آماده عرضه سهام نیروگاه‌های تجدیدپذیر در بورس‌انرژی هستیم

بامداد جنوب: تامین انرژی دیگر به روش‌های سنتی محدود نمی‌شود. نیروگاه‌های تجدیدپذیر حالا بخش مهمی از راهکارهای تامین برق هستند که هم به محیط‌زیست کمک می‌کنند و هم شبکه برق را در برابر حوادث مقاوم نگه می‌دارند. این نیروگاه‌ها با بهره‌گیری از نیروی باد و خورشید، وابستگی کشور به نیروگاه‌های بزرگ و متمرکز را کاهش می‌دهند و امنیت تامین برق را بالا می‌برند. این همان مسیری است که دنیا برای رسیدن به توسعه پایدار انتخاب کرده است.

توسعه این پروژه‌ها اما تنها با بودجه‌های دولتی پیش نمی‌رود. تجربه ثابت کرده هر جا مردم به عنوان شریک و سرمایه‌گذار در طرح‌های زیرساختی حضور دارند، کارها سریع‌تر و دقیق‌تر انجام می‌شود. ورود مردم به عرصه تولید انرژی، نوعی مشارکت در تامین امنیت انرژی است که باعث می‌شود همه ما در حفظ و پایداری شبکه برق سهیم باشیم.

در همین راستا، سازمان انرژی‌های تجدیدپذیر (ساتبا) تصمیم گرفته است سهام ۲۵۰ مگاوات نیروگاه آماده را در بورس انرژی عرضه کند. این خبر، شروعی برای تغییر بازی در صنعت برق است. طرحی که در آن مردم و بخش خصوصی می‌توانند به جای تماشاگر بودن، به سهام‌دار نیروگاه‌های خورشیدی و بادی تبدیل شوند و در سودآوری این پروژه‌ها شریک باشند.

البته این مسیر تازه بدون چالش نیست. اتصال نیروگاه‌های کوچک به شبکه سراسری، نوسان‌های قیمت و شفافیت در نرخ خرید برق، مواردی هستند که باید برای آن‌ها فکری کرد. سرمایه‌گذاران نیاز دارند که به پایداری این طرح اطمینان داشته باشند تا با خیال راحت سرمایه‌های خود را وارد این بازار کنند. رفع این موانع، کلید اصلی برای جلب اعتماد مردم است.

حال یک مسئله وجود دارد که آیا بورس انرژی می‌تواند به پناهگاه امنی برای سرمایه‌های خرد تبدیل شود و مسیر را برای خصوصی‌سازی واقعی تولید برق باز کند؟ بی‌شک تحقق این مهم در گروی تصمیمات درست سیاست‌گذار و استقبال کسانی است که به دنبال راهی برای مشارکت در ساختن آینده انرژی کشور هستند.

در این میان، مدیرعامل ساتبا با اعلام آمادگی برای عرضه سهام نیروگاه‌های تجدیدپذیر در بورس انرژی، از فرصتی جدید برای مشارکت مردم و اشخاص حقوقی در سودآوری این پروژه‌ها خبر داد؛ طرحی که در گام نخست با عرضه ۲۵۰ مگاوات نیروگاه آماده اتصال به شبکه آغاز خواهد شد.

محسن طرزطلب در حاشیه دهمین کنفرانس و نمایشگاه بین‌المللی و هفتمین دوره جایزه ملی تجدیدپذیر ایران و در جمع خبرنگاران با اشاره به آخرین وضعیت پروژه‌های خورشیدی و بادی کشور اعلام‌کرد: از ظرفیت ۵۰۰ مگاواتی نخستین صندوق پروژه بزرگ خورشیدی، اکنون ۲۵۰ مگاوات امکان اتصال به شبکه را دارد و برخی نیروگاه‌ها نیز بالفعل به شبکه متصل شده‌اند.

وی افزود: برنامه ساتبا این است که سهام این نیروگاه‌ها با هماهنگی بورس انرژی در بازار عرضه شود تا هم مردم عادی و هم اشخاص حقوقی بتوانند سهام‌دار پروژه‌های تجدیدپذیر شوند و از منافع برق تولیدی این نیروگاه‌ها بهره ببرند.

