کمبود نیروی کار و نگرانی برای تأمین برق

بامدادجنوب_داود علیزاده

صنعت آبزی‌پروری در استان بوشهر به‌عنوان یکی از بخش‌های مهم تولید و اشتغال، در سال‌های اخیر با مجموعه‌ای از چالش‌ها روبه‌رو شده است که تداوم فعالیت برخی واحدها را با دشواری‌هایی همراه کرده است. یکی از مهم‌ترین مشکلات این بخش، کمبود نیروی کار بومی در مزارع پرورش میگو و سایر واحدهای تولیدی آبزیان است. فعالان این حوزه می‌گویند با وجود فراهم‌سازی برخی امکانات و افزایش دستمزد باز هم جذب و نگهداری نیروی کار در این صنعت دشوار است. در واقع کار در مزارع پرورش میگو و حوضچه‌های آبزیان در استان‌های جنوبی با دشواری‌های زیادی همراه است؛ گرمای شدید بالای ۴۰ درجه در ماه‌های متوالی و رطوبت بالا، کار فیزیکی سنگین، شیفت‌های طولانی برای کنترل استخرها، خطر بیماری و آفات، دوری از شهر و امکانات محدود. همچنین بوی تند و آزاردهنده استخرها و خوراک آبزیان شرایط کار را برای بسیاری دشوارتر می‌کند و همین مسئله موجب شده بسیاری از واحدها برای ادامه فعالیت به استفاده از نیروی کار غیربومی متکی شوند. این موضوع علاوه بر افزایش هزینه‌ها، نگرانی‌هایی درباره کاهش سهم اشتغال محلی نیز ایجاد کرده است.

در کنار مشکل نیروی انسانی، محدودیت‌های زیرساختی نیز از دیگر چالش‌های جدی این صنعت به شمار می‌رود. تأمین پایدار برق برای مزارع پرورش آبزیان، به‌ویژه در فصل‌های اوج تولید، یکی از دغدغه‌های اصلی تولیدکنندگان است. قطعی یا ناپایداری انرژی می‌تواند به‌طور مستقیم بر فرآیند تولید و نگهداری آبزیان تأثیر بگذارد و خسارت‌های اقتصادی به همراه داشته باشد.

تهدید آفات و بیماری‌ها نیز از دیگر مخاطرات جدی در حوزه آبزی‌پروری است. شیوع برخی بیماری‌ها در مزارع پرورش میگو در سال‌های گذشته نشان داده که در صورت نبود نظارت و مدیریت دقیق بهداشتی، امکان وارد شدن خسارت گسترده به تولیدکنندگان وجود دارد. به همین دلیل، توسعه مراکز تکثیر مولدهای عاری از بیماری، رعایت استانداردهای بهداشتی و استفاده از فناوری‌های نوین در این صنعت اهمیت زیادی پیدا کرده است.

از سوی دیگر، فعالان این حوزه بر ضرورت تنوع‌بخشی به بازارهای فروش نیز تأکید دارند. اتکای صرف به بازار داخلی می‌تواند در شرایط نوسان تقاضا یا تغییرات اقتصادی، زنجیره تولید را با مشکل مواجه کند. در مجموع، کارشناسان معتقدند حل چالش‌هایی مانند کمبود نیروی کار، تقویت زیرساخت‌ها، مدیریت بیماری‌ها و توسعه بازارهای صادراتی می‌تواند نقش مهمی در پایداری و رشد صنعت آبزی‌پروری بوشهر ایفا کند.

کمبود نیروی کار بومی در واحدهای تولیدی و پرورشی آبزیان بوشهر به یکی از مهم‌ترین چالش‌های این صنعت تبدیل شده است.

رسول رستمی، معاون هماهنگی امور اقتصادی استاندار بوشهر در نشست کارگروه آبزیان استان در سالن جلسات استانداری گفت: با وجود اینکه بخش تولید، به‌ویژه در حوزه آبزیان، نسبت به برخی بخش‌ها از جمله گردشگری کمتر آسیب دیده، اما نگرانی جدی نسبت به انباشت تدریجی مشکلات وجود دارد؛ چرا که این روند می‌تواند از حوزه اقتصادی به حوزه‌های اجتماعی سرریز شود و تبعاتی به همراه داشته باشد.

وی با تأکید بر اینکه رویکرد جلسات باید «حل مسئله» باشد نه صرفاً بیان مشکلات، افزود: اقدامات ارزشمندی در این حوزه انجام شده، اما برای پایداری تولید و کاهش ریسک‌ها، لازم است صنعت آبزیان بر پایه اصول اقتصاد مقاومتی و با نگاه به مؤلفه‌های درون‌زایی و برونگرایی تقویت شود.

رستمی یکی از چالش‌های مهم این صنعت را تأمین زیرساخت‌های اساسی به‌ویژه برق عنوان کرد و گفت: در شرایط فعلی، تولید با محدودیت‌های جدی در حوزه انرژی مواجه است و این موضوع نیازمند نگاه فراتر از جلسات جاری و تصمیم‌گیری در سطح ملی است.

معاون اقتصادی استاندار بوشهر با اشاره به کمبود نیروی کار بومی در این بخش تصریح کرد: علی‌رغم فراهم‌سازی برخی امکانات رفاهی، هنوز نتوانسته‌ایم نیروی کار محلی را به‌طور مؤثر در این صنعت نگه داریم و این مسئله منجر به استفاده از نیروی کار غیربومی شده است؛ در حالی که تقویت اشتغال محلی باید در اولویت باشد.

وی با بیان نمونه‌هایی از کارآفرینی بومی موفق افزود: ایجاد فضاهای مناسب تولیدی و توجه به نیروی انسانی بومی می‌تواند همزمان به افزایش بهره‌وری و ایجاد رضایت اجتماعی منجر شود.

رستمی همچنین بر توسعه پروژه‌های پیشران و دانش‌بنیان در حوزه آبزیان تأکید کرد و گفت: ورود به حوزه‌هایی مانند تکثیر مولدهای عاری از بیماری و تولید جلبک نیازمند برنامه‌ریزی دقیق، رعایت استانداردها و تعامل مؤثر با شرکت های دانش بنیان است.

وی در ادامه با اشاره به اهمیت تنوع‌بخشی به بازارها خاطرنشان کرد: نباید صرفاً به بازار داخلی اتکا کرد و لازم است با برنامه‌ریزی مناسب، بازارهای جدید نیز هدف‌گذاری شوند تا زنجیره تولید دچار اختلال نشود.

معاون هماهنگی امور اقتصادی استاندار بوشهر در پایان، پیشنهاد برگزاری یک جلسه اختصاصی برای تأمین مالی این حوزه را مطرح کرد و یادآور شد: تأمین مالی باید منجر به انعقاد قراردادهای عملیاتی و همکاری مؤثر با بانک‌ها و نهادهای مرتبط شود تا بتوانیم سالی موفق در تولید رقم بزنیم.