استان بوشهر در تب ۵۰ درجه

بامدادجنوب_داود علیزاده

با ورود به روزهای گرم تابستان و ثبت دماهای بالا در بسیاری از نقاط استان بوشهر، شرایط اقلیمی خاص این استان بیش از پیش خود را نشان داده است. در روزهای اخیر نیز شهرستان دشتی با حدود ۵۰ درجه سانتیگراد، تنگستان و دشتی نیز به ترتیب ۴۸ و ۴۷ درجه سانتیگراد، گرم‌ترین نقاط استان بوشهر بوده‌اند. رطوبت بالا در کنار گرمای شدید، احتمال بروز استرس گرمایی، گرمازدگی و کم‌آبی بدن را افزایش می‌دهد؛ مسائلی که اگر به‌موقع مدیریت نشوند، می‌توانند پیامدهای جبران‌ناپذیری برای سلامت افراد به همراه داشته باشند.

در همین زمینه، کارشناس بهداشت حرفه‌ای شبکه بهداشت و درمان شهرستان جم نسبت به بی‌توجهی به الزامات پیشگیری هشدار داده است.

جابر امیدبخشی عنوان داشت: «با توجه به افزایش دما و احتمال بروز استرس گرمایی در محیط‌های کاری و کارگری به ویژه در مشاغلی که در فضای باز مشغول بکار هستند، رعایت اصول پیشگیری و مراقبت از سلامت ضروری است. در این راستا، پایش شرایط محیطی و وضعیت جسمانی کارگران باید به صورت مستمر انجام گیرد تا از بروز عوارض ناشی از گرما جلوگیری شود.»

استان بوشهر به دلیل فعالیت‌های گسترده صنعتی، عمرانی و خدماتی در فضای باز، از جمله استان‌هایی است که شمار زیادی از کارگران در معرض مستقیم تابش آفتاب و گرمای شدید قرار دارند. فعالیت در کارگاه‌های ساختمانی، پروژه‌های راه‌سازی، تأسیسات نفت و گاز و همچنین مشاغل خدمات شهری، همگی در ماه‌های گرم سال با خطر مضاعف همراه می‌شوند.

امیدبخشی با اشاره به ضرورت پایش علمی شرایط محیط کار افزود: «اندازه‌گیری شاخص‌های استرس گرمایی و ارزیابی بار کاری، از اقدامات ضروری جهت پایش محیط کار است و در صورتی که نتایج اندازه‌گیری‌ها بالاتر از حد مجاز باشد، لازم است اقدامات کنترلی با جدیت بیشتر اجرا گردد.»

استرس گرمایی زمانی رخ می‌دهد که بدن نتواند گرمای اضافی را دفع کند. در چنین شرایطی، افزایش دمای مرکزی بدن می‌تواند به بروز علائمی منجر شود که در صورت بی‌توجهی، به گرمازدگی شدید و حتی آسیب به ارگان‌های حیاتی بینجامد.

این کارشناس به نشانه‌های هشداردهنده اشاره کرده و اظهار داشت: «پارامترهای جسمی مانند سردرد، تهوع، تعریق شدید در مدت یک ساعت، از نشانه‌های فشار گرمایی در محیط کار است و افزایش دمای بدن به بالای 38.5 و ضربان قلب ۱۴۵ و بالاتر از آن، نشان دهنده خطر جدی است و باید فوراً فرد را از محیط کاری خارج کرد.»

در صورت مشاهده چنین علائمی، انتقال فرد به محیط خنک، درآوردن لباس‌های اضافی، خنک‌سازی تدریجی بدن و جبران مایعات از اقدامات اولیه و ضروری است. تأخیر در رسیدگی می‌تواند به تشنج، اختلال هوشیاری و حتی مرگ منجر شود.

امیدبخشی خاطرنشان کرد: «در چنین محیط‌هایی، افرادی که دارای بیماری‌های قلبی، فشارخون و سابقه دیابت دارند باید مورد توجه واقع شوند و همچنین استفاده مرتب از مایعات و نوشیدنی‌های خنک حداقل هر ۲۰ دقیقه یکبار ضروری و دوری و منع مصرف مایعات و غذاهای حاوی کافئین مانند قهوه به دلیل افزایش احتمال کم آبی بدن از اقدامات پیشگیرانه خواهد بود.»

در کنار خطر گرمازدگی، موضوع کم‌آبی بدن نیز در روزهای گرم سال اهمیت ویژه‌ای دارد؛ مسئله‌ای که می‌تواند زمینه‌ساز بروز یا تشدید برخی بیماری‌های عفونی از جمله اسهال خونی شود. در همین ارتباط، متخصص بیماری‌های عفونی دانشگاه علوم پزشکی بوشهر نسبت به افزایش موارد ابتلا هشدار داد.