طرزطلب با بیان اینکه قیمت تمام‌شده این پروژه‌ها مناسب برآورد شده است، تصریح کرد: در مرحله نخست قصد داریم بخشی از این سهام را عرضه کنیم و در صورت موفقیت، این روند ادامه خواهد یافت. هدف آن است که منابع مردمی جذب شود و توسعه پروژه‌های تجدیدپذیر با اتکا به بازار سرمایه سرعت بگیرد.

مدیرعامل ساتبا ادامه داد: در صورت اخذ مجوزهای قانونی و تامین منابع، این امکان وجود دارد که منابع حاصل در اختیار بانک‌ها قرار گیرد تا نرخ سود تسهیلات کاهش یابد و خانوارها بتوانند برای نصب نیروگاه‌های خورشیدی پشت‌بامی از این تسهیلات استفاده کنند.

طرزطلب از ارائه پیشنهاد توسعه ۱۰ هزار مگاواتی تجدیدپذیر به مراجع تصمیم‌گیر خبر داد و خاطرنشان‌کرد: این برنامه با نظر مقامات ارشد کشور تنظیم و ارائه شده و انتظار می‌رود هرچه زودتر درباره آن تصمیم‌گیری شود.

وی درباره نیروگاه بادی افتتاح‌شده نیز توضیح داد: از مجموع ظرفیت موردنظر، حدود ۲.۵ تا پنج مگاوات آماده بهره‌برداری شده و پنج مگاوات آن به‌صورت رسمی افتتاح شده است. به گفته او، بخش دیگری از این پروژه نیز با تکمیل شرایط فنی، تا پیش از پیک مصرف سال آینده وارد مدار خواهد شد.

طرزطلب با اشاره به کاهش هزینه سرمایه‌گذاری در پروژه‌های بادی گفت: در برخی طرح‌های جدید، هزینه احداث هر کیلووات نیروگاه بادی به حدود ۷۵۰ دلار رسیده که نسبت به برخی برآوردهای قبلی رقم مناسبی است.

وی افزود: ضریب تولید نیروگاه‌های بادی حدود ۲.۵ برابر نیروگاه‌های خورشیدی است و همین موضوع باعث می‌شود سرمایه‌گذاری در این بخش اثرگذاری بیشتری در رفع ناترازی برق داشته باشد. با این حال، به گفته او، تجدیدپذیرها قرار نیست به‌تنهایی مسئله ناترازی را حل کنند، بلکه باید در کنار مدیریت مصرف و افزایش ظرفیت سایر بخش‌ها به کار گرفته شوند.

مدیرعامل ساتبا از خرید ۵۰۰ مگاوات باتری ذخیره‌ساز خبر داد و گفت: این تجهیزات با دستور رئیس‌جمهور و مصوبه مربوطه خریداری شده و پیش‌بینی می‌شود بین شهریور و مهر وارد کشور شود. وی با اشاره به ورود فناوری‌های جدید، تاکید کرد: تجهیزات وارداتی در حوزه پنل و اینورتر با فناوری روز تامین می‌شوند و در صورت تغییر فناوری، سازوکارهای قرارداد به‌گونه‌ای تنظیم شده که پروژه‌ها بتوانند خود را با شرایط جدید تطبیق دهند.

سه مانع اصلی توسعه مردمی نیروگاه‌های تجدیدپذیر

رئیس انجمن انرژی‌های تجدیدپذیر ایران نیز در این کنفرانس با تاکید بر مردمی‌سازی تولید پراکنده برق، گفت: آگاهی‌بخشی، تامین مالی مردم و ارتقای زیرساخت‌های شبکه برق، سه پیش‌نیاز اصلی توسعه سرمایه‌گذاری عمومی است. مهم‌ترین راهکار توسعه تولید پراکنده برق، مردمی‌سازی سرمایه‌گذاری در احداث نیروگاه‌های تجدیدپذیر است.

سیدمسلم موسوی نخستین مانع این مسیر را نبود آگاهی کافی مردم از فرایند دریافت مجوز، احداث و بهره‌برداری نیروگاه‌های تجدیدپذیر و منافع اقتصادی آن دانست و افزود: انجمن انرژی‌های تجدیدپذیر با همکاری وزارت نیرو و وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی در حال طراحی و اجرای یک کمپین آگاهی‌بخشی برای توسعه نیروگاه‌های تجدیدپذیر در کشور است.

