درآمد ناشی از بنزین برای معیشت مردم هزینه می‌شود

بامداد جنوب: یارانه بنزین سال‌هاست به‌جای آنکه به زندگی مردم گره بخورد، در چرخه‌ای از مصرف ناعادلانه و پرهزینه گرفتار شده‌است؛ چرخه‌ای که بخش قابل‌توجهی از منابع عمومی را به باک خودروها هدایت می‌کند، بی‌آنکه دستاوردی ملموس برای معیشت خانوارها داشته باشد. امروز شکاف میان تولید و مصرف سوخت، هزینه‌های سنگین یارانه‌ای و تداوم ناترازی انرژی، سیاست‌گذار را در برابر یک انتخاب ناگزیر قرار داده است؛ ادامه مسیر گذشته با تبعات اقتصادی و اجتماعی سنگین یا اصلاح ساختاری که یارانه را از مصرف بی‌هدف جدا کرده و آن را به حمایت مستقیم از مردم پیوند بزند.
در این میان، دولت چهاردهم با صراحت اعلام کرده‌ که قرار نیست یارانه بنزین حذف شود یا به منبعی برای جبران کسری‌های دولت بدل شود، بلکه هدف، بازتوزیع عادلانه همان منابعی است که امروز نابرابر مصرف می‌شوند. از دید رئیس‌جمهور، پرداخت چندین میلیون تومان یارانه به هر باک بنزین، در شرایطی که بخشی از جامعه با فشار جدی معیشتی روبه‌روست، نه عادلانه است و نه قابل‌ادامه.
بر این اساس، دولت چهاردهم تاکید دارد که هیچ بخشی از منابع حاصل از اصلاح یارانه بنزین به حساب دولت واریز نخواهد شد و تمام آن، مستقیما به مردم بازمی‌گردد. رئیس‌جمهوری با تأکید بر اینکه می‌خواهیم یارانه بنزین را به همه مردم بدهیم، گفت: قرار است، دولت هرچه از بنزین پنج هزار تومانی به دست می‌آورد، همه را در کالابرگ یا معیشت مردم هزینه کند.
به نقل از پایگاه اطلاع‌رسانی دفتر مقام معظم رهبری، مسعود پزشکیان درباره مهم‌ترین اقدام‌های اجرایی دولت در یک سال گذشته با بیان اینکه آنچه هم‌اکنون به دنبالش هستیم و تلاش برای اصلاح آن می‌کنیم، موضوع ناترازی‌ها است، گفت: روند موجود در کشور، روندی است که در بسیاری از قسمت‌ها با ناترازی‌های بزرگی مواجه است.
بدیهی است مدیریت ناترازی انرژی به‌عنوان یکی از جدی‌ترین اولویت‌های دولت در دستور کار قرار گرفته‌است. رئیس‌جمهور با اشاره به ناترازی‌های گسترده در بخش‌های مختلف، از جمله سوزاندن گاز و اتلاف منابع، اعلام کرد: سود حاصل از کنترل این گازهایی که می‌سوزند، نزدیک به پنج تا شش میلیارد دلار است که اگر بتوانیم این‌ها را کنترل کنیم، صرفه‌جویی بالایی به وجود می‌آید. تاکنون توانسته‌ایم نزدیک به ۱۵ میلیون مترمکعب در روز گاز را کنترل کنیم، درحالی‌که در کل دوران‌ گذشته مجموعاً ۹ میلیون مترمکعب را توانسته بودند، مدیریت کنند. هم‌اکنون در بقیه‌ میادینی که گاز می‌سوزد، با پیمانکارهای مختلفی در این باره قرارداد بسته‌اند و پیگیری می‌کنند تا با آن‌هایی هم که قرارداد نبسته‌اند، قرارداد ببندند؛ نشست گذاشته‌ایم و این‌ها را پیگیری می‌کنیم که بتوانیم کارمان را انجام بدهیم.
رئیس‌جمهوری با بیان اینکه ما آن تابو را شکستیم که نمی‌شود به قیمت بنزین دست زد، تصریح کرد: از خودمان هم شروع کردیم؛ یعنی هم‌اکنون خودروهای دولتی از بنزین با قیمت آزاد (۵ هزار تومانی) استفاده می‌کنند. همچنین مناطق آزاد و نوشماره‌ها.
پزشکیان درباره برنامه‌ دولت برای کاهش اسراف در زمینه‌های مختلف بیان کرد: ما نزدیک به ۱۸۰ میلیارد دلار، یعنی روزانه مثلاً نزدیک به ۹ میلیون بشکه نفت و گاز تولید می‌کنیم، حدود ۱.۵ میلیون بشکه‌اش را صادر می‌کنیم، بقیه‌اش را مصرف می‌کنیم؛ حال اگر ۱۰ درصد صرفه‌جویی کنیم، که بسیار راحت امکان‌پذیر است، روزانه حدود ۹۰۰ هزار بشکه نفت و گاز می‌شود.
وی با تاکید بر اینکه مشکلات اقتصادی مردم را با تمام وجود درک می‌کنیم، گفت: نفت را حدود ۷۵ دلار می‌فروختیم، حالا می‌فروشیم ۵۰ دلار؛ یعنی ۲۵ دلار کمتر می‌فروشیم. از یک طرف فشار آوردند و درآمد ما کمتر شده، از یک طرف جنگ بوده و یک مقدار خدمات و تولید کاهش پیدا کرده است. باوجود همه‌ این‌ها، قرار شده که تا عید نزدیک به ۲.۵ میلیارد دلار پول را تبدیل کنند و کالابرگ‌های مورد نیاز را تا آنجایی که امکان دارد بتوانیم به جمعیت هدف پرداخت بکنیم. همین پول بنزین، حالا ۵ هزار تومان عددی نمی‌شود، اما قرار شده دولت هرچه از این پول به دست می‌آورد، همه را در کالابرگ و یا معیشت مردم هزینه کند.
