گنبدی که نماد پایداری شد

بامدادجنوب_مهسا متقی

نیروگاه اتمی بوشهر یکی از مهم‌ترین تاسیسات هسته‌ای و انرژی کشور است که در استان بوشهر جانمایی شده است. این نیروگاه سالانه با تولید هزار مگاوات برق هسته‌ای، نقشی کلیدی در پایداری شبکه انرژی ایران ایفا می‌کند.

طبق آخرین گزارش‌ها، این مجتمع عظیم ملی با رعایت بالاترین استانداردهای بین‌المللی، به صورت کاملا ایمن و مطمئن در مدار فعالیت قرار دارد و انرژی تولیدی خود را به شبکه سراسری تزریق می‌کند. بررسی عملکرد این نیروگاه از بدو راه‌اندازی تا کنون نشان می‌دهد که طی ۱۲ سال بهره‌برداری، بیش از ۷۸ میلیارد کیلووات‌ساعت انرژی الکتریکی تولید شده است. علاوه بر تامین انرژی، فعالیت این نیروگاه دستاوردهای زیست‌محیطی قابل‌توجهی نیز به همراه داشته است، به طوری که تولید انرژی در این واحد هسته‌ای، سالانه از انتشار حدود هفت میلیون تن گازهای آلاینده و گازهای گلخانه‌ای جلوگیری کرده و سهم بسزایی در کاهش آلودگی هوا و حفظ محیط زیست ایفا می‌کند.

این نیروگاه که نخستین تاسیسات هسته‌ای ایران است، در جوار روستای «هلیله» بنا و امروز به بخشی از هویت و خاطرات مردم این روستای کم‌‎برخوردار تبدیل شده است. در جریان جنگ ۴۰ روزه رمضان یکی از تاسیسات استراتژیک و بسیار خطرناکی بود که دشمن صهیونی در حملاتی چند باره در پی آسیب جدی به آن بود. در آن ایام، موجی از نگرانی مردم شهر را فراگرفته بود هرچند همچنان این تهدید تا قطعی شدن پایان جنگ، ادامه دارد ولی مردم محلی به این نیروگاه عرق زیادی دارند.

یکی از قدیمی‌های روستا که مشهدی غلام نام دارد، در این خصوص به بامداد جنوب گفت: اوایل که بحث راه‌اندازی نیروگاه جدی شد، طبیعی بود که نگرانی‌هایی بین مردم باشد. اسم انرژی هسته‌ای برای خیلی‌ها ناآشنا بود؛ اما حالا بعد از سال‌ها فعالیت، زندگی ما روال خودش را دارد و اتفاق خاصی هم نیفتاده است.

وی ادامه داد: یادم هست وقتی آلمانی‌ها (شرکت زیمنس) آمدند، ما جوان بودیم. قرار بود سال ۶۴ چراغ خانه‌هایمان با برق هسته‌ای روشن شود؛ اما انقلاب شد، جنگ شد و آلمانی‌ها رفتند. سال‌ها این غول آهنی نیمه‌کاره ماند تا اینکه روس‌ها آمدند. ما یاد گرفتیم که صبور باشیم. همزیستی ما با این نیروگاه، مثل همزیستی با دریاست که هم بخشنده است و هم باید با احترام و احتیاط با آن رفتار کرد. الان که می‌بینیم پرسنل ایرانی خودمان با تسلط به زبان روسی پشت دستگاه‌ها هستند، احساس غرور می‌کنیم. ما می‌دانیم سوخت از روسیه می‌آید و پسماند هم برمی‌گردد؛ این یعنی امنیت خاطر برای ما و بچه‌هایمان.

مشهدی غلام سپس به روزهای پرالتهاب جنگ و حملات دشمن به نیروگاه اشاره و تصریح کرد: روزهای سختی بود اما خدا را شکر به خیر گذشت، هر زمان موشک‌های آمریکایی و صهیونی به محوطه نیروگاه یا جایی از آن اصابت می‌کرد انگاری تیری به قلب ما زده می‌شد، چراکه ما با این نیروگاه زندگی کردیم و پیر شدیم. اکنون به عنوان یک شهروند انتظار داریم که همه استانداردهای ایمنی در آن به‌طور کامل رعایت شود.

یکی دیگر از اهالی روستا که جوانی دانشجوست و احسان نام دارد، از تجربه همزیستی با نیروگاه به بامداد جنوب گفت: بسیاری فکر می‌کنند زندگی کنار نیروگاه ترسناک است، اما برای ما که اینجا بزرگ شدیم، این رآکتور نماد پیشرفت است. البته چالش‌هایی هم داریم؛ مثلا محدودیت‌های ساخت‌وساز در طرح توسعه نیروگاه یا مسائل مربوط به حریم ایمنی، اما همزیستی مسالمت‌آمیز یعنی همین؛ ما به کشور برق می‌دهیم (همان ۱۰۰۰ مگاواتی که در شبکه ملی جاری است) و در عوض انتظار داریم نگاه ویژه‌ای به زیرساخت‌های روستاهای هلیله و بندرگاه شود.