رئیس انجمن انرژی‌های تجدیدپذیر ایران دومین چالش را تامین مالی سرمایه‌گذاری‌های مردمی معرفی و تصریح کرد: منابع صندوق توسعه ملی اکنون عمدتاً در اختیار پروژه‌های بزرگ قرار می‌گیرد، در حالی که این منابع باید از طریق سازوکارهایی مانند پلتفرم‌های تأمین مالی و همکاری بانک‌ها در اختیار مردم قرار گیرد تا خانوارها نیز بتوانند در احداث نیروگاه‌های خورشیدی مشارکت کنند.

موسوی درچه سومین چالش را ظرفیت و پایداری شبکه برق کشور دانست و گفت: با افزایش تعداد تولیدکنندگان برق در قالب نیروگاه‌های پراکنده، لازم است زیرساخت‌های شبکه نیز متناسب با این تحول توسعه یابد تا شبکه با ناپایداری مواجه نشود.وی ادامه داد: استفاده از فناوری‌های هوشمندسازی شبکه برق، سامانه‌های مدیریت هوشمند و فناوری اینترنت اشیا (IoT) از جمله راهکارهایی است که می‌تواند ظرفیت جذب منابع تجدیدپذیر پراکنده را افزایش دهد.

رئیس انجمن انرژی‌های تجدیدپذیر ایران تأکید کرد: با رفع چالش‌های آگاهی‌بخشی، تأمین مالی و توسعه زیرساخت‌های فنی، زمینه برای مشارکت گسترده مردم در تولید برق از منابع تجدیدپذیر فراهم خواهد شد.

یادآوری می‌شود عرضه سهام نیروگاه‌ها در بورس انرژی، آزمونی برای سنجش عزم سیاست‌گذار در مسیر گذار از اقتصاد دولتی برق است. اگر این طرح بتواند فراتر از نگاه‌های مقطعی، بستری امن برای نقدینگی خرد فراهم کند و در کنار آن زیرساخت‌های شبکه را برای جذب تولیدات پراکنده ارتقا دهد، می‌توان به عبور از بحران ناترازی انرژی امیدوار بود. در نهایت موفقیت این مدل مردمی‌سازی، در جلب اعتماد سرمایه‌گذارانی است که پیش از هر چیز به دنبال امنیت سرمایه و شفافیت در بازگشت سود هستند که حل آن ضامن بقای صنایع و پایداری شبکه در سال‌های پیش رو خواهد بود.

بامداد جنوب: تامین انرژی دیگر به روش‌های سنتی محدود نمی‌شود. نیروگاه‌های تجدیدپذیر حالا بخش مهمی از راهکارهای تامین برق هستند که هم به محیط‌زیست کمک می‌کنند و هم شبکه برق را در برابر حوادث مقاوم نگه می‌دارند. این نیروگاه‌ها با بهره‌گیری از نیروی باد و خورشید، وابستگی کشور به نیروگاه‌های بزرگ و متمرکز را کاهش می‌دهند و امنیت تامین برق را بالا می‌برند. این همان مسیری است که دنیا برای رسیدن به توسعه پایدار انتخاب کرده است.

توسعه این پروژه‌ها اما تنها با بودجه‌های دولتی پیش نمی‌رود. تجربه ثابت کرده هر جا مردم به عنوان شریک و سرمایه‌گذار در طرح‌های زیرساختی حضور دارند، کارها سریع‌تر و دقیق‌تر انجام می‌شود. ورود مردم به عرصه تولید انرژی، نوعی مشارکت در تامین امنیت انرژی است که باعث می‌شود همه ما در حفظ و پایداری شبکه برق سهیم باشیم.

در همین راستا، سازمان انرژی‌های تجدیدپذیر (ساتبا) تصمیم گرفته است سهام ۲۵۰ مگاوات نیروگاه آماده را در بورس انرژی عرضه کند. این خبر، شروعی برای تغییر بازی در صنعت برق است. طرحی که در آن مردم و بخش خصوصی می‌توانند به جای تماشاگر بودن، به سهام‌دار نیروگاه‌های خورشیدی و بادی تبدیل شوند و در سودآوری این پروژه‌ها شریک باشند.

البته این مسیر تازه بدون چالش نیست. اتصال نیروگاه‌های کوچک به شبکه سراسری، نوسان‌های قیمت و شفافیت در نرخ خرید برق، مواردی هستند که باید برای آن‌ها فکری کرد. سرمایه‌گذاران نیاز دارند که به پایداری این طرح اطمینان داشته باشند تا با خیال راحت سرمایه‌های خود را وارد این بازار کنند. رفع این موانع، کلید اصلی برای جلب اعتماد مردم است.

