سالمندی؛ مسئولیتی همگانی برای جامعه

تحولات جمعیتی کشور نشان می‌دهد که سالمندی دیگر یک موضوع فردی یا صرفاً خانوادگی نیست، بلکه به یکی از مهم‌ترین مسائل توسعه‌ای، اجتماعی و مدیریتی کشور تبدیل‌شده است. امروز برنامه‌ریزی برای سالمندان، در واقع برنامه‌ریزی برای آینده همه شهروندان است.

در همین راستا، هیأت وزیران در فروردین‌ماه سال ۱۳۸۳ با تصویب آیین‌نامه اجرایی جزء (۵) بند (الف) ماده (۱۹۲) قانون برنامه سوم توسعه، شورای ملی سالمندان را به دبیری رئیس سازمان بهزیستی کشور تشکیل داد و متعاقب آن، شوراهای سالمندان در استان‌ها به ریاست استانداران و دبیری ادارات کل بهزیستی ایجاد شدند تا سیاست‌گذاری، هماهنگی و نظارت بر امور سالمندان را در سطح ملی و استانی دنبال کنند.

شورای ساماندهی سالمندان استان بوشهر نیز با همکاری دستگاه‌های عضو، مأموریت دارد فضای لازم برای توانمندسازی سالمندان، حفظ استقلال فردی، کرامت انسانی و منزلت اجتماعی آنان را در خانواده و جامعه فراهم سازد. این شورا می‌کوشد از طریق بهره‌گیری از ظرفیت‌های موجود استان، جلب مشارکت سالمندان و فرزانگان و تقویت نقش‌آفرینی آنان، زمینه ارتقای سلامت جسمی، روانی، اجتماعی و معنوی سالمندان را فراهم آورد تا این قشر ارزشمند بتوانند همچنان به‌عنوان شهروندانی فعال، پویا و اثرگذار در جامعه حضور داشته باشند.

حوزه‌های فعالیت شورای سالمندان و دبیرخانه آن بسیار گسترده است و موضوعاتی همچون آموزش و پژوهش، محیط شهری و دسترس‌پذیری، مسکن، پیگیری قوانین و مقررات، توسعه محیط‌های خانوادگی و اجتماعی، طرح پیوستن رود به دریا در راستای پیوند بین نسلی، اشتغال سالمندی، درمان و توان‌بخشی، امنیت غذایی، سلامت روان، توانمندسازی بانوان سالمند، مدیریت بحران و اوقات فراغت را در بر می‌گیرد. تحقق اهداف این حوزه‌ها بدون مشارکت و همکاری مستمر دستگاه‌های اجرایی، شهرداری‌ها، شوراهای اسلامی شهر و روستا، دانشگاه‌ها، سازمان‌های بیمه‌گر، نهادهای مردمی و بخش خصوصی امکان‌پذیر نخواهد بود.

با وجود اقدامات انجام شده، همچنان با چالش‌هایی نظیر باورهای نادرست درباره سالمندی، کمبود قوانین حمایتی و ضمانت‌های اجرایی کافی، پوشش ناکافی خدمات رفاهی و بیمه‌ای، ضعف بانک‌های اطلاعاتی، موازی‌کاری برخی دستگاه‌ها، محدودیت خدمات تخصصی درمانی و توانبخشی و کم‌رنگ بودن مشارکت برخی نهادهای مردمی مواجه هستیم.

در مقابل، فرصت‌های ارزشمندی نیز پیش روی ما قرار دارد؛ وجود سالمندان توانمند و نخبه به‌عنوان الگوهای موفق اجتماعی، فعالیت بنیادهای فرزانگان، حضور دستگاه‌های اجرایی دارای برنامه‌های تخصصی سالمندی، ظرفیت شورای سالمندان استان و همچنین شرایط مطلوب زیست‌محیطی و اجتماعی استان بوشهر، فرصت‌هایی کم‌نظیر برای توسعه خدمات جامع سالمندی فراهم کرده است.

امروز انتظار می‌رود همه اعضای شورای سالمندان استان و شهرستان‌ها، مدیران دستگاه‌های اجرایی، شهرداران، اعضای شوراهای اسلامی، رسانه‌ها و فعالان اجتماعی، مسئولیت‌های قانونی و اجتماعی خود را در قبال سالمندان جدی‌تر دنبال کنند. سالمندان تنها دریافت‌کنندگان خدمت نیستند؛ آنان سرمایه‌های ارزشمند انسانی، فرهنگی و اجتماعی جامعه‌اند.

تکریم سالمندان، توسعه خدمات سالمندی و فراهم‌سازی بستر حضور فعال آنان در جامعه، نه یک انتخاب بلکه یک ضرورت قانونی، اخلاقی و اجتماعی است. آینده سالمنددوست، با همکاری همه ما ساخته خواهد شد.

پ ن: نگارنده مژگان آل‌بهبهانی. مسئول دبیرخانه شورای ساماندهی سالمندان استان بوشهر است.