سالمندی و مسکن

بامداد جنوب: هفته‌های گذشته به معرفی پروژه «شهر دوستدار سالمند» در بوشهر پرداختیم. این هفته نیز در ادامه همان گزارش، دکتر نورالدین امیری؛ مجری و برنامه‌ریز شهر دوستدار سالمند جزئیات بیشتری از روند اجرا و اهداف این طرح را ارائه کرده که در ادامه می‌خوانیم.

مسکن خانه اول هر فردی به‌حساب می‌آید. درواقع آسایش و راحتی هر شخصی در محل زندگی‌اش، جزء مالک‌های اولیه تهیه مسکن است. برای سالمندان این موضوع کمی پیچیده‌تر نمود پیدا می‌کند. افراد مسن به دلیل کهولت سن، بیماری و یا تنها بودن در هر خانه‌ای به‌راحتی نمی‌توانند زندگی کنند. محل زندگی سالمندان چه در منزل شخصی و چه در آسایشگاه‌ها و یا…. باید دارای ویژگی‌های خاصی باشد.

همه‌روزه سالمندان به دلیل تحرکاتی که به دلایل مختلف در طول روز انجام می‌دهند ممکن است با آسیب‌هایی، گاه جبران‌ناپذیر مواجه شوند. اتفاقات ناگواری مثل تصادف، زمین خوردن، افسردگی، دل‌تنگی، عدم تهیه مایحتاج روزانه و…. همیشه سالمندان را تهدید می‌کند. از جمله نکاتی که می‌توان با رعایت کردن آن‌ها به ایجاد مسکن مناسب سالمندان کمک کرد می‌توان گفت: ورودی ساختمان دارای سطوح مختلف نباشد، از دستگیره‌های کمکی در اطراف دیوار استفاده شود، سطح روشنایی کامل نرمال و برای چشم‌های با بینایی کم نیز مناسب باشد، سطوح منزل و حمام و سرویس بهداشتی باید دارای کف غیرلغزش باشد و ارتفاع کابینت و یا قفسه‌ها پایین باشد.

از لحاظ دسترسی هم باید درجاهایی قرار بگیرند که برای تهیه مایحتاج روزانه، مجبور به طی کردن مسافت طولانی نباشند. بعد از مسائل فیزیولوژیکی، نیاز به احترام و عزت‌نفس دارای اهمیت بسیاری نزد سالمندان است که شامل نیاز به ارزش، احساس موفقیت و مسئولیت است. به علت اینکه بسیاری از سالمندان به‌تنهایی زندگی می‌کنند، وجود همسایه‌ها، به گذراندن اوقات فراغت، هم‌صحبتی و افزایش مشارکت اجتماعی کمک شایانی خواهد کرد.

برآیند بررسی نتایج حاصل از چهار گروه موردمطالعه در شهر بوشهر از بعد مسکن نشان می‌دهد که در وهله اول پیش از ساخت هرگونه مسکن در شهر بوشهر، الزامات و ضوابط مربوط به سالمندان، کم‌توانان و معلولین را در نظر گرفت؛ زیرا در این زمینه نتایج به‌دست‌آمده حاکی از عدم مناسب‌سازی خانه‌ها برای سالمندان در شهر بوشهر است. علاوه بر این در شهر بوشهر هیچ‌گونه تسهیلات و امتیازات ویژه‌ای برای مسکن سالمندان چه در زمینه ساخت و چه در زمینه مناسب‌سازی وجود ندارد. بااین‌وجود نتایج نشان می‌دهد. فضاهای داخلی و ایمنی مساکن سالمندان در ارتباط با شرایط اقلیمی در شهر بوشهر به‌طور نسبی مطلوب است اما این به این معنی نیست که در شرایط استانداردی قرار دارد و تا رسیدن به شرایط ایده آل فاصله داریم. علاوه بر موضوع مسکن تحت عنوان خانه، مسکن در سایر فعالیت‌ها نیز موردتوجه است. نتایج نشان می‌دهد مناسب‌سازی مسکن برای سالمندان در مراکز درمانی با توجه به شرایط جسمی آن‌ها انجام نشده است. بازدیدهای میدانی و نظر کارشناسان این موضوع را تأیید می‌کند که اگر در حال حاضر در شهر بوشهر در مکان‌های درمانی اگر مناسب‌سازی نیز صورت گرفته به‌صورت غیر استاندار است. علاوه بر این در مراکز خدماتی و اداری همچون بانک‌ها نیز شرایط مشابه است. در این مورد عدم مناسب‌سازی بناها در مراکز خدماتی و اداری موجب شده تا سالمندان در هیچ زمینه‌ای امکان حضور در ارگان‌های مختلف شهری را نداشته باشند.