دکتر زهرا فخرایی اظهار داشت: «این روزها با افزایش موارد اسهال خونی، لازم است مردم با این بیماری بیشتر آشنا شوند.»

وی تصریح کرد: «اسهال خونی یک بیماری است که در آن فرد علاوه بر دفع مکرر، خون یا مخاط در مدفوع مشاهده می‌کند و معمولاً با دل‌پیچه، درد شکم، تب، ضعف و گاهی تهوع و استفراغ همراه است.»

به گفته این متخصص، عامل اصلی این بیماری اغلب عفونت‌های روده‌ای است.

دکتر فخرایی افزود: «علت این بیماری در بیشتر موارد، عفونت‌های روده‌ای است. باکتری‌هایی مانند شیگلا، سالمونلا، کمپیلوباکتر و برخی سویه‌های اشریشیا کلی می‌توانند باعث این بیماری شوند. همچنین انگل آمیب نیز یکی از علل مهم اسهال خونی، به‌ویژه در مناطقی با بهداشت نامناسب، محسوب می‌شود.»

گرمای هوا و نگهداری نامناسب مواد غذایی می‌تواند احتمال آلودگی غذا و آب را افزایش دهد. در چنین شرایطی، رعایت بهداشت فردی و ایمنی غذایی بیش از هر زمان دیگری اهمیت دارد.

دکتر فخرایی اضافه کرد: «این بیماری معمولاً از طریق آب آلوده، غذای آلوده، میوه و سبزیجاتی که به‌خوبی شسته نشده‌اند یا تماس دست آلوده با دهان منتقل می‌شود. به همین دلیل رعایت بهداشت فردی مهم‌ترین راه پیشگیری است.»

وی تأکید کرد: «توصیه می‌کنیم همشهریان دست‌های خود را قبل از غذا خوردن، قبل از تهیه غذا و بعد از استفاده از سرویس بهداشتی با آب و صابون به‌خوبی بشویند. از آب آشامیدنی سالم استفاده کنند، غذاها را کاملاً بپزند و از مصرف مواد غذایی که در شرایط غیربهداشتی نگهداری شده‌اند، خودداری کنند.»

این متخصص همچنین نسبت به مصرف خودسرانه دارو هشدار داد و افزود: «نکته بسیار مهم این است که هر اسهالی نیاز به آنتی‌بیوتیک ندارد. مصرف خودسرانه آنتی‌بیوتیک نه‌تنها ممکن است کمکی نکند، بلکه باعث مقاومت میکروبی شده و در برخی انواع اسهال حتی می‌تواند وضعیت بیمار را بدتر کند. همچنین مصرف داروهای ضد اسهال که حرکات روده را متوقف می‌کنند، در اسهال خونی بدون تجویز پزشک توصیه نمی‌شود.»

وی یادآور شد: «بزرگ‌ترین خطر این بیماری، کم‌آبی بدن است؛ بنابراین بیمار باید مایعات کافی، به‌ویژه محلول ORS، مصرف کند. در کودکان، سالمندان، زنان باردار و افراد دارای بیماری‌های زمینه‌ای، کم‌آبی می‌تواند به سرعت ایجاد شود و نیاز به مراجعه فوری به مراکز درمانی دارد.»

به گفته دکتر فخرایی، در صورت مشاهده علائم هشدار باید فوراً به پزشک مراجعه کرد.

وی افزود: «اگر فردی دچار اسهال خونی همراه با تب بالا، درد شدید شکم، کاهش سطح هوشیاری، استفراغ مکرر، علائم کم‌آبی مانند تشنگی شدید و کاهش ادرار، یا تداوم اسهال بیش از دو تا سه روز شد، باید بدون تأخیر به پزشک مراجعه کند تا در صورت نیاز آزمایش مدفوع، درمان مناسب و در موارد خاص بستری انجام شود.»

در شرایط اقلیمی بوشهر که گرما و رطوبت بالا بخش جدایی‌ناپذیر زندگی روزمره است، رعایت اصول پیشگیری از استرس گرمایی، تأمین آب سالم، نگهداری صحیح مواد غذایی و توجه به علائم هشداردهنده، نقشی اساسی در حفظ سلامت عمومی دارد. متخصصان تأکید می‌کنند پیشگیری، آگاهی و اقدام به‌موقع، مهم‌ترین ابزارها برای عبور ایمن از فصل گرما در این استان گرمسیری است.