و باید در مسیر تصمیم‌گیری نهایی قرار گیرد.

ماجرا از آنجا اهمیت پیدا می‌کند که تعیین زمان انتخابات صرفاً در سطح هیأت مرکزی نظارت و ستاد انتخابات کشور متوقف نخواهد ماند. طبق اعلام سخنگوی هیأت مرکزی نظارت بر انتخابات شوراها، تاریخ مدنظر پس از جمع‌بندی به شورای عالی امنیت ملی اعلام می‌شود و در صورتی که این شورا نسبت به زمان پیشنهادی ملاحظاتی داشته باشد، موضوع بار دیگر در هیأت مرکزی بررسی خواهد شد. به این ترتیب، تقویم انتخابات شوراها همچنان در انتظار تعیین تکلیف نهایی است.

علی کشوری، سخنگوی هیأت مرکزی نظارت بر انتخابات شوراها، با تشریح نشست این هیأت اعلام کرده است که با همکاری وزارت کشور و ستاد انتخابات کشور، تاریخی برای برگزاری هفتمین دوره انتخابات شوراها تعیین خواهد شد. به گفته او، در صورتی که شورای عالی امنیت ملی درباره تاریخ توافق‌شده اشکالاتی را مطرح کند، هیأت مرکزی بار دیگر تشکیل جلسه خواهد داد تا ضمن برطرف کردن دغدغه‌های مطرح‌شده، تاریخ دیگری تعیین و برای تایید نهایی اعلام شود.

این اظهارات در حالی مطرح شده که محمدصالح جوکار، رئیس هیأت مرکزی نظارت بر انتخابات شوراها، نیز از برگزاری جلسه مشترک با ستاد انتخابات وزارت کشور برای تعیین تاریخ نهایی انتخابات خبر داده و گفته است پس از تعیین تاریخ، آن را به شورای عالی امنیت ملی اعلام خواهند کرد.

جوکار در عین حال ۲۴ مهر را «بهترین زمان» احتمالی برای برگزاری انتخابات عنوان کرده است؛ بنابراین ۲۴ مهر را در شرایط فعلی باید یک گزینه جدی و پیشنهادی دانست، نه تاریخی که برگزاری انتخابات در آن قطعی شده باشد.

اهمیت موضوع زمانی بیشتر می‌شود که بدانیم به گفته رئیس هیأت مرکزی نظارت بر انتخابات شوراها، فرایند انتخابات از نظر حوزه‌های نظارت و اجرا طی شده است. به این معنا که از نگاه مسئولان انتخاباتی، بخش عمده مسیر اجرایی پشت سر گذاشته شده و فقط زمان تبلیغات نامزدها و پس از آن رأی‌گیری باقی مانده است. در چنین شرایطی، تعیین زمان انتخابات می‌تواند عملاً به معنای ورود انتخابات به مرحله نهایی و آغاز شمارش معکوس برای تبلیغات نامزدها باشد.

با این حال، در کنار مسأله زمان، یک موضوع فنی نیز همچنان روی میز قرار دارد؛ انتخابات تمام‌الکترونیک. سخنگوی هیأت مرکزی نظارت بر انتخابات شوراها گفته است در نشست اخیر درباره فراهم کردن تجهیزات لازم برای برگزاری انتخابات تمام‌الکترونیک بحث، و مقرر شده وزارت کشور در اسرع وقت این موضوع را پیگیری کند. نکته قابل توجه آن است که به گفته او، در تجهیزات موجود نیز اشکالاتی وجود داشته که باید از سوی ستاد انتخابات کشور برطرف شود.

این بخش از ماجرا اهمیت ویژه‌ای دارد، زیرا برگزاری انتخابات الکترونیک تنها به تصمیم سیاسی و تعیین تاریخ محدود نیست و نیازمند آماده بودن زیرساخت‌های فنی، تجهیزات، شبکه ارتباطی، آموزش عوامل اجرایی و اطمینان از صحت و امنیت فرآیند رأی‌گیری است. بنابراین در فاصله‌ای که تا تاریخ احتمالی ۲۴ مهر باقی مانده، رفع مشکلات فنی می‌تواند یکی از موضوعات مهم پیش روی وزارت کشور و ستاد انتخابات باشد.

از سوی دیگر، انتخابات شوراها به دلیل ارتباط مستقیم با مدیریت شهری و روستایی، برای بسیاری از نامزدها و جریان‌های محلی اهمیت ویژه‌ای دارد. هرچه زمان دقیق برگزاری انتخابات دیرتر مشخص شود، ممکن است برنامه‌ریزی نامزدها برای تبلیغات و فعالیت‌های انتخاباتی با ابهام بیشتری روبه‌رو شود. اعلام تاریخ رسمی، علاوه بر ایجاد نظم در برنامه‌های اجرایی، تکلیف نامزدها و جریان‌های سیاسی و اجتماعی را نیز روشن‌تر خواهد کرد.

در این میان، اظهارات مسئولان انتخاباتی درباره ضرورت بررسی تاریخ در شورای عالی امنیت ملی نشان می‌دهد شرایط موجود کشور در تعیین تقویم انتخابات نیز بی‌تأثیر نیست. با این حال، تا زمانی که تاریخ پیشنهادی به صورت رسمی اعلام و مراحل نهایی آن طی نشود، نمی‌توان ۲۴ مهر را موعد قطعی انتخابات دانست.

اکنون انتخابات هفتمین دوره شوراها در نقطه‌ای قرار گرفته که بخش مهمی از مسیر اجرایی و نظارتی آن طی شده و تنها چند گام مهم تا برگزاری باقی مانده است؛ تعیین تاریخ نهایی، اعلام زمان تبلیغات، تکمیل تجهیزات و زیرساخت‌های انتخابات تمام‌الکترونیک و در نهایت رأی‌گیری.

اگر ۲۴ مهرماه مورد موافقت قرار گیرد، عملاً انتخابات شوراها وارد مرحله نهایی خواهد شد، اما اگر درباره این تاریخ ملاحظاتی مطرح شود، هیأت مرکزی نظارت باید بار دیگر برای تعیین زمان جدید تشکیل جلسه دهد. بنابراین پرسش اصلی در مقطع فعلی دیگر این نیست که انتخابات شوراها برگزار می‌شود یا نه، بلکه این است که ۲۴ مهر تا چه اندازه به موعد قطعی انتخابات نزدیک است و آیا تقویم انتخابات در نهایت بدون تغییر به این تاریخ خواهد رسید؟