قارچ ناخن؛ عارضه‌ای خاموش که نباید نادیده گرفته شود

قارچ ناخن یا اونیکومایکوز یکی از شایع‌ترین عفونت‌های ناخن است که بیشتر در ناخن‌های پا دیده می‌شود، اگرچه ممکن است ناخن‌های دست را نیز درگیر کند. بسیاری از افراد تصور می‌کنند هر تغییری در رنگ یا ظاهر ناخن به دلیل ضربه یا افزایش سن است، درحالی‌که گاهی این تغییرات می‌تواند نشانه یک عفونت قارچی باشد؛ عفونتی که اگر به‌موقع درمان نشود، به‌مرورزمان باعث تغییر شکل ناخن و حتی ایجاد مشکلات جدی‌تر خواهد شد. نکته مهم درباره قارچ ناخن این است که معمولاً با درد همراه نیست. به همین دلیل بسیاری از افراد تا زمانی که بیماری پیشرفت نکرده، متوجه آن نمی‌شوند. درد معمولاً زمانی ایجاد می‌شود که عفونت به مراحل پیشرفته برسد، فضای زیر ناخن را درگیر کند یا عفونت میکروبی نیز به آن اضافه شود. به همین دلیل متخصصان تأکید می‌کنند هرگونه تغییر غیرعادی در ظاهر ناخن باید جدی گرفته شود، حتی اگر هیچ دردی وجود نداشته باشد.

یکی از نخستین نشانه‌های قارچ ناخن، تغییر رنگ آن است. ناخن ممکن است به رنگ سفید، زرد یا در برخی موارد تیره درآید. علاوه بر تغییر رنگ، ضخیم شدن ناخن، شکنندگی، چندلایه شدن، خرد شدن لبه‌های ناخن و تغییر شکل آن نیز از علائم شایع این بیماری به شمار می‌رود.

اگر عفونت درمان نشود، ممکن است صدف ناخن به‌تدریج از بستر خود جدا شود. در مراحل پیشرفته‌تر، قارچ فضای زیر ناخن را نیز درگیر می‌کند و علاوه بر ایجاد بوی نامطبوع، می‌تواند ظاهر ناخن و حتی فرم انگشت پا را تغییر دهد.

هر تغییر رنگی در ناخن به معنای ابتلا به قارچ نیست. برای مثال، سبز، قهوه‌ای یا آبی تیره شدن ناخن در بسیاری از موارد ناشی از عفونت باکتریایی، به‌ویژه باکتری «سودوموناس» است که گاهی با قارچ اشتباه گرفته می‌شود.

به همین دلیل، تشخیص نوع عفونت اهمیت زیادی دارد و درمان خودسرانه، به‌ویژه مصرف داروهای ضدقارچ بدون تشخیص پزشک، می‌تواند روند درمان را طولانی‌تر کند.

چرا قارچ ایجاد می‌شود؟

قارچ‌ها برای رشد به دو عامل اصلی نیاز دارند؛ رطوبت و محیط مناسب. در واقع، رطوبت مهم‌ترین عامل ایجاد این بیماری است. هر محیط مرطوب و گرمی می‌تواند شرایط را برای رشد قارچ فراهم کند. به همین دلیل، پاها بیشتر از سایر قسمت‌های بدن در معرض ابتلا قرار دارند. کفش بسته، تعریق زیاد، جوراب مرطوب و نبود جریان هوا، محیطی مناسب برای رشد قارچ ایجاد می‌کند.

افرادی که ساعت‌های طولانی کفش به پا دارند، ورزشکاران، افرادی که تعریق زیاد دارند یا کسانی که مدت زیادی پاهایشان در آب قرار می‌گیرد، بیشتر در معرض ابتلا به قارچ ناخن هستند.

مانیکور و پدیکور غیراصولی

یکی دیگر از عوامل مهم، مانیکور و پدیکور غیربهداشتی است. اگر هنگام انجام پدیکور، کوتیکول یا پوست اطراف ناخن بیش‌ازحد عقب زده یا زخمی شود، راه ورود قارچ و میکروب به ریشه ناخن بازخواهد شد. همچنین استفاده از وسایل غیراستریل در سالن‌های زیبایی، خطر انتقال عفونت را افزایش می‌دهد. به همین دلیل توصیه می‌شود تا حد امکان از وسایل شخصی استفاده شود یا از استریل بودن ابزارها اطمینان حاصل شود.