نسل زد جهان را بدون ترجمه می‌خواهد

بامدادجنوب_نازنین غلامی

زمانی یادگیری زبان انگلیسی برای خیلی‌ها خلاصه می‌شد به حفظ کردن لغت‌ها، حل کردن تمرین‌های کتاب و آماده شدن برای امتحان. اما برای نسل امروز، ماجرا کاملاً فرق کرده است. نوجوان‌های نسل زد در دنیایی بزرگ‌شده‌اند که یک صفحه تلفن همراه می‌تواند آن‌ها را به هر نقطه‌ای از جهان وصل کند؛ دنیایی که در آن‌یک آهنگ، یک فیلم، یک بازی آنلاین یا حتی یک گفت‌وگوی ساده در شبکه‌های اجتماعی می‌تواند جرقه‌ای برای یادگرفتن یک‌زبان تازه باشد.

برای این نسل، زبان انگلیسی دیگر فقط یک درس مدرسه یا یک مدرک برای آینده نیست؛ زبانی است که بازندگی روزمره‌شان گره‌خورده است. وقتی یک جوان یا نوجوان می‌خواهد بدون منتظر ماندن برای ترجمه، سریال موردعلاقه‌اش را ببیند و یا اخبار حوزه‌ای که دوست دارد دنبال کند، در یک بازی آنلاین با بازیکنی از کشور دیگر ارتباط بگیرد یا محتوایی را که دوست دارد مستقیماً بفهمد، زبان انگلیسی تبدیل به یک ابزار مهم برای او می‌شود.

همین ارتباط دائمی با جهان باعث شده نسل زد بیشتر از نسل‌های قبل با زبان انگلیسی در تماس باشد. آن‌ها هرروز با کلمات و جمله‌هایی روبه‌رو می‌شوند که شاید حتی در کلاس‌های رسمی یاد نگرفته باشند؛ از اصطلاحات بازی‌ها و فیلم‌ها گرفته تا واژه‌هایی که در شبکه‌های اجتماعی بارها تکرار می‌شوند. این مواجهه مداوم، علاقه آن‌ها را بیشتر کرده و نگاهشان به یادگیری زبان را تغییر داده است.

البته این راهم در نظر بگیریم که مسیر یادگیری زبان همیشه ساده نیست. بسیاری از نوجوانان باانگیزه زیاد شروع به یادگیری می‌کنند، اما بعد از چند ماه، وقتی انتظارشان برای پیشرفت سریع برآورده نمی‌شود، دلسرد می‌شوند. شاید یکی از مهم‌ترین تفاوت‌های زبان‌آموز موفق با کسی که مسیر را رها می‌کند، همین صبر و استمرار او است؛ و اینکه یادگیری زبان را مثل یک مسابقه کوتاه‌مدت نبیند، بلکه آن را بخشی از سبک زندگی خود کند.

از طرف دیگر، ابزارهایی که نسل زد با آن‌ها بزرگ‌شده، حالا به بخشی از آموزش زبان تبدیل‌شده‌اند. فیلم‌ها، بازی‌های ویدئویی، شبکه‌های اجتماعی و حتی هوش مصنوعی می‌توانند مسیر یادگیری را جذاب‌تر و ساده‌تر کنند. اما استفاده از این ابزارها زمانی نتیجه‌بخش است که همراه باهدف و آگاهی باشد؛ چراکه تماشای یک فیلم یا استفاده از یک برنامه به‌تنهایی نمی‌تواند جای تمرین، ارتباط و یادگیری درست را بگیرد.

ورود هوش مصنوعی نیز فصل تازه‌ای در آموزش زبان‌باز کرده است. حالا یک زبان‌آموز می‌تواند در مدت کوتاهی معنی یک جمله را پیدا کند، تمرین مکالمه داشته باشد یا پاسخ پرسش‌های خود را دریافت کند. بااین‌حال، همچنان نقش معلم در ایجاد انگیزه، اصلاح اشتباهات و هدایت مسیر یادگیری پررنگ است.

