بوشهر به آستانه ریشه‌کنی بی‌سوادی رسیده است

بامداد جنوب: معاون سوادآموزی اداره‌کل آموزش‌وپرورش استان بوشهر با بیان اینکه این استان در آستانه ریشه‌کنی کامل بی‌سوادی قرار دارد، اعلام کرد: بر اساس آمار رسمی، حدود ۳۴ هزار فرد بی‌سواد در استان شناسایی شده‌اند که بخش عمده آن‌ها در مناطق پراکنده و سخت‌دسترس سکونت دارند و همین مسئله، آموزش این گروه‌ها را با دشواری‌ها و هزینه‌های بیشتری همراه کرده است.
بهرام بهنام‌نیا صبح دوشنبه در نشست با اصحاب رسانه با اشاره به جایگاه استان بوشهر در سطح ملی گفت: بر اساس آخرین آمار مرکز آمار ایران، نرخ باسوادی استان بوشهر به ۹۸ درصد رسیده و این استان در رتبه هشتم کشوری و در زمره استان‌های پیشرو در حوزه سوادآموزی قرار دارد.
وی افزود: این دستاورد نتیجه بیش از چهار دهه تلاش مستمر پس از پیروزی انقلاب اسلامی است. در سال‌های ابتدایی انقلاب، نرخ باسوادی در استان بوشهر حدود ۳۵ درصد بود، اما این شاخص امروز در گروه سنی ۱۰ تا ۴۹ سال به نزدیک ۹۸ درصد و در جمعیت زیر ۶۰ سال به بیش از ۹۹ درصد رسیده است؛ آماری که نشان می‌دهد بی‌سوادی در سنین فعال جامعه به حداقل ممکن کاهش یافته و تمرکز برنامه‌ها اکنون بر پوشش آخرین گروه‌های باقی‌مانده است.
معاون سوادآموزی اداره‌کل آموزش‌وپرورش استان تأکید کرد: از نگاه نظام آموزشی، حتی یک فرد بی‌سواد نیز قابل پذیرش نیست و برای تحقق هدف ریشه‌کنی بی‌سوادی، دو راهبرد اصلی «پیوند سواد با مهارت‌های زندگی» و «تغییر رویکرد از عرضه‌محوری به تقاضامحوری» در دستور کار قرار گرفته است. بر همین اساس، آموزش‌ها فراتر از خواندن و نوشتن طراحی شده و مهارت‌های متناسب با نیازهای روز جامعه به سوادآموزان انتقال می‌یابد.
وی ادامه داد: در همین راستا، ۳۳ مدرسه در سطح استان به‌عنوان پایگاه‌های سوادآموزی تعیین شده‌اند که در قالب شیفت دوم به ارائه آموزش می‌پردازند. این اقدام ضمن استفاده بهینه از فضاهای آموزشی، امکان دسترسی آسان‌تر افراد واجد شرایط به کلاس‌های سوادآموزی را فراهم کرده است.
بهنام‌نیا با اشاره به ضرورت تحقق عدالت آموزشی در استان گفت: با وجود مطلوب بودن میانگین باسوادی، همچنان تفاوت‌هایی میان شهرستان‌ها وجود دارد. تمرکز برنامه‌های آموزشی بر شهرستان‌هایی است که نرخ باسوادی آن‌ها پایین‌تر از میانگین استانی قرار دارد و برای مناطقی مانند عسلویه، دیر و دشتی، برنامه‌های هدفمندتر و منعطف‌تری پیش‌بینی شده است.
وی افزود: هرچه به مراحل پایانی نهضت سوادآموزی نزدیک می‌شویم، پوشش افراد باقی‌مانده دشوارتر می‌شود، زیرا این افراد عمدتاً در مناطق صعب‌العبور، روستاهای دورافتاده یا جمعیت‌های پراکنده زندگی می‌کنند و آموزش آن‌ها مستلزم صرف زمان و هزینه بیشتری است. با این حال، تلاش مجموعه آموزش‌وپرورش استان بر این است که هیچ فردی از چرخه آموزش خارج نماند.
