از «همسفری» تا «هم‌زبانی» در روزگار پیری

بامداد جنوب: در اتاق مشاوره این هفته، یکی از سالمندان عزیز این سؤال را مطرح کردند: «چرا بعضی از زن و شوهرها پس از ۴۰ یا ۵۰ سال زندگی مشترک، در سالمندی زودتر از گذشته عصبانی می‌شوند، صبر و حوصله‌شان کمتر می‌شود و بیشتر از همدیگر ایراد می‌گیرند؟ برای داشتن زندگی آرام‌تر در دوران سالمندی چه باید کرد؟»

محمدرضا بحرانی، دکترای تخصصی روان‌شناسی در پاسخ به این پرسش گفت: کاهش صبر و حوصله در سالمندی تا حدی طبیعی است. تغییرات جسمی، دردهای مزمن، کاهش شنوایی و بینایی، مصرف برخی داروها، بازنشستگی، احساس تنهایی و نگرانی‌های مالی، همگی می‌توانند آستانه تحمل را پایین بیاورند؛ بنابراین، همیشه علت اختلاف‌ها بدخلقی نیست؛ گاهی ریشه آن در شرایط جسمی و روانی سالمندی است.

نخستین توصیه این است که زن و شوهر سالمند، یکدیگر را «همراه سال‌های زندگی» ببینند، نه رقیب یا طرف مقابل. هر دو، سال‌ها برای ساختن خانواده تلاش کرده‌اند و اکنون زمان آرامش، قدردانی و همدلی است.

اگر موضوعی باعث ناراحتی می‌شود، بهتر است به‌جای غر زدن یا سرزنش، با آرامش و احترام درباره آن صحبت کنند. گاهی سکوت چنددقیقه‌ای، نوشیدن یک لیوان آب یا قدم زدن کوتاه، از یک مشاجره طولانی جلوگیری می‌کند.

داشتن برنامه روزانه نیز بسیار مؤثر است؛ پیاده‌روی، مطالعه، دیدار با دوستان، شرکت در فعالیت‌های اجتماعی، عبادت، باغبانی یا پرداختن به یک سرگرمی، ذهن را شاداب‌تر و تحمل را بیشتر می‌کند.

از طرف دیگر، فرزندان نیز نباید اختلاف‌های کوچک والدین سالمند را بزرگ کنند. احترام، توجه و دیدارهای منظم فرزندان و نوه‌ها، احساس امنیت و آرامش را در سالمندان افزایش می‌دهد.

اگر پرخاشگری، بی‌حوصلگی یا فراموشی به‌طور ناگهانی یا شدید ایجاد شود، لازم است سالمند توسط پزشک یا روان‌شناس ارزیابی شود؛ زیرا گاهی این تغییرات می‌تواند نشانه افسردگی، اضطراب یا اختلالات شناختی باشد.

به یاد داشته باشیم که راز یک زندگی آرام در سالمندی، کامل بودن همسر نیست؛ بلکه مهربانی، گذشت، گفت‌وگوی محترمانه و قدردانی از همراهی کسی است که سال‌های طولانی شریک زندگی ما بوده است. این مهارت‌ها، خانه را به پناهگاهی امن و سرشار از آرامش تبدیل می‌کند.

در پایان یادآوری می‌شود که تغییرات جسمی و روانی سالمندی، صبر زوج‌های مسن را کاهش می‌دهد. برای آرامش، یکدیگر را همراه سال‌های زندگی بدانید، نه رقیب. با احترام گفتگو کنید، سرگرمی‌های روزانه داشته باشید و فرزندان نیز نقش حامی ایفا کنند. کلید اصلیِ آرامش در این دوران، گذشت، قدردانی و مهرِ عمیق میان‌ هم‌