نسل زد نسلی است که دوست دارد در یادگیری نقش داشته باشد، نه اینکه فقط شنونده باشد. به همین دلیل روش‌های جدید آموزش زبان تلاش می‌کنند کلاس‌ها را از فضای خشک و سنتی فاصله دهند؛ از بازی‌های آموزشی و کارهای گروهی گرفته تا گفت‌وگو درباره موضوعات روز و استفاده از فناوری‌های جدید. هدف این است که زبان از داخل کتاب بیرون بیاید و وارد زندگی واقعی نوجوانان شود.

زبان انگلیسی برای نسل امروز فقط مجموعه‌ای از قواعد و لغات نیست؛ پنجره‌ای است برای دیدن دنیا، ارتباط با آدم‌های جدید و پیدا کردن فرصت‌هایی که شاید بدون این مهارت دسترسی به آن‌ها سخت‌تر باشد. شاید همین نگاه متفاوت است که باعث شده نوجوانان امروز بیش از هر زمان دیگری به یادگیری زبان علاقه نشان دهند. به همین بهانه در این گفت‌وگو با بهادر قائدی مدیر و مدرس آموزشگاه زبان، به سراغ دنیای زبان‌آموزی نسل زد رفته‌ایم.

به نظر شما چرا نسل زد بیشتر از نسل‌های قبل به یادگیری زبان انگلیسی علاقه نشان می‌دهد؟

یکی از دلایلی که نسل زد علاقه بیشتری به زبان انگلیسی نشان می‌دهد، وجود فضای مجازی و اینترنت است. حضور این نسل در فضای مجازی و ارتباط با سراسر جهان و فرهنگ‌های مختلف باعث می‌شود این نسل کنجکاوی بیشتری برای کشف و دریافت تجربه‌های جدید داشته باشد. زبان انگلیسی برای آن‌ها نه‌فقط یک درس، بلکه کلید ورود به دنیای بازی‌ها، فیلم‌ها، موسیقی و حتی پیدا کردن دوست از کشورهای دیگر است.

شبکه‌های اجتماعی، فیلم و بازی‌های ویدئویی چقدر می‌توانند در یادگیری زبان مؤثر باشند؟

همان‌طور که پیش‌تر عرض کردم، اینترنت نقش بسزایی در یادگیری زبان انگلیسی دارد. به تجربه در کلاس‌ها دیده‌ام دانش‌آموزانی که بیشتر فیلم زبان انگلیسی دیده‌اند یا وقت خود را به بازی در فضای مجازی گذرانده‌اند، بهتر و زودتر زبان انگلیسی را فرامی‌گیرند؛ چون دائماً در معرض زبان هستند. دانش‌آموزانی که بازی می‌کنند هم ازنظر فکری آماده‌تر هستند؛ گویا یک ژیمناستیک مغزی داشته‌اند. شبکه‌های اجتماعی هم مثل یک کلاس زنده و رایگان عمل می‌کنند؛ فقط باید هوشمندانه از آن‌ها استفاده کرد.

هوش مصنوعی و ابزارهایی مثل ChatGPT چه تغییری در آموزش زبان ایجاد کرده‌اند؟ آیا فرصت هستند یا تهدید؟

استفاده از هوش مصنوعی همچون یک چاقوی دو لبه است. یادگیری و آموزش را بسیار آسان کرده است. زبان‌آموز در کسری از ثانیه به اطلاعات دسترسی دارد و در زمان بسیار صرفه‌جویی می‌کند. از طرف دیگر، ممکن است باعث شود زبان‌آموزان تنبل شوند و آن کندوکاو و جستجوی واقعی را نداشته باشند. به نظر من اگر با نظارت و راهنمایی معلم استفاده شود، فرصت فوق‌العاده‌ای است؛ اما اگر جایگزین کامل معلم شود، می‌تواند تهدید باشد.