رئیس‌جمهوری با بیان اینکه فکر می‌کنید به هر باک بنزین چقدر یارانه می‌دهیم؟، ادامه داد: بر اساس سهمیه‌ای که می‌دهیم، در ماه نزدیک به هشت میلیون تومان است، تازه اگر در سقف آن ۶۰ لیتر و ۱۰۰ لیتر مصرف کند؛ اگر بیشتر مصرف کند، دیگر به حدود ۲۰ میلیون تومان در هر باک می‌رسد؛ چرا این یارانه را به همه نمی‌دهیم؟ وقتی هم مداخله می‌کنیم، دادِ یک عده بالا می‌رود که چرا دارید گران می‌کنید. ما گران نمی‌کنیم؛ ما می‌خواهیم آنچه به‌دست می‌آوریم به همه بدهیم. اگر قرار است من به یک باک خودرو هفت میلیون، ۱۰ میلیون یا ۲۰ میلیون یارانه بدهم، این را به همه‌ مردم می‌دهم؛ به همه به اندازه‌ سهمی که دارند پرداخت می‌کنم.
پزشکیان با اشاره به اینکه ما هیچ پولی را برای دولت خودمان برنخواهیم داشت و هیچ چیزی از یارانه کم نخواهیم کرد، تاکید کرد: اما می‌خواهیم این یارانه را به همه بدهیم. من که چند خودرو در خانه دارم، بسته به میزان مصرفم، برای هر باک دارم هشت میلیون، ۹ میلیون یا ۱۰ میلیون یارانه می‌گیرم؛ در همین حال، یک عده نان شب ندارند بخورند! چرا؟
وی با اعلام اینکه چرا ما پول را به همه نمی‌دهیم و فقط به آن‌هایی می‌دهیم که خودرو دارند؟، تصریح کرد: این فرهنگ باید ایجاد بشود. ما تصمیم داریم برای سال آینده در این رابطه، هم با مردم صحبت کنیم، هم با نمایندگان و هم با دولت تا به یک زبان مشترک برسیم. ما هیچ پولی را برای دولت نمی‌خواهیم. این پول را باید به همه بدهیم، نه‌اینکه یکی که چند خودرو دارد همه‌ یارانه‌ها را بگیرد. نیاز به تعامل با مردم دارد، نیاز به اعتماد مردم دارد.
رئیس‌جمهوری بیان کرد: ما امسال کل بودجه‌ای که به مجلس دادیم، دو درصد رشد دارد؛ درصورتی‌که سال‌های قبل مثلاً ۴۰ درصد یا ۵۰ درصد رشد و هزینه درست می‌کردیم. ما سعی کردیم هزینه‌ خودمان را کم بکنیم؛ به مجلس هم گفتیم هر چقدر می‌توانند هزینه‌ ما را کم کنند، نمی‌خواهد هزینه اضافه کنند.
بحث بنزین، دیگر صرفا یک مسئله قیمتی یا انرژی نیست؛ به گرهی از عدالت اجتماعی، کارآمدی اقتصادی و اعتماد عمومی بدل شده است. آنچه دولت چهاردهم بر آن تاکید دارد، نه حذف یارانه و نه انکار فشارهای معیشتی، بلکه تغییر مسیر یارانه‌ای است که سال‌ها به‌طور نابرابر در چرخه مصرف سوخت توزیع شده و سهم بیشتری را نصیب اقلیتِ پرمصرف کرده است. وقتی برای هر باک بنزین میلیون‌ها تومان یارانه پنهان پرداخت می‌شود، تداوم این وضعیت نه قابل دفاع است و نه پایدار.
رویکرد اعلام‌شده دولت، مبتنی بر یک اصل کلیدی است: یارانه‌ای که از دل اصلاح مصرف به دست می‌آید، نباید در بودجه گم شود، بلکه باید مستقیماً به زندگی مردم بازگردد. وعده هزینه‌کرد کامل درآمد ناشی از بنزین در قالب کالابرگ و حمایت‌های معیشتی، اگر به‌درستی اجرا شود، می‌تواند نخستین گام جدی در بازتوزیع عادلانه یارانه‌ها باشد؛ گامی که هم به کاهش ناترازی انرژی کمک می‌کند و هم فشار اقتصادی بر خانوارهای کم‌درآمد را می‌کاهد.
با این حال، موفقیت این مسیر، بیش از هر چیز به شفافیت، گفت‌وگوی صادقانه با جامعه و پایبندی عملی دولت به وعده «بازگشت پول به مردم» وابسته است. شکستن تابوی بنزین، تنها زمانی به اصلاح واقعی منتهی می‌شود که اعتماد عمومی حفظ شود و مردم لمس کنند آنچه از مصرف آنان کاسته می‌شود، به معیشت‌شان افزوده خواهد شد. در نهایت، انتخاب پیش‌روی سیاست‌گذار روشن است: یا یارانه همچنان در باک خودروها بسوزد، یا به پشتوانه‌ای برای زندگی همه مردم تبدیل شود؛ انتخابی که نتیجه آن، آینده عدالت یارانه‌ای در ایران را رقم خواهد زد.