همبستگی ملی؛ ضرورتی برای عبور از روزهای سخت

بامداد جنوب: کشور ما در گذرگاه تاریخی خود روزهای پر فراز و نشیب بسیاری را پشت سر گذاشته است. در بزنگاه‌هایی که امنیت، اقتصاد و آرامش اجتماعی با چالش روبه‌رو بوده، بسیاری از صاحب‌نظران و نخبگان سیاسی، وحدت و انسجام ملی را مهم‌ترین پشتوانه عبور از بحران‌ها می‌دانند. امروز نیز در شرایطی که هم در جنوب کشور  بار دیگر شاهد حملات دشمن آمریکایی و رژیم صهیونیستی هستیم، از سوی دیگر با پیچیدگی‌های اقتصادی، فشارهای بیرونی و تحولات پرشتاب اجتماعی نیز  مواجه هستیم؛ بیش از هر زمان دیگری ضرورت بازخوانی مفهوم همبستگی ملی احساس می‌شود. انسجامی که نه به معنای نادیده گرفتن تفاوت دیدگاه‌ها، بلکه به مفهوم درک سرنوشتی مشترک و حرکت در مسیر منافع ملی است.

تجربه نشان داده است که در مقاطع حساس، هر اندازه سرمایه اجتماعی و اعتماد عمومی تقویت شده، جامعه توانسته با آرامش بیشتری از بحران‌ها عبور کند و هر زمان اختلاف‌های سیاسی و اجتماعی به تقابل و دوقطبی‌سازی تبدیل شده، فرصت‌های توسعه نیز تحت تأثیر قرار گرفته است. از همین رو، این روزها بار دیگر موضوع وحدت ملی در کانون سخنان چهره‌های سیاسی و مذهبی قرار گرفته و هر یک از زاویه‌ای بر ضرورت حفظ این سرمایه اجتماعی تأکید می‌کنند.

در همین راستا، نماینده ولی‌فقیه در استان بوشهر و نماینده مردم تهران در مجلس خبرگان رهبری، در مراسم بزرگداشت «قائد شهید امت» که در مصلای بوشهر برگزار شد، حفظ وحدت میان همه اقشار جامعه را یکی از مهم‌ترین نیازهای امروز کشور عنوان کرد. آیت‌الله غلامعلی صفایی‌بوشهری با تأکید بر لزوم حفظ وحدت ملی و مذهبی گفت همه دوستداران انقلاب باید وحدت خود را در میان تمامی اقشار، مذاهب شیعه و سنی، پیر و جوان و همه جریان‌های سیاسی حول محور ولایت حفظ کنند.

شخصیت‌های سیاسی به حضور مردم چشم دوخته‌اند

امام جمعه بوشهر با اشاره به تحولات اخیر تصریح کرد خون شهدا موازنه اجتماعی را به نفع جبهه حق تغییر داده و اگر دشمن تصور می‌کرد با اقدامات خود می‌تواند مردم را از صحنه خارج کند، در محاسبات خود دچار اشتباه شده است. به گفته صفایی بوشهری، امروز میدان در اختیار ملت قرار دارد و شخصیت‌های سیاسی نیز بیش از هر زمان دیگری به اراده و حضور مردم چشم دوخته‌اند. وی همچنین با اشاره به سیاست‌های آمریکا و رژیم صهیونیستی، تأکید کرد دشمنان به اهداف خود دست نیافته‌اند و وحدت مردم، مهم‌ترین عامل ناکامی آنان خواهد بود.

در ادامه این اظهارنظرها، نایب‌رئیس کمیسیون فرهنگی مجلس شورای اسلامی نیز با بیان اینکه قدرت، اقتدار و جایگاه منطقه‌ای و جهانی جمهوری اسلامی ایران در گرو وحدت میان مردم و مسئولان است، بر ضرورت پرهیز از افراط‌گرایی و دوقطبی‌سازی تأکید کرده است.

سیدعلی یزدی‌خواه گفت وقتی از وحدت سخن گفته می‌شود، منظور این نیست که همه مردم و مسئولان در همه مسائل یکسان فکر کنند، چرا که حتی در کوچک‌ترین نهاد اجتماعی یعنی خانواده نیز اختلاف‌نظر وجود دارد، اما این اختلاف‌ها به تقابل و تخریب منجر نمی‌شود.