معاون سوادآموزی آموزش‌وپرورش استان بوشهر از اجرای پنج طرح بومی استانی در حوزه آموزش و پرورش فرهنگی سوادآموزان خبر داد و گفت: جشنواره الگوهای برتر تدریس، مسابقات علمی، برنامه‌های فرهنگی ویژه ایام‌الله و ماه مبارک رمضان با هدف افزایش انگیزه یادگیری و ارتقای کیفیت آموزش در حال اجراست تا فرآیند سوادآموزی به تجربه‌ای فرهنگی و اجتماعی تبدیل شود.
وی با اشاره به شعار یونسکو برای روز جهانی سوادآموزی ۲۰۲۵ با عنوان «ارتقای سوادآموزی در عصر دیجیتال» اظهار کرد: جمهوری اسلامی ایران پس از فرمان تاریخی امام خمینی (ره) برای تأسیس نهضت سوادآموزی و با استمرار این مسیر، موفق به کسب شش مدال بین‌المللی یونسکو شده و در شمار کشورهای پیشرو جهان در این حوزه قرار دارد. نرخ باسوادی کشور از ۴۸ درصد در سال ۱۳۵۵ به حدود ۹۸ درصد افزایش یافته و شکاف سواد میان زنان و مردان نیز به حداقل رسیده است.
بهنام‌نیا کاهش فاصله سواد میان شهر و روستا را از دیگر دستاوردهای مهم برشمرد و گفت: این فاصله که پیش از انقلاب به ۳۶ درصد می‌رسید، امروز به حدود ۲ درصد کاهش یافته است.
وی درباره پوشش گروه‌های خاص افزود: راه‌اندازی مراکز یادگیری محلی از راهکارهای مؤثر در این زمینه است که نمونه موفق آن، مرکز سوادآموزی ندامتگاه مرکزی بوشهر است؛ مرکزی که هم‌اکنون ۵۵ زندانی در آن علاوه بر آموزش سواد پایه، مهارت‌های زندگی و مهارت‌های شغلی را فرا می‌گیرند. همچنین سالانه حدود ۳۰۰ نفر از اتباع خارجی دارای مدارک اقامتی قانونی نیز تحت پوشش برنامه‌های سوادآموزی استان قرار می‌گیرند.
معاون سوادآموزی اداره‌کل آموزش‌وپرورش استان بوشهر در بخش دیگری از سخنان خود به فعالیت‌های علمی و تألیفی این حوزه اشاره کرد و گفت: تألیف کتاب درسی «قرآن پایه ششم ویژه دوره انتقال» و تولید ۱۲ عنوان کتاب در حوزه مهارت‌های زندگی و آموزش‌های تکمیلی از جمله اقدامات شاخص استان در این زمینه است.
بهنام‌نیا با اشاره به نتایج ملموس نهضت سوادآموزی در استان اظهار کرد: تاکنون بیش از ۱۵۰ چهره موفق سوادآموزی در استان شناسایی شده‌اند که امروز در جایگاه‌هایی مانند استاد دانشگاه، معلم، کارمند دستگاه‌های اجرایی و فعال اجتماعی مشغول فعالیت هستند.
وی در پایان، با تشریح وضعیت شهرستان‌ها گفت: شهر بوشهر در صدر شاخص‌های باسوادی استان قرار دارد و پس از آن شهرستان‌های دیلم، گناوه، کنگان، تنگستان و جم قرار گرفته‌اند. در مقابل، شهرستان‌های دشتستان، دشتی، دیر و عسلویه پایین‌تر از میانگین استانی هستند که برای آن‌ها طرح‌های ویژه‌ای از جمله توسعه پایگاه‌های سوادآموزی و اعزام آموزش‌دهندگان سیار پیش‌بینی شده است.
معاون سوادآموزی آموزش‌وپرورش استان بوشهر تأکید کرد: سوادآموزی فرآیندی پیوسته و زیربنایی در توسعه انسانی است و تحقق جامعه‌ای کاملاً باسواد، مستلزم همراهی خانواده‌ها، مدارس، رسانه‌ها و همه دستگاه‌های اجرایی است.