ناظران بوشهری ذره‌بین به‌دست شدند

بامدادجنوب: بوشهر، این روزها در سکوتی ظاهری به سر می‌برد، اما در زیر پوست شهر و در گروه‌های مجازی، گویا ماجرا طور دیگری است. چراکه قرار بود در یازدهمین روز همین ماه، شاهد انتخابات شورای اسلامی شهر و روستا باشیم اما بنا به شرایط خاص کشور قرار شد این انتخابات پس از اعلام پایان جنگ برگزار شود. با این حال برخی داوطلبان، اسب‌های خود را زین کرده و در لایه‌های خاکستری و غیررسمی، ماراتن جذب رای را آغاز کرده‌اند از حضور پررنگ در صف اول فاتحه‌خوانی‌ها گرفته تا فعالیت‌های خیرخواهانه و پیامک‌هایی که بوی صندوق رای می‌دهند. با این حال این تحرکات زودهنگام از چشمان تیزبین ناظران پنهان نمانده است. در همین زمینه رئیس بازرسی انتخابات استان بوشهر چند روز پیش در نشستی رسمی با اعضای اصلی بازرسی استان، ضمن اشاره به ماده ۸۴ قانون تشکیلات و وظایف شوراها، هشدار داد که هرگونه فعالیت تبلیغاتی مستقیم و غیرمستقیم پیش از مهلت قانونی، تخلف محسوب شده و تحت رصد دقیق قرار دارد.
فردین اسلامی‌راد حتی مصادیق را هم روشن کرد: از کارت ویزیت و پیامک گرفته تا نفوذ در هیأت‌های مذهبی و موسسات خیریه؛ مسیری که به گفته او انتهای آن پیگیری قانونی خواهد بود.
حال سوال اساسی اینجاست چرا با وجود این هشدارهای صریح، باز هم برخی از داوطلبان به دنبال دور زدن زمان هستند؟ برای درک بهتر لایه‌های حقوقی و اجتماعی این پدیده، به سراغ یکی از چهره‌های جوان و تحصیل‌کرده‌ نظام مدیریتی استان رفتیم. بخشدار جوان بوشهر که خود در کسوت یک حقوقدان، زوایای پنهان قانون را می‌شناسد، در گفت‌وگو با ما، از زاویه‌ای متفاوت به این تب‌وتاب‌های زودهنگام نگریسته است.
صرف حضور در مراسم، تبلیغ نیست
علی حسن‌ابراهیمی در گفت‌وگو با بامدادجنوب ضمن گرامیداشت یاد و خاطره قائد شهید امت و تمامی شهیدان والا مقامی که در راه دفاع از میهن اسلامی و عزت این سرزمین به درجه رفیع شهادت نائل آمدند، در خصوص اینکه دقیقاً از چه زمانی فعالیت یک چهره، تبلیغات انتخاباتی تلقی می‌ شود، گفت: مطابق قانون انتخابات شوراهای اسلامی شهر و روستا، میان «فعالیت اجتماعی و سیاسی متعارف» و «تبلیغات انتخاباتی» به معنای حقوقی آن تفاوتی روشن وجود دارد. قانون، زمان مشخصی را برای آغاز تبلیغات رسمی نامزدها پیش‌بینی کرده و هرگونه اقدامی که با هدف جلب رأی، معرفی برنامه‌ها، برجسته‌سازی موقعیت انتخاباتی یا دعوت مستقیم و غیرمستقیم مردم به حمایت از یک فرد در خارج از این بازه زمانی انجام شود، می‌ تواند در چارچوب تبلیغات زودهنگام مورد بررسی قرار گیرد.
وی تأکید کرد: بر اساس آخرین اصلاحات، تبلیغات رسمی تنها از هشت روز پیش از اخذ رأی آغاز می‌شود و تا بیست‌وچهار ساعت پیش از رأی‌گیری ادامه دارد. با این حال، صرف حضور یک چهره در مراسم عمومی، مناسبت‌های مذهبی، اجتماعات مردمی، نشست‌های فرهنگی یا فعالیت مستمر در فضای مجازی، لزوماً به معنای وقوع تخلف انتخاباتی نیست.
این کارشناس حقوق افزود: آنچه برای قانون اهمیت دارد، صرف حضور فیزیکی یا فعالیت رسانه‌ای نیست، بلکه «قصد و ماهیت رفتار» است. به بیان دقیق‌تر، اگر حضور در مراسم یا انتشار محتوا در شبکه‌های اجتماعی در راستای انجام وظایف اجتماعی، فرهنگی یا حرفه‌ای فرد باشد، اصل بر مشروعیت آن است اما چنانچه همین حضور یا فعالیت با قرائن روشن حاکی از جلب رأی، معرفی خود به‌عنوان گزینه انتخاباتی، ارائه شعارهای انتخاباتی یا تخریب رقبا همراه باشد، می‌تواند عنوان تخلف انتخاباتی پیدا کند.
