وقت شفاف سازی هزینه‌کرد درآمدهای مالیاتی نرسیده است؟

بامدادجنوب_داود‌علیزاده

گاهی وقت‌ها آمارها به‌جای آن‌که مردم را اقناع کند، شگفت‌زده می‌کند. روز دوشنبه مدیرکل امور مالیاتی استان بوشهر اعلام کرد: این اداره کل با وصول ۴۸ هزار میلیارد تومان در سال گذشته رتبه نخست ملی را به خود اختصاص داد. علی‌القاعده باید خوشحال و خرسند باشیم که استان ما توانسته در یک شاخص ملی رتبه نخست را کسب کند؛ اما واقعیت این است وقتی صحبت از عدد ۴۸ هزار میلیارد تومان (۴۸ همت) وصولی مالیات در یک سال به میان می‌آید، ذهن ناخودآگاه به سمت استانی توسعه‌یافته با زیرساخت‌های فوق‌مدرن گسیل می‌شود؛ اما اینجا بوشهر است؛ استانی که در شاخص‌های وصول مالیاتی بر قله ایران ایستاده، اما در شاخص‌های برخورداری و خدمات همچنان در دره‌های محرومیت دست‌وپا می‌زند.

بر اساس جزئیات اعلام‌شده از سوی احمد حسین‌پور، ۹۴ درصد از این رقم نجومی را غول‌های نفتی، گازی و پتروشیمی پرداخت کرده‌اند. این یعنی بوشهر عملاً به «صندوقخانه ارزی و ریالی» کشور بدل شده است؛ اما نکته استراتژیک در آن ۶ درصدی نهفته است که بر دوش اصناف، بازاریان و مودیان حقیقی استان سنگینی می‌کند.

شاید ۶ درصد عدد کوچکی به نظر برسد، اما در تناسب با رقم کل، ما با حدود ۲ هزار و ۸۸۰ میلیارد تومان مالیات مواجهیم که مستقیماً از جیب کسبه و مردم بوشهر خارج‌شده است. سؤال اینجاست: مردمی که در شرایط رکود تورمی و معضلات زیرساختی بوشهر، چنین سهمی در بودجه کشور ایفا می‌کند، چه خدماتی در مقابل دریافت کرده‌اند؟

مدیرکل امور مالیاتی با صراحت از واریز ۸ هزار و ۲۰۰ میلیارد تومان ارزش‌افزوده به‌حساب شهرداری‌ها و دهیاری‌های استان خبر داده است. این‌یک رقم هم خیره‌کننده است که می‌تواند چهره هر ‌شهری را دگرگون کند. بااین‌حال، «بامداد جنوب» بارها اعلام آمادگی کرده تا ترازنامه هزینه‌کرد این مبالغ را منتشر کند، اما گویی دیوار سکوت در عمارت‌های شهرداری بلندتر از آن است که پاسخگویی به رسانه از آن عبور کند.

چرا مردم نباید بدانند سهم شهرشان از این ۸ هزار میلیارد تومان در کدام پروژه عمرانی صرف شده است؟ وقتی در مرکز استان، هنوز سیستم حمل‌ونقل عمومی و تاکسیرانی در وضعیت بدوی قرار دارد و ناوگان اتوبوسرانی با استانداردهای حداقلی فاصله دارد. وقتی هنوز در این شهر مردم پروژه‌های ناتمام بسیاری را می‌بینند و امید اتمام آن را ندارند! جالب اینجاست که با وجود اعلام پرداختی چنین سهمی به شهرداری‌ها، آنها مبالغ را ناچیز می‌شمرند. وضعیت در دیگر شهرهای استان نیز رضایت‌بخش نیست و شهروندان از خدمات شهری رضایت ندارند.

از سوی دیگر واریز ۲ هزار و ۲۰۰ میلیارد تومان برای بخش سلامت و ۲۶۰ میلیارد تومان برای ورزش، اعداد کمی نیستند؛ اما واقعیت میدانی در بوشهر، روایت دیگری دارد. بوشهر همچنان تنها استان ساحلی و استراتژیک کشور است که از فقدان زیرساخت‌های درمانی پیشرفته رنج می‌برد. اعزام بیمار به شیراز و استان‌های هم‌جوار برای جراحی‌ها، به بخشی از زیست‌بوم اجباری مردم بوشهر بدل شده است. اگر این مبالغ تخصیص‌یافته، پس چرا شاخص‌های بهداشت و درمان استان تکان نمی‌خورند؟ آیا مدیران ارشد توان جذب و هدایت صحیح این منابع را ندارند یا بوروکراسی مرکزنشین، این بودجه‌ها را در مسیر بازگشت به استان قیچی می‌کند؟

بوشهر در وصول مالیات رتبه نخست ملی را دارد، اما در شبکه ریلی، جایگاهی در نقشه ایران ندارد. این‌یک طنز تلخ تاریخی است. استانی که ۴۸ همت به خزانه واریز می‌کند، نباید برای اتصال به شبکه ریلی کشور، دهه‌ها در صف انتظار بماند. محرومیت بوشهر، نه ناشی از کمبود منابع، بلکه برآمده از یک «تبعیض ساختاری» در بازتوزیع ثروت است.