حال یک مسئله وجود دارد که آیا بورس انرژی می‌تواند به پناهگاه امنی برای سرمایه‌های خرد تبدیل شود و مسیر را برای خصوصی‌سازی واقعی تولید برق باز کند؟ بی‌شک تحقق این مهم در گروی تصمیمات درست سیاست‌گذار و استقبال کسانی است که به دنبال راهی برای مشارکت در ساختن آینده انرژی کشور هستند.

در این میان، مدیرعامل ساتبا با اعلام آمادگی برای عرضه سهام نیروگاه‌های تجدیدپذیر در بورس انرژی، از فرصتی جدید برای مشارکت مردم و اشخاص حقوقی در سودآوری این پروژه‌ها خبر داد؛ طرحی که در گام نخست با عرضه ۲۵۰ مگاوات نیروگاه آماده اتصال به شبکه آغاز خواهد شد.

محسن طرزطلب در حاشیه دهمین کنفرانس و نمایشگاه بین‌المللی و هفتمین دوره جایزه ملی تجدیدپذیر ایران و در جمع خبرنگاران با اشاره به آخرین وضعیت پروژه‌های خورشیدی و بادی کشور اعلام‌کرد: از ظرفیت ۵۰۰ مگاواتی نخستین صندوق پروژه بزرگ خورشیدی، اکنون ۲۵۰ مگاوات امکان اتصال به شبکه را دارد و برخی نیروگاه‌ها نیز بالفعل به شبکه متصل شده‌اند.

وی افزود: برنامه ساتبا این است که سهام این نیروگاه‌ها با هماهنگی بورس انرژی در بازار عرضه شود تا هم مردم عادی و هم اشخاص حقوقی بتوانند سهام‌دار پروژه‌های تجدیدپذیر شوند و از منافع برق تولیدی این نیروگاه‌ها بهره ببرند.

طرزطلب با بیان اینکه قیمت تمام‌شده این پروژه‌ها مناسب برآورد شده است، تصریح کرد: در مرحله نخست قصد داریم بخشی از این سهام را عرضه کنیم و در صورت موفقیت، این روند ادامه خواهد یافت. هدف آن است که منابع مردمی جذب شود و توسعه پروژه‌های تجدیدپذیر با اتکا به بازار سرمایه سرعت بگیرد.

مدیرعامل ساتبا ادامه داد: در صورت اخذ مجوزهای قانونی و تامین منابع، این امکان وجود دارد که منابع حاصل در اختیار بانک‌ها قرار گیرد تا نرخ سود تسهیلات کاهش یابد و خانوارها بتوانند برای نصب نیروگاه‌های خورشیدی پشت‌بامی از این تسهیلات استفاده کنند.

طرزطلب از ارائه پیشنهاد توسعه ۱۰ هزار مگاواتی تجدیدپذیر به مراجع تصمیم‌گیر خبر داد و خاطرنشان‌کرد: این برنامه با نظر مقامات ارشد کشور تنظیم و ارائه شده و انتظار می‌رود هرچه زودتر درباره آن تصمیم‌گیری شود.

وی درباره نیروگاه بادی افتتاح‌شده نیز توضیح داد: از مجموع ظرفیت موردنظر، حدود ۲.۵ تا پنج مگاوات آماده بهره‌برداری شده و پنج مگاوات آن به‌صورت رسمی افتتاح شده است. به گفته او، بخش دیگری از این پروژه نیز با تکمیل شرایط فنی، تا پیش از پیک مصرف سال آینده وارد مدار خواهد شد.

طرزطلب با اشاره به کاهش هزینه سرمایه‌گذاری در پروژه‌های بادی گفت: در برخی طرح‌های جدید، هزینه احداث هر کیلووات نیروگاه بادی به حدود ۷۵۰ دلار رسیده که نسبت به برخی برآوردهای قبلی رقم مناسبی است.

وی افزود: ضریب تولید نیروگاه‌های بادی حدود ۲.۵ برابر نیروگاه‌های خورشیدی است و همین موضوع باعث می‌شود سرمایه‌گذاری در این بخش اثرگذاری بیشتری در رفع ناترازی برق داشته باشد. با این حال، به گفته او، تجدیدپذیرها قرار نیست به‌تنهایی مسئله ناترازی را حل کنند، بلکه باید در کنار مدیریت مصرف و افزایش ظرفیت سایر بخش‌ها به کار گرفته شوند.