وی وجود سلایق و دیدگاه‌های مختلف را زمینه‌ساز بلوغ حکمرانی دانست و افزود: نقدهای سازنده می‌تواند کاستی‌ها را آشکار کرده و مسیر اصلاح را هموار کند، اما انتقاد زمانی اثرگذار خواهد بود که همراه با انصاف و ارائه راهکار باشد. به گفته این نماینده مجلس، تخریب افراد و دامن زدن به اختلاف‌ها نه تنها مشکلی را حل نمی‌کند، بلکه فرصت‌های کشور را نیز از بین می‌برد.

دوقطبی‌سازی و فرصت‌هایی که از دست می‌رود

یزدی‌خواه با اشاره به پیامدهای دوقطبی‌سازی در جامعه اظهار کرد پرداختن به موضوعات حاشیه‌ای و رفتارهای افراطی، فرصت‌های سرمایه‌گذاری، توسعه و ارتقای سطح زندگی مردم را از بین می‌برد و در شرایطی که کشور نیازمند آرامش و همدلی است، ایجاد تنش به منزله دادن فرصت به دشمن برای بهره‌برداری از اختلاف‌های داخلی خواهد بود.

وی همچنین تأکید کرد فضای پرتنش، اعتماد فعالان اقتصادی و سرمایه‌گذاران را کاهش می‌دهد و نتیجه آن، رکود، کاهش قدرت خرید، افزایش هزینه‌های مدیریت بحران و تضعیف سرمایه اجتماعی خواهد بود. به اعتقاد او، راهکار تقویت انسجام ملی، ترویج فرهنگ میانه‌روی، پذیرش تفاوت دیدگاه‌ها در چارچوب قانون و پرهیز از هرگونه افراط‌گرایی است؛ چرا که اختلاف نظر، حق طبیعی افراد است، اما تبدیل آن به حذف و انکار دیگران، به زیان منافع ملی تمام خواهد شد.

پیش از این نیز دبیرکل حزب جمهوریت با نگاهی دیگر به همین موضوع پرداخته بود. حجت‌الاسلام و المسلمین رسول منتجب‌نیا در گفت‌وگو با ایسنا، دفاع از ایران در برابر تجاوز آمریکا و رژیم صهیونیستی را یکی از مهم‌ترین عوامل شکل‌گیری وحدت و همبستگی ملی برشمرده و گفته بود یکی از صحنه‌هایی که مردم را با وجود تفاوت‌های سیاسی، قومی، مذهبی و فکری در کنار یکدیگر قرار می‌دهد، دفاع از کشور در برابر تهدیدهای خارجی است.

وی با بیان اینکه این همبستگی نباید محدود به دوران بحران بماند، تأکید کرد تحقق وحدت ملی الزاماتی دارد و مهم‌ترین آن، رفتار عادلانه مدیران با همه مردم و جریان‌های سیاسی است. منتجب‌نیا معتقد است مسئولان باید نه در شعار، بلکه در عمل همه شهروندان را با یک نگاه ببینند و میان گرایش‌های مختلف تفاوتی قائل نشوند؛ رویکردی که می‌تواند به افزایش اعتماد عمومی و تقویت سرمایه اجتماعی منجر شود.

مرور این دیدگاه‌ها نشان می‌دهد اگرچه هر یک از این شخصیت‌ها از زاویه‌ای متفاوت به مسأله انسجام ملی پرداخته‌اند، اما همگی بر یک اصل مشترک تأکید دارند؛ اینکه ایران در کنار اقتدار دفاعی و ظرفیت‌های اقتصادی، برای عبور از شرایط حساس کنونی بیش از هر چیز به همبستگی، اعتماد عمومی، پرهیز از افراط و تبدیل اختلاف‌ها به گفت‌وگو نیاز دارد. سرمایه‌ای که هرچه تقویت شود، توان جامعه برای عبور از بحران‌ها و حرکت در مسیر توسعه و ثبات نیز افزایش خواهد یافت.