وی با تاکید بر اینکه همیشه از ما می‌پرسند از اینکه کنار نیروگاه زندگی می‌کنید، نمی‌ترسید؟ گفت: حقیقت را بخواهیم بگویم وقتی در دولت دوم احمدی‌نژاد که تولید برق رسما شروع شد، یک موج اضطراب گذرا در روستا ایجاد شد، اما وقتی شفاف‌سازی شد که سیستم از نوع آب فشرده است و استانداردهای سخت‌گیرانه‌ای دارد، مردم آرام شدند. پسماندهای هسته‌ای دغدغه اصلی ما بود که خوشبختانه طبق قرارداد با روسیه بازگردانده می‌شود؛ اما ما دوست داریم این همسایه ثروتمند (که می‌گویند میلیاردها دلار هزینه برده) بیشتر در پروژه‌های آموزشی و بهداشتی روستا مشارکت کند. نیروگاه باید برای مردم هلیله یک تکیه‌گاه باشد.

احسان یادآور شد: در این سال‌ها، رفت و آمد مهندسان ایرانی و مشاوران روسی باعث رونق کسب‌وکارهای کوچک شده است. اگرچه هزینه‌های میلیاردی نیروگاه مستقیما وارد جیب مردم روستا نشده، اما امنیت جاده‌ای و بهبود نسبی خدمات به برکت وجود این تاسیسات است. ما یاد گرفته‌ایم که با این تکنولوژی زندگی کنیم. وقتی شب‌ها به چراغ‌های روشن شهر نگاه می‌کنم، با خودم می‌گویم بخشی از این نور حاصل کار قلب اتمی است که درست کنار گوش ما می‌تپد.

در ادامه یکی از بانوان ساکن روستای هلیله هم به بامداد جنوب گفت: در جریان جنگ ۴۰ روزه رمضان و آن شب‌های پرالتهاب که تهدیدات دشمن به اوج رسیده بود، نیروگاه برای ما نماد ایستادگی بود، نه یک سازه بتنی صرف! وقتی می‌دیدیم با وجود همه تهدیدها و حملات خبیثانه صهیونیست‌ها، قلب نیروگاه همچنان می‌تپد و هزار مگاوات برق به شبکه تزریق می‌کند، دلمان قرص می‌شد. ما در بوشهر گرمای طاقت‌فرسایی داریم و می‌دانیم اگر این واحد هسته‌ای نباشد، شبکه برق چقدر تحت فشار قرار می‌گیرد. عرق و تعصب ما به این نیروگاه به خاطر همین است؛ چون در سخت‌ترین شرایط، هم روشنایی خانه‌های مردم را حفظ کرد و هم ثابت کرد که با وجود همه فشارها و تحریم‌ها، دانش ایرانی با کمک مشاورانش می‌تواند چنین مجتمع عظیمی را با استانداردهای جهانی سرپا نگه دارد.

در پایان این گزارش یادآوری می‌شود که نیروگاه اتمی بوشهر امروز به نمادی از اراده خواستن و تبلور توانستن در تاریخ معاصر ایران تبدیل شده است. در روزهای اخیر عبور این نیروگاه از مرز تولید ۸۰ میلیارد کیلووات‌ساعت برق هسته‌ای گواهی بر پایداری و تاب‌آوری تکنولوژیک کشوری است که حتی در بحرانی‌ترین روزها، از جمله در ایام پرالتهاب جنگ ۴۰ روزه رمضان و زیر سایه تهدیدهای مداوم، اجازه نداد چراغی در خانه‌های مردم خاموش شود.

این مجتمع عظیم ثابت کرد که امنیت انرژی، پیوندی ناگسستنی با امنیت ملی و روانی جامعه دارد. همزیستی مسالمت‌آمیز مردم صبور «هلیله» با این نیروگاه غول‌پیکر نشان از عرقی دارد که فراتر از حصارهای فیزیکی نیروگاه است. امروز، بهره‌برداری ایمن و پایدار از این فناوری از سوی متخصصان توانمند ایرانی، در کنار دستاوردهای زیست‌محیطی بی‌نظیر و تزریق مستمر انرژی پاک به شبکه سراسری، ثابت می‌کند که نیروگاه بوشهر قطب اطمینان‌بخشی برای فردای توسعه پایدار ایران است. این رکوردی که به تازگی از سوی این نیروگاه در تولید برق ثبت شده، نویدبخش آینده‌ای است که در آن دانش بومی، پاسدار روشنایی و رفاه این مرز‌ بوم خواهد بود.