مدیرعامل ساتبا از خرید ۵۰۰ مگاوات باتری ذخیره‌ساز خبر داد و گفت: این تجهیزات با دستور رئیس‌جمهور و مصوبه مربوطه خریداری شده و پیش‌بینی می‌شود بین شهریور و مهر وارد کشور شود. وی با اشاره به ورود فناوری‌های جدید، تاکید کرد: تجهیزات وارداتی در حوزه پنل و اینورتر با فناوری روز تامین می‌شوند و در صورت تغییر فناوری، سازوکارهای قرارداد به‌گونه‌ای تنظیم شده که پروژه‌ها بتوانند خود را با شرایط جدید تطبیق دهند.

سه مانع اصلی توسعه مردمی نیروگاه‌های تجدیدپذیر

رئیس انجمن انرژی‌های تجدیدپذیر ایران نیز در این کنفرانس با تاکید بر مردمی‌سازی تولید پراکنده برق، گفت: آگاهی‌بخشی، تامین مالی مردم و ارتقای زیرساخت‌های شبکه برق، سه پیش‌نیاز اصلی توسعه سرمایه‌گذاری عمومی است. مهم‌ترین راهکار توسعه تولید پراکنده برق، مردمی‌سازی سرمایه‌گذاری در احداث نیروگاه‌های تجدیدپذیر است.

سیدمسلم موسوی نخستین مانع این مسیر را نبود آگاهی کافی مردم از فرایند دریافت مجوز، احداث و بهره‌برداری نیروگاه‌های تجدیدپذیر و منافع اقتصادی آن دانست و افزود: انجمن انرژی‌های تجدیدپذیر با همکاری وزارت نیرو و وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی در حال طراحی و اجرای یک کمپین آگاهی‌بخشی برای توسعه نیروگاه‌های تجدیدپذیر در کشور است.

رئیس انجمن انرژی‌های تجدیدپذیر ایران دومین چالش را تامین مالی سرمایه‌گذاری‌های مردمی معرفی و تصریح کرد: منابع صندوق توسعه ملی اکنون عمدتاً در اختیار پروژه‌های بزرگ قرار می‌گیرد، در حالی که این منابع باید از طریق سازوکارهایی مانند پلتفرم‌های تأمین مالی و همکاری بانک‌ها در اختیار مردم قرار گیرد تا خانوارها نیز بتوانند در احداث نیروگاه‌های خورشیدی مشارکت کنند.

موسوی درچه سومین چالش را ظرفیت و پایداری شبکه برق کشور دانست و گفت: با افزایش تعداد تولیدکنندگان برق در قالب نیروگاه‌های پراکنده، لازم است زیرساخت‌های شبکه نیز متناسب با این تحول توسعه یابد تا شبکه با ناپایداری مواجه نشود.وی ادامه داد: استفاده از فناوری‌های هوشمندسازی شبکه برق، سامانه‌های مدیریت هوشمند و فناوری اینترنت اشیا (IoT) از جمله راهکارهایی است که می‌تواند ظرفیت جذب منابع تجدیدپذیر پراکنده را افزایش دهد.

رئیس انجمن انرژی‌های تجدیدپذیر ایران تأکید کرد: با رفع چالش‌های آگاهی‌بخشی، تأمین مالی و توسعه زیرساخت‌های فنی، زمینه برای مشارکت گسترده مردم در تولید برق از منابع تجدیدپذیر فراهم خواهد شد.

یادآوری می‌شود عرضه سهام نیروگاه‌ها در بورس انرژی، آزمونی برای سنجش عزم سیاست‌گذار در مسیر گذار از اقتصاد دولتی برق است. اگر این طرح بتواند فراتر از نگاه‌های مقطعی، بستری امن برای نقدینگی خرد فراهم کند و در کنار آن زیرساخت‌های شبکه را برای جذب تولیدات پراکنده ارتقا دهد، می‌توان به عبور از بحران ناترازی انرژی امیدوار بود. در نهایت موفقیت این مدل مردمی‌سازی، در جلب اعتماد سرمایه‌گذارانی است که پیش از هر چیز به دنبال امنیت سرمایه و شفافیت در بازگشت سود هستند که حل آن ضامن بقای صنایع و پایداری شبکه در سال‌های پیش رو خواهد بود.