طبق تفاهم‌نامه سازمان مدیریت، مقرر شده بود در صورت وصول مازاد بر ۳۳ همت، بخشی از درآمدها به استان بازگردد. اکنون‌که بوشهر با تحقق ۱۵۶ درصدی، ۴۸ همت وصولی داشته، زمان آن رسیده است که مجمع نمایندگان استان و استاندار بوشهر، این حق را پیگیری کنند.

برای درک بهتر ابعاد این ارقام، نگاهی به جزئیات اعلامی مدیرکل امور مالیاتی می‌اندازیم.

حسین پور روز دوشنبه به مناسبت بزرگداشت هفته امور مالیاتی به خبرنگاران گفت: در قانون بودجه ۱۴۰۴ درآمد وصولی مالیات برای استان بوشهر ۳۳ همت پیش‌بینی‌شده بود که با توجه به تحقق این رقم تا آذرماه بر اساس تفاهم‌نامه سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی در دی‌ماه مقرر شد اگر استان بوشهر تا پایان سال ۱۴۰۴ مبلغ ۴۷ همت وصولی داشته باشد مازاد آن به استان برگشت داده خواهد شد.

وی یادآور شد: استان بوشهر علاوه بر تحقق ۱۵۶ درصدی وصولی مبلغ مصوب شده نخست موفق به وصول ۴۸ همت شد که یک هزار میلیارد تومان این رقم باید برای هزینه کرد طرح‌های عمرانی و زیرساختی توسط مسوولان استانی جذب شود.

حسین پور با اشاره به وصول ۳۴ همتی مالیات در سال ۱۴۰۳ و کسب رتبه نخست کشور توسط این استان اظهار داشت: ۹۴ درصد این رقم از شرکت‌های نفتی، گازی و پتروشیمی‌ها جذب‌شده است.

وی بیشترین وصولی مالیاتی را به ترتیب مربوط به شهرستان‌های عسلویه، کنگان و بوشهر ذکر کرد و گفت: در استان بوشهر ۲۵۴ هزار و ۱۶ مؤدی حقیقی و ۲۰ هزار و ۶۱۳ مؤدی حقوقی (شرکت‌ها) وجود دارد.

حسین پور افزود: همچنین پارسال در قالب ارزش‌افزوده نیز مبلغ ۲ هزار و ۲۰۰ میلیارد تومان بابت سلامت از طریق خزانه به وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی واریز شد که مسوولان دانشگاه علوم پزشکی باید با جذب این رقم زمینه ارتقای شاخص‌های بهداشت و درمان استان بوشهر را فراهم کنند.

مدیرکل امور مالیاتی استان بوشهر گفت: پارسال مبلغ ۲۶۰ میلیارد تومان نیز از طریق این اداره کل برای پرداخت به وزارت ورزش و جوانان به خزانه واریز شد که در صورت جذب توسط مسوولان استانی ظرفیت خوبی برای توسعه زیرساخت‌های ورزشی است.

وی تصریح کرد: در مدت یادشده هشت هزار و ۲۰۰ میلیارد تومان در قالب ارزش‌افزوده به‌حساب شهرداری‌ها، دهیاری‌ها و روستاهای فاقد دهیاری در استان بوشهر واریز شد.

حسین پور ادامه داد: در سه ماه نخست امسال نیز باوجود شرایط جنگی اما مبلغ ۹ هزار و ۸۰۰ میلیارد تومان درآمد مالیاتی در استان بوشهر وصول شد که این رقم نسبت به مدت مشابه سال قبل ۱۰۰ میلیارد تومان افزایش‌یافته است.

وی گفت:‌در این مدت وصول بابت ورزش از محل ارزش‌افزوده ۷۵ میلیارد تومان است و وصولی بابت ارتقای سطح سلامت نیز ۶۸۰ میلیارد تومان به‌حساب خزانه واریزشده است.

مدیرکل امور مالیاتی استان بوشهر افزود: برخی از مودیان تصور می‌کنند این اداره کل فقط مالیات وصول می‌کند درحالی‌که پارسال مبلغ ۶۲۴ میلیارد تومان به مودیانی که تکالیف قانونی خود را در زمان مقرر انجام داده‌اند بابت اعتبارات مالیاتی استرداد کرد.

در نهایت، با توجه به حجم بالای درآمدهای حاصل از ارزش‌افزیده و مالیات، ضروری است که سازوکاری برای شفاف‌سازی هزینه‌کرد این مبالغ در سطح شهرداری‌ها و دستگاه‌های اجرایی استان ایجاد شود. شهروندان بوشهر با مشاهده این ارقام، انتظار دارند شاهد بازتاب ملموس این ثروت در کیفیت خدمات شهری، سیستم حمل‌ونقل و زیرساخت‌های رفاهی استان باشند.