نقش بانوان شاغل در صیانت از سلامت خانواده

بامداد جنوب: هم‌زمان با روز جهانی مبارزه با مواد مخدر، کارگاه آموزشی «کنترل و پیشگیری از مواد مخدر در خانواده» با تدریس دکتر سودابه وحدت، پزشک عمومی و عضو هیئت‌مدیره سازمان نظام پزشکی بوشهر، ویژه بانوان شاغل دستگاه‌های اجرایی استان در سالن اجتماعات استانداری بوشهر برگزار شد. در این کارگاه بر نقش کلیدی زنان در پیشگیری از آسیب‌های اجتماعی و حفظ سلامت روانی و جسمی خانواده تأکید شد.

وحدت در آغاز سخنان خود، بانوان شاغل را یکی از مهم‌ترین ارکان مدیریت عاطفی خانواده دانست و اظهار کرد: اگرچه اشتغال زنان ممکن است زمان حضور آنان در منزل را کاهش دهد، اما آنچه بیش از کمیت حضور اهمیت دارد، کیفیت ارتباط با همسر و فرزندان است. به گفته وی، گفت‌وگوهای صمیمانه، توجه آگاهانه و ایجاد حس امنیت روانی در خانه، از مهم‌ترین عوامل پیشگیری از گرایش اعضای خانواده به رفتارهای پرخطر محسوب می‌شود.

وی همچنین بر ضرورت اصلاح نگاه جامعه به پدیده اعتیاد تأکید کرد و گفت: اعتیاد صرفاً یک ضعف اخلاقی یا رفتاری نیست، بلکه یک بیماری مزمن و عودکننده مغزی است که با تغییرات زیست‌شناختی و شیمیایی در مغز همراه می‌شود. ازاین‌رو، رویکردهای علمی، درمان محور و حمایتی باید جایگزین قضاوت‌ها و برچسب‌زنی‌های رایج شوند.

این پزشک باتجربه در ادامه به نشانه‌های هشداردهنده مصرف مواد اشاره کرد و افزود: تغییر ناگهانی در الگوی خواب و اشتها، کاهش یا افزایش غیرعادی وزن، قرمزی چشم‌ها، افت عملکرد تحصیلی یا شغلی، انزواطلبی، پرخاشگری، گوشه‌گیری و پنهان‌کاری مالی ازجمله علائمی هستند که خانواده‌ها باید نسبت به آن‌ها حساس باشند. تشخیص زودهنگام این نشانه‌ها می‌تواند از گسترش بحران جلوگیری کند.

دکتر وحدت همچنین نسبت به تهدیدهای نوظهور در حوزه مواد مخدر هشدار داد و گفت: امروزه مواد صنعتی و روان‌گردان‌هایی مانند شیشه، گل (ماری‌جوانا)، ترامادول و برخی داروهای محرک با تبلیغات فریبنده در میان جوانان معرفی می‌شوند. باورهایی نظیر «اعتیادآور نبودن»، «افزایش تمرکز در زمان امتحانات» یا «کمک به کاهش وزن» ازجمله شایعات خطرناکی است که باید با آموزش صحیح و آگاهی‌بخشی با آن مقابله کرد.

وی در بخش دیگری از سخنان خود، استرس‌های شغلی و تحصیلی، ضعف مهارت‌های ارتباطی، معاشرت با دوستان ناسالم و اختلالات درمان‌نشده‌ای همچون افسردگی و اضطراب را از مهم‌ترین عوامل زمینه‌ساز اعتیاد برشمرد و تأکید کرد که بسیاری از افراد برای فرار از مشکلات روحی و روانی به سمت مصرف مواد سوق پیدا می‌کنند.

این عضو هیئت‌مدیره نظام پزشکی بوشهر، خانواده را خط مقدم پیشگیری دانست و توصیه کرد والدین، به‌ویژه مادران شاغل، روزانه زمانی هرچند کوتاه اما باکیفیت را به گفت‌وگوی مستقیم با فرزندان اختصاص دهند. وی آموزش مهارت «نه گفتن»، تقویت اعتمادبه‌نفس نوجوانان و نظارت هوشمندانه بر روابط دوستانه و فعالیت‌های فضای مجازی را از مهم‌ترین راهکارهای پیشگیرانه عنوان کرد.

دکتر وحدت با تأکید بر اینکه «خانه باید پناهگاه باشد، نه دادگاه»، افزود: محیطی که در آن سرزنش، تنش و درگیری‌های مداوم حاکم باشد، اعضای خانواده را به جست‌وجوی آرامش در بیرون از خانه و گاه در مسیرهای پرخطر سوق می‌دهد. مدیریت استرس‌های ناشی از محیط کار و انتقال ندادن فشارهای روزمره به فضای خانواده، نقش مهمی در ایجاد آرامش و صمیمیت دارد.

وی در پایان خاطرنشان کرد: در صورت مشاهده علائم مصرف مواد دریکی از اعضای خانواده، باید از رفتارهایی مانند انکار،