به نظر شما بهترین سن برای شروع یادگیری زبان چه زمانی است؟

اینکه از چه سنی یادگیری زبان انگلیسی باید شروع شود، در میان متخصصان آموزش و یادگیری زبان محل اختلاف است؛ ولی به نظرم از هفت‌سالگی سن مناسبی است. آنچه مهم است این است که زبان‌آموز ابتدا زبان مادری خود را به‌خوبی یاد بگیرد و پس‌ازآن زبان دوم را شروع کند. بر اساس تحقیقات، کارکرد مغز بین هفت‌تا دوازده‌سالگی در بهترین حالت خود است و باعث می‌شود زبان‌آموز راحت‌تر و طبیعی‌تر یاد بگیرد.

در آموزشگاه شما چه روش‌هایی برای جذاب‌تر شدن کلاس‌ها برای نسل زد استفاده می‌شود؟

ما در زبان‌سرا یادگیری را مبتنی بر کار گروهی گذاشته‌ایم. وقتی دانش‌آموز در امر یادگیری و آموزش مشارکت داشته باشد، شور و هیجان بیشتری در کلاس‌ها ایجاد می‌شود. یکی از روش‌هایی که در کلاس‌ها استفاده می‌کنیم، یادگیری مبتنی بر بازی است. عملاً دانش‌آموزان بازی را دوست دارند و این کار انگیزه آن‌ها را چند برابر می‌کند. علاوه بر این، از پروژه‌های کوتاه، بحث‌های آزاد درباره موضوعات روز و حتی استفاده کنترل‌شده از شبکه‌های اجتماعی و هوش مصنوعی در کلاس بهره می‌بریم تا کلاس برای نسل زد زنده و نزدیک به دنیای واقعی‌شان باشد.

اگر بخواهید فقط سه توصیه به نوجوانانی که تازه می‌خواهند زبان یاد بگیرند داشته باشید، آن سه توصیه چیست؟

اول: هرروز حتی ۱۵ دقیقه با زبان انگلیسی زندگی کنید؛ فیلم ببینید، موسیقی گوش دهید یا بازی کنید.

دوم: از اشتباه کردن نترسید؛ اشتباه بهترین معلم است.

سوم: هدف کوچک و واقعی برای خودتان بگذارید؛ مثلاً این ماه بتوانم یک فیلم بدون زیرنویس بفهمم. هدف‌های خیلی بزرگ معمولاً آدم را دلسرد می‌کنند.

اگر قرار باشد در یک جمله نسل زد را قانع کنید که از همین امروز یادگیری زبان انگلیسی را شروع کند، چه می‌گویید؟

زبان انگلیسی امروز دیگر فقط یک مهارت نیست؛ کلید ورود به دنیای بازی‌ها، دوستی‌های جهانی، فرصت‌های شغلی و حتی آزادی فکر کردن است. از امروز شروع کن، فردا خودت از خودت ممنون می‌شوی.

به نظر شما چرا خیلی از نوجوانان باانگیزه شروع می‌کنند اما بعد از چند ماه زبان را رها می‌کنند؟

چون معمولاً انتظار دارند خیلی سریع نتیجه ببینند. وقتی بعد از دو سه ماه هنوز نمی‌توانند مثل فیلم‌ها حرف بزنند، ناامید می‌شوند. دلیل دیگر این است که روش یادگیری‌شان فقط کتاب و تمرین خشک است.

درباره مدارک بین‌المللی زبان مثل تافل و آیلتس و… برای مخاطبان ما توضیح می‌دهید؟

آیلتس بیشتر برای مهاجرت به کشورهای Commonwealth مثل انگلیس، استرالیا و کانادا کاربرد دارد و هم نسخه آکادمیک و هم جنرال دارد. تافل بیشتر برای دانشگاه‌های آمریکا و کانادا طراحی‌شده و کاملاً کامپیوتری است. هر دو مهارت‌های Listening، Reading، Writing و Speaking را می‌سنجند، اما سبک سؤالات و نوع لهجه کمی فرق دارد. مهم این است که زبان‌آموز اول مشخص کند هدفش چیست (دانشگاه، مهاجرت یا کار) و بعد بر اساس آن مدرک مناسب را انتخاب کند.