مشق خبر از بوشهر تا دمشق

بامدادجنوب_غلامحسین کروبی

مردی که از دبستان فردوس بندر امام حسن، الفبای سخت‌کوشی را آموخت و آن را در جبهه‌های نبرد، دفاتر رسانه‌ای در دمشق و راهروهای استانداری بوشهر مشق کرد. گفت‌وگوی پیش رو، نه فقط مرور کارنامه مدیریتی یک پیشکسوت، بلکه بازخوانیِ تجربه‌های زیسته‌ی کسی است که معتقد است بهترین فرصت‌های زندگی، در دشوارترین روزها متولد می‌شوند. در این شماره، پای صحبت‌های محمدحسین زارع نشسته‌ایم تا از میان خاطراتش، درس‌هایی برای نسل امروز بیابیم.

آقای زارع، از کودکی و سال‌های نخست زندگی برایمان بگویید.

محمدحسین زارع: سال ۱۳۴۴ در بندر امام حسن، در خانواده‌ای مذهبی و کم‌برخوردار متولد شدم. از همان کودکی آموختم که موفقیت از دل سختی‌ها به دست می‌آید. ابتدایی را در دبستان فردوس گذراندم و به دلیل علاقه به درس، برای ادامه تحصیل به مدرسه شبانه‌روزی سعدی بوشهر رفتم؛ دوری از خانواده، کمبود امکانات و زندگی با اندک هزینه، بزرگ‌ترین درس‌های زندگی‌ام بود.

از روزهای پیش از انقلاب چه خاطره‌ای در ذهن شما مانده است؟

سفر شاه و شهبانو به بوشهر را خوب به یاد دارم. ما را برای استقبال بردند و شاهد تشریفات گسترده بودیم؛ خیابان‌ها برای چند روز رنگ دیگری گرفته بود، در حالی که مردم با مشکلات معیشتی روبه‌رو بودند. این خاطره بعدها برایم به معیاری برای مقایسه ساده‌زیستی مسئولان جمهوری اسلامی تبدیل شد.

دوران دبیرستان چگونه گذشت؟

زارع: در گناوه، هم درس می‌خواندم و هم در فضای پرالتهاب سیاسی آن روزها فعالیت داشتم. گروه‌های مختلف برای جذب دانش‌آموزان تلاش می‌کردند، اما ما در شاخه دانش‌آموزی حزب جمهوری اسلامی، همراه تعدادی از دوستان و شهدای عزیز، با اعتقاد از آرمان‌های انقلاب دفاع می‌کردیم. همان دوران دیپلم اقتصاد گرفتم؛ آن زمان دیپلم، حاصل سال‌ها تلاش و مطالعه جدی بود.

حضور در بسیج و دفاع مقدس چه تأثیری بر زندگی شما گذاشت؟

شاید شیرین‌ترین و اثرگذارترین فصل زندگی‌ام بود. در بسیج، مسئول آموزش و معاون پایگاه سیدالشهدا بندر امام حسن بودم و در روستاها آموزش نظامی و عقیدتی می‌دادیم. سپس در چند مرحله به جبهه‌های شوش، آبادان، عین‌خوش، دشت‌عباس و اطراف اهواز اعزام شدم. جبهه برای ما دانشگاه انسان‌سازی بود؛ جایی که ایثار، صداقت، اخلاص و برادری را آموختیم.

پس از جنگ، مسیر علمی شما چگونه ادامه یافت؟

هم‌زمان با کار و تأمین هزینه‌های زندگی، لیسانس الهیات را در دانشگاه بوشهر گرفتم و پس از مأموریت سوریه، کارشناسی ارشد مدیریت با گرایش تحول را در شیراز به پایان رساندم. همیشه آرزوی دکتری داشتم، اما مسئولیت‌های اجرایی فرصت آن را نگذاشت.

ورودتان به خبرگزاری جمهوری اسلامی چگونه رقم خورد؟

ابتدا مدیر ایرنای بوشهر شدم. آن روزها بسیاری تصور نمی‌کردند نیروهای جوان بتوانند در خبر موفق باشند، اما با کار شبانه‌روزی، افزایش تولید خبر، جذب خبرنگاران، راه‌اندازی دفتر گناوه و ساخت ساختمان خبرگزاری، بوشهر را به یکی از مراکز برتر کشور تبدیل کردیم و سپس به تهران منتقل شدم.

چهار سال مأموریت در سوریه چه تجربه‌ای برای شما بود؟

مسئول دفتر ایرنا در دمشق بودم. ارتباط نزدیک با شخصیت‌های فلسطینی، عراقی و لبنانی، از جمله شهید فتحی شقاقی، شهید سید حسن نصرالله، علامه محمدحسین فضل‌الله و بسیاری از رهبران مقاومت، تجربه‌ای ارزشمند بود. تلاش کردیم صدای مقاومت را از طریق رسانه به جهان منتقل کنیم.

از دیدارهای خود با رهبر معظم انقلاب چه خاطره‌ای دارید؟

چند دیدار خصوصی نصیبم شد. نکته‌ای که همیشه در ذهنم مانده، تسلط ایشان بر جزئیات کار رسانه بود. تأکید می‌کردند که رسانه فقط خبررسانی نکند، بلکه در جنگ روایت‌ها پیش‌دستانه عمل کند. این نگاه، مسیر حرفه‌ای مرا تغییر داد.

دوران مدیریت در استانداری بوشهر را چگونه ارزیابی می‌کنید؟

نزدیک به ۹ سال معاون استاندار بودم. تلاش کردیم در حوزه منابع انسانی، استخدام، آموزش کارکنان، توسعه دولت الکترونیک، تجهیز فرمانداری‌ها، نوسازی ناوگان، گسترش فناوری اطلاعات، تجهیز مدارس به رایانه و توسعه آموزش‌های تخصصی، تحول ایجاد کنیم. موفقیت‌ها نتیجه کار جمعی همکاران دلسوز بود.

در کنار مسئولیت‌ها، چه اصول اخلاقی را سرلوحه زندگی قرار دادید؟

صداقت، امانتداری، روحیه جهادی، احترام به مردم و یادگیری مداوم. معتقدم اگر مسئولیت را امانت بدانیم، بسیاری از مشکلات حل می‌شود.

امروز اگر بخواهید پیامی به نسل جوان بدهید، چه می‌گویید؟

هیچ موفقیتی بدون تلاش، مطالعه و پشتکار به دست نمی‌آید. نسل ما با کمترین امکانات درس خواند و کار کرد. امروز امکانات بسیار بیشتر است؛ اگر جوانان علم، اخلاق، ایمان و مسئولیت‌پذیری را در کنار هم قرار دهند، آینده ایران روشن‌تر خواهد بود. مهم‌تر از همه، هیچ‌گاه از سختی‌ها نترسند؛ بسیاری از بهترین فرصت‌های زندگی، از دل دشوارترین روزها متولد می‌شود.