حسن‌ابراهیمی در پاسخ به این پرسش که آیا سخنرانی داوطلبان انتخابات در تجمع‌های مردمی که این شب‌ها در نقاط مختلف استان برگزار می‌شود، تخلف انتخاباتی است یا خیر؟ گفت: در خصوص سخنرانی در میادین عمومی در این شب‌های خاص نیز همین ضابطه حاکم است. هرچند سخنرانی فی‌نفسه تخلف محسوب نمی‌شود زیرا میدان و اجتماع عمومی، بخشی از فضای طبیعی حضور اجتماعی مردم است. لکن اگر محتوای سخنرانی متضمن وعده‌های انتخاباتی، معرفی برنامه‌های مدیریت شهری یا روستایی، درخواست حمایت عمومی، یا استفاده از احساسات جمعی برای کسب رأی باشد، از منظر قانون قابل بررسی و احراز تخلف خواهد بود. در واقع، معیار اصلی، محتوای سخن و جهت‌گیری آن است، نه صرف مکان یا زمان سخنرانی.
تخلف‌ها در فضای مجازی هم رصد می‌شود
وی تصریح کرد: در خصوص ضمانت اجرا نیز قانون صرفاً به تذکر اکتفا نکرده است. در صورت احراز تخلف، از سوی هیأت‌های اجرایی و نظارتی، سازوکارهای بازدارنده پیش‌بینی شده و حتی امکان اعمال مجازات‌‌ها و تنبیه‌های قانونی و محرومیت از داوطلبی نیز وجود دارد. بنابراین، قانون در این حوزه رویکردی پیشگیرانه و بازدارنده اتخاذ کرده و تخلفات تبلیغاتی را صرفاً یک تخلف شکلی تلقی نمی‌‌کند.
این کارشناس حقوق همچنین در پاسخ به این پرسش با توجه به اینکه بخش بزرگی از این تبلیغات در شبکه‌های اجتماعی رخ می‌دهد، قانون چقدر توان رصد و استناد به این فضا را دارد؟ گفت: در خصوص فضای مجازی نیز باید توجه داشت که بخش مهمی از رقابت‌ها و کنش‌های انتخاباتی امروز در بستر شبکه‌های اجتماعی شکل می‌گیرد و قانون نیز این فضا را به رسمیت شناخته است. هرگونه محتوا در پیام‌‌رسان‌ها، صفحات شخصی، کانال‌ها، گروه‌ها و سایر بسترهای دیجیتال، در صورتی که قابل انتساب به فرد یا ستاد انتخاباتی وی باشد، می‌تواند مستند رسیدگی در هیأت‌های اجرایی و در ادامه هیأت نظارت قرار گیرد. تصاویر، ویدئوها، زمان انتشار، لینک‌ها، گزارش‌های فنی و ادله الکترونیکی، همگی از جمله مستندات قابل استناد برای مراجع رسیدگی هستند و تخلفات در این فضا نیز مشمول ضمانت اجرا خواهد بود.
وی یادآور شد: مرز میان فعالیت اجتماعی مشروع و تبلیغات انتخاباتی، در قصد جلب رأی و رعایت زمان قانونی تبلیغات نهفته است و تشخیص نهایی این امر با مراجع ذی‌صلاح نظارتی و اجرایی انتخابات خواهد بود.
معرفی اعضای بازرسی انتخابات استان
در جلسه اخیر هیأت بازرسی انتخابات استان بوشهر، احکام اعضای بازرسی انتخابات استان اعطا شد و شهرستان‌های معین برای برگزاری دوره‌های آموزشی ویژه بازرسان، سربازرسان و بازرسان ذخیره نیز مشخص شدند.
بر این اساس و با هدف پیشگیری از وقوع تخلفات و رصد دقیق فعالیت‌های تبلیغاتی انتخابات، نظارت بر فعالیت شهرستان‌های استان به ۵ نفر از اعضای اصلی بازرسی ستاد انتخابات واگذار شد.
همچنین در این نشست، شهرستان‌های معینِ ۱۰ شهرستان بر اساس بعد مسافت، برای نظارت بیشتر تعیین شد.
ابوذر خدری به عنوان دبیر کمیته بازرسی ستاد انتخابات استان و اصغر کشوریان، احمد حسین‌پور، عبدالمجید دوراهکی، علی اسماعیل‌پور و غلامرضا دانش‌فر نیز به عنوان اعضای بازرسی ستاد انتخابات استان بوشهر معرفی شدند.