سودآوری صباانرژی در سایه پروژه‌های توسعه‌ای

بامداد جنوب: بررسی صورت‌های مالی حسابرسی‌نشده سال ۱۴۰۴ شرکت گروه سرمایه‌گذاری صندوق بازنشستگی کشوری (صباانرژی) حاکی از آن است که این هلدینگ انرژی با وجود افت نسبی سودآوری نسبت به سال گذشته، همچنان از حیث جریان نقد عملیاتی و پیشرفت پروژه‌های توسعه‌ای در موقعیتی قرار دارد که می‌تواند در سال‌های پیش‌رو ظرفیت‌های تازه‌ای برای خلق ارزش ایجاد کند. داده‌های مالی منتشر شده در سامانه کدال، بیانگر این است که صباانرژی در سال گذشته از یک سو با فشار برخی متغیرهای مالی از جمله رشد بدهی‌ها مواجه بوده و از سوی دیگر، با اتکا به پیشرفت طرح‌های راهبردی خود به‌ویژه در حوزه پتروشیمی، افق‌های جدیدی برای رشد ترسیم کرده‌است.

طبق اطلاعات منتشرشده، درآمد سود سهام شرکت اصلی صباانرژی در سال ۱۴۰۴ با افتی حدود ۲۷ درصدی از ۱۲.۱۴ همت در سال قبل به ۸.۸۸ همت کاهش یافته‌است. این کاهش عمدتا ناشی از افت سودآوری برخی شرکت‌های زیرمجموعه و تغییر در ترکیب درآمدهای سرمایه‌گذاری بوده‌است. در مقابل، سود ناشی از فروش سرمایه‌گذاری‌ها با جهشی قابل توجه همراه بوده و از ۰.۳۳ همت در سال ۱۴۰۳ به ۱.۳۵ همت در سال ۱۴۰۴ رسیده که رشدی بیش از ۳۰۰ درصدی را نشان می‌دهد. در مجموع، درآمدهای عملیاتی شرکت اصلی با کاهش ۱۸ درصدی به ۱۰.۲۳ همت رسیده و سود خالص آن نیز با افتی مشابه در سطح ۹.۱ همت ثبت شده‌است.

با این حال، تصویر مالی در سطح تلفیقی ابعاد متفاوتی پیدا می‌کند. بر اساس صورت‌های مالی تلفیقی، مجموع درآمدهای عملیاتی گروه با رشد ۳۵ درصدی به حدود ۴۵.۲ همت رسیده است؛ رقمی که نشان می‌دهد فعالیت‌های عملیاتی شرکت‌های زیرمجموعه همچنان روندی رو به رشد داشته‌اند. با وجود این، سود خالص تلفیقی با افت ۳۴ درصدی به ۵.۹ همت کاهش یافته است که به گفته تحلیلگران مالی، این افت می‌تواند ناشی از افزایش هزینه‌های مالی، رشد بدهی‌ها و فشار برخی پروژه‌های سرمایه‌گذاری در مراحل اولیه توسعه باشد.

بررسی ترازنامه تلفیقی نیز نشان می‌دهد جمع دارایی‌های گروه صباانرژی با رشد ۶۷ درصدی به حدود ۱۳۰.۸ همت رسیده است. در مقابل، بدهی‌های گروه نیز افزایش داشته و با رشد ۱۰۳ درصدی به ۱۱۰.۱ همت رسیده است. نکته قابل توجه در این میان جهش بدهی‌های جاری است که با رشد بیش از ۱۰۱ درصدی به حدود ۱۰۷ همت رسیده است. کارشناسان مالی معتقدند بخش عمده این افزایش به تسهیلات مالی مرتبط با برخی پروژه‌های بزرگ صنعتی بازمی‌گردد.

در همین زمینه، آمارها نشان می‌دهد تسهیلات مالی تلفیقی گروه با رشد ۱۰۹ درصدی به ۸۴.۵ همت رسیده است. بر اساس اطلاعات منتشر شده، حدود ۸۰ همت از این رقم مربوط به تسهیلات پرداخت‌نشده شرکت پتروشیمی مسجدسلیمان است که بیشترین سهم را در افزایش بدهی‌های جاری گروه داشته است. در نتیجه، حقوق مالکانه تلفیقی نیز با افت ۱۴ درصدی به ۲۰.۸ همت کاهش یافته که به گفته برخی کارشناسان، بیانگر افزایش سطح اهرم مالی در ساختار سرمایه این هلدینگ انرژی است.

با این حال در کنار این چالش‌ها، شاخص‌های نقدینگی تصویر امیدوارکننده‌تری ارائه می‌دهند. خالص جریان نقد حاصل از فعالیت‌های عملیاتی گروه در سال ۱۴۰۴ با رشد ۶۳ درصدی از ۱۱.۸ همت به ۱۹.۳ همت رسیده است. این رشد قابل توجه حاکی از آن است که توان نقدسازی شرکت نسبت به سال قبل بهبود یافته و فعالیت‌های عملیاتی آن توانسته منابع نقدی بیشتری تولید کند. همزمان مانده وجه نقد تلفیقی گروه نیز با جهشی چشمگیر حدود ۴۱۲ درصد افزایش یافته و به ۳.۳۶ همت رسیده است. در شرکت اصلی نیز مانده وجه نقد با رشد ۳۸۵ درصدی به حدود ۳۰۵ میلیارد تومان رسیده است.

