چالش «کم‌اشتهایی» در دهه هفتم زندگی

بامداد جنوب: این هفته در «سلامتکده»، پرسش یکی از سالمندان بالای ۷۰ سال را با محمد اسماعیلی، کارشناس تغذیه مطرح کرده‌ایم؛ پرسشی درباره اینکه چگونه می‌توان با وجود کاهش اشتها، همچنان مواد مغذی مورد نیاز بدن را تأمین کرد؟

محمد اسماعیلی با تأکید بر اینکه کاهش اشتها در دوران سالمندی موضوعی شایع است، می‌گوید: با افزایش سن، تغییراتی در حس چشایی و بویایی رخ می‌دهد، فعالیت بدنی کمتر می‌شود، مصرف برخی داروها اشتها را کاهش می‌دهد و یا مشکلات دندان و گوارش، غذا خوردن را دشوارتر می‌سازد؛ اما باید توجه داشت که کاهش اشتها به معنای کاهش نیاز بدن به مواد مغذی نیست؛ برعکس، بدن در این دوران برای حفظ توده عضلانی، استحکام استخوان‌ها، تقویت سیستم ایمنی و پیشگیری از ضعف و بیماری، به تغذیه هوشمندانه نیاز دارد.

این کارشناس تغذیه در خصوص راهکارهای عملی برای این گروه سنی می‌افزاید: اگر اشتهای کمی دارید، استراتژی خود را تغییر دهید؛ به جای سه وعده غذایی حجیم، روزانه پنج تا شش وعده کوچک اما متراکم از نظر مواد مغذی مصرف کنید. سعی کنید در هر وعده مقداری پروتئین باکیفیت مانند تخم‌مرغ، ماهی، مرغ، حبوبات، لبنیات کم‌چرب یا مغزها بگنجانید. همچنین میوه‌ها، سبزیجات و غلات سبوس‌دار، تأمین‌کننده ویتامین‌ها و فیبر مورد نیاز شما هستند. نکته کلیدی دیگر، زمان‌بندی نوشیدن آب است؛ بهتر است مایعات را بین وعده‌های غذایی بنوشید تا حجم معده هنگام غذا خوردن اشغال نشود.

اسماعیلی در ادامه به نقش محیط اشاره کرده و می‌گوید: فضای آرام، صرف غذا همراه با اعضای خانواده یا دوستان و استفاده از غذاهای خوش‌رنگ و خوش‌عطر، اشتها را به طور طبیعی تحریک می‌کند. همچنین پیاده‌روی سبک و متناسب با توان فردی، محرکی عالی برای بهبود اشتهای سالمندان است. با این حال، اگر کاهش اشتها بیش از چند هفته طول کشید یا با کاهش وزن ناگهانی، ضعف شدید و مشکلات بلع همراه بود، حتماً باید برای بررسی بیماری‌های زمینه‌ای یا عوارض دارویی به پزشک مراجعه کرد.

وی در پایان توصیه‌ای هم به خانواده‌ها دارد: سالمندان را به خوردن غذای بیشتر اجبار نکنید؛ کیفیت مواد غذایی بسیار مهم‌تر از حجم آن‌هاست. تهیه وعده‌های کوچک و متنوع، همراه با صبوری و احترام، بهترین راهکار برای حفظ سلامت تغذیه‌ای عزیزان سالمند است.

در نهایت، فراموش نکنیم که برای مبارزه با بی‌اشتهایی در سالمندی، کیفیت بر کمیت اولویت دارد. تقسیم وعده‌های غذایی به دفعات بیشتر، استفاده از پروتئین‌های زودجذب و ایجاد محیطی گرم و دوستانه هنگام صرف غذا، کلیدهای اصلی هستند. اگر این بی‌اشتهایی مستمر و با ضعف همراه باشد، مشورت با متخصص برای بررسی دلایل پزشکی ضروری است.