کارشناسان حوزه انرژی و سرمایه‌گذاری معتقدند افزایش جریان نقد عملیاتی می‌تواند در شرایطی که برخی پروژه‌های توسعه‌ای نیازمند تامین مالی هستند، نقش مهمی در حفظ پایداری مالی شرکت ایفا کند. به گفته این کارشناسان، هلدینگ‌هایی که در حوزه انرژی فعالیت می‌کنند معمولا در دوره‌هایی با فشار هزینه‌های سرمایه‌گذاری مواجه می‌شوند، اما در صورتی که جریان نقد عملیاتی آن‌ها در سطح قابل قبول باقی بماند، امکان عبور از این دوره‌ها فراهم خواهد شد.

در کنار شاخص‌های مالی، یکی از مهم‌ترین متغیرهای تاثیرگذار بر آینده صباانرژی، وضعیت پروژه‌های توسعه‌ای آن است. در این میان پروژه ABS‑Rubber شرکت توسعه پلیمر پادجم به عنوان یکی از طرح‌های مهم این هلدینگ در آستانه بهره‌برداری قرار دارد. این پروژه تا پایان سال ۱۴۰۴ به پیشرفت فیزیکی ۸۸.۴ درصدی رسیده است. واحدهای مشترک و بخش ABS مجتمع پیش‌تر به بهره‌برداری رسیده‌اند و در حال حاضر تنها واحد Rubber به عنوان بخش باقی‌مانده پروژه مطرح است.

طبق برنامه اعلام شده، این واحد پس از تأمین و تحویل درائینگ پکیج وارد مدار تولید خواهد شد. به عقیده کارشناسان انرژی، تکمیل این بخش از پروژه می‌تواند ظرفیت تولید محصولات پلیمری با ارزش افزوده بالا را افزایش دهد و در نهایت بر سودآوری شرکت نیز تاثیر مثبت بگذارد. آنان معتقدند پروژه پادجم از جمله طرح‌هایی است که در صورت تکمیل زنجیره تولید، می‌تواند نقش مهمی در تامین مواد اولیه صنایع پایین‌دستی و کاهش وابستگی به واردات ایفا کند.

در کنار این پروژه، طرح PDH‑PP‑ACN شرکت توسعه پلیمر کنگان نیز به عنوان یکی دیگر از پروژه‌های مهم صباانرژی مطرح است. این پروژه که به عنوان فاز سوم پتروشیمی جم شناخته می‌شود تا پایان سال گذشته حدود ۲۴.۵ درصد پیشرفت فیزیکی داشته و همچنان در مراحل ابتدایی توسعه قرار دارد. به گفته کارشناسان انرژی، راه‌اندازی این پروژه در صورت تامین مالی و پیشرفت مناسب می‌تواند تاثیر قابل توجهی بر تکمیل زنجیره ارزش صنعت پتروشیمی در کشور داشته باشد.

برخی تحلیلگران حوزه انرژی معتقدند شرکت توسعه پلیمر کنگان یکی از کلان‌پروژه‌های مهم در سبد سرمایه‌گذاری صباانرژی محسوب می‌شود و در صورت بهره‌برداری کامل، می‌تواند علاوه بر افزایش ظرفیت تولید محصولات پتروشیمی، نقش موثری در ایجاد اشتغال پایدار در مناطق جنوبی کشور ایفا کند. به گفته آنان، توسعه این پروژه‌ها در نهایت به تقویت زنجیره ارزش صنعت پتروشیمی و افزایش ارزش افزوده در اقتصاد انرژی کشور منجر خواهد شد.

در بخش دیگری از طرح‌های توسعه‌ای، پروژه احیای دوم صبا فولاد خلیج فارس نیز با پیشرفت ۵۹.۸۵ درصدی در حال اجراست و از نیمه مسیر عبور کرده است. این پروژه در صورت تکمیل می‌تواند ظرفیت تولید این مجموعه در زنجیره فولاد را افزایش دهد. در مقابل، طرح تولید اسلب عریض آلیاژی شرکت فولاد اکسین خوزستان همچنان در مرحله تأمین مالی قرار دارد و هنوز وارد فاز اجرایی جدی نشده است.

کارشناسان اقتصادی معتقدند ترکیب سرمایه‌گذاری صباانرژی در حوزه‌های پتروشیمی، فولاد و انرژی می‌تواند در بلندمدت به تنوع‌بخشی به منابع درآمدی این هلدینگ کمک کند. با این حال، آنان تاکید می‌کنند که مدیریت بدهی‌ها و تامین مالی پروژه‌های بزرگ از جمله چالش‌های مهمی است که باید با دقت مورد توجه قرار گیرد.

به گفته کارشناسان انرژی، شبکه شرکت‌های تابعه صباانرژی در صورت بهره‌برداری کامل از پروژه‌های در دست اجرا می‌تواند نقش پررنگ‌تری در اقتصاد انرژی کشور ایفا کند. آنان معتقدند تکمیل پروژه‌هایی مانند پادجم و توسعه پلیمر کنگان نه تنها ظرفیت تولید محصولات پتروشیمی را افزایش می‌دهد، بلکه می‌تواند به شکل‌گیری حلقه‌های جدید در زنجیره ارزش این صنعت کمک کند.

در مجموع، صورت‌های مالی سال ۱۴۰۴ صباانرژی تصویری دوگانه از وضعیت این هلدینگ ارائه می‌دهد؛ از یک سو کاهش سودآوری و رشد بدهی‌ها نشانه‌هایی از فشارهای مالی موجود در مسیر توسعه پروژه‌هاست و از سوی دیگر، رشد جریان نقد عملیاتی و پیشرفت قابل‌توجه برخی طرح‌های کلیدی بر این مهم تاکید دارد که این مجموعه همچنان از ظرفیت‌های بالقوه برای خلق ارزش در سال‌های آینده برخوردار است. به اعتقاد کارشناسان، آینده مالی این هلدینگ تا حد زیادی به سرعت تکمیل پروژه‌های راهبردی و نحوه مدیریت ساختار مالی آن وابسته خواهد بود.