پیگیری‌های ارسلان زارع جواب داد

بامدادجنوب_بهزاد حسینی

افزایش سقف برداشت سوخت با کارت‌های آزاد جایگاه‌های بوشهر از ۱۵ لیتر به ۲۵ لیتر، خبری بود که به کام اهالی بوشهر شیرین آمد. این تغییر که به گفته مسئولان استانی از چهارشنبه گذشته روی دستگاه‌های کارتخوان سوخت  اعمال شده، در پی چند روز صف‌های طولانی در پمپ‌بنزین‌های استان و اعتراض مردم و رسانه ها اتخاذ شد.

تصمیمی که هرچند در نگاه اول تنها یک عدد را روی صفحه دستگاه‌های کارتخوان تغییر داده، اما در عمل بخشی از فشاری را که هفته‌های اخیر بر دوش رانندگان و متصدیان جایگاه‌ها سنگینی می‌کرد، کاهش داده است. شاهپور رجایی، معاون هماهنگی امور عمرانی استاندار بوشهر، این تصمیم را نتیجه پیگیری ارسلان زارع در تهران و مذاکره مستقیم با مدیرعامل شرکت ملی پخش فرآورده‌های نفتی عنوان کرد.

به گفته  وی، پس از چند روز مکاتبه و رایزنی، بالاخره موافقت مسئولان امر را  برای افزایش سقف کارت‌های آزاد گرفته شد و بلافاصله پس از ابلاغ، تیم‌های فنی شرکت پخش فرآورده‌های نفتی استان تنظیمات لازم را روی دستگاه‌های کارتخوان جایگاه‌ها اعمال کردند.

رجایی این اقدام را گامی در راستای کاهش دغدغه روزانه مردم توصیف کرد، هرچند تاکید داشت که مسئله کمبود کارت سوخت آزاد را باید در کنار افزایش سقف لیتری، از مسیر توزیع تعداد بیشتری کارت هم پیگیری کرد.

ماجرا از چند روز پیش با شکل‌گیری صف‌های طولانی در جایگاه‌های سوخت استان آغاز شد. بخشی از این صف‌ها به کمبود کارت‌های آزاد سوخت برمی‌گشت. رانندگانی که کارت شخصی همراه نداشتند، برای سوخت‌گیری باید دنبال کارت آزاد می‌گشتند و پس از یافتن آن هم تنها مجاز به دریافت ۱۵ لیتر بودند. برای کسانی که مسیر طولانی‌تری در پیش داشتند، این محدودیت به معنای بازگشت دوباره به جایگاه و ایستادن در صفی دیگر بود. همین رفت‌وآمدهای مکرر بود که به تدریج تراکم خودروها را در جایگاه‌ها بالا برد و صف‌ها را از حالت عادی خارج کرد.

رئیس کل دادگستری بوشهر پس از دریافت گزارش‌ها و گلایه‌های مکرر مردم درباره کمبود کارت سوخت آزاد، دستور توزیع ۲۰۰ کارت اضطراری جدید در مرحله نخست را صادر کرد. این اقدام همزمان با افزایش سقف لیتری انجام شد و به گفته منابع آگاه، بخشی از فرآیندی بود که با ورود دستگاه قضایی به موضوع سرعت گرفت.

ورود دادگستری به یک مسئله صنفی و خدماتی مثل توزیع سوخت، نشان می‌دهد که دامنه نارضایتی از محدودیت کارت‌های آزاد، فراتر از یک گلایه پراکنده بوده و به مسئله‌ای در سطح استان تبدیل شده بود.

به گفته مدیر عملیات شرکت ملی پخش فرآورده‌های نفتی، حدود ۹۸ درصد شهروندان کارت سوخت شخصی دارند و سقف سوخت‌گیری آنان ۴۵ لیتر است. مشکل صف‌ها بیشتر متوجه همان دو درصدی است که کارت شخصی ندارند یا کارتشان مفقود یا خراب شده و برای سوخت‌گیری به کارت آزاد جایگاه وابسته‌اند.  عدد دو درصد در نگاه اول کوچک به نظر می‌رسد، اما وقتی این رقم را در جمعیت خودروهای در حال تردد در جاده‌های استان ضرب کنیم، به رقمی می‌رسیم که ظرفیت جایگاه‌ها و تعداد محدود کارت‌های آزاد از پس آن برنمی‌آمد. همین شکاف میان عرضه و تقاضا بود که صف‌ها را شکل داد.

چند راننده در جایگاه‌های سطح استان از این تغییر ابراز رضایت کردند. یکی از شهروندان در جایگاهی در خروجی برازجان به سمت اهرم گفت با ۲۵ لیتر خیالش راحت‌تر است و دست‌کم بنزینش تا خورموج کفاف می‌دهد و نگران تمام شدنش در راه نیست. راننده دیگری در جایگاه بنزین مرکز شهر برازجان هم گفت حالا کمتر در صف می‌مانند و همین ۱۰ لیتر اضافه باعث شده تا یکی دو روز خیالش از بابت بنزین راحت باشد و مجبور نباشد ساعت‌ها در صف معطل شود.

راننده‌های بین‌شهری که مسیرشان به سمت عسلویه و مناطق نفتی و گازی جنوب استان ختم می‌شود، تاثیر این تغییر را بیشتر از بقیه حس کرده‌اند. جاده‌های منتهی به این مناطق، به دلیل رفت‌وآمد نیروهای شاغل در صنایع انرژی و پیمانکاران، همواره پرترددتر از سایر محورهای استان بوده و همین موضوع باعث می‌شد کمبود کارت آزاد و سقف پایین سوخت‌گیری، فشار بیشتری به این دسته از رانندگان وارد کند.

برخی از آنان که پیش‌تر مجبور بودند در طول یک سفر بین‌شهری، دو یا حتی سه بار در جایگاه‌های مختلف توقف کنند، اکنون می‌گویند با سقف ۲۵ لیتری، احتمال رسیدن به مقصد بدون توقف اضافه بیشتر شده است. گرمای مرداد بوشهر و روشن بودن مداوم کولر خودروها در این فصل، مصرف سوخت را  بالا برده و همین موضوع بر حساسیت مردم نسبت به سقف سوخت‌گیری افزوده بود.

در استانی که دمای هوا در بسیاری از روزهای تابستان از چهل درجه فراتر می‌رود، خاموش کردن کولر خودرو   گزینه‌ای عملی نیست و همین موضوع فاصله میان ۱۵ و ۲۵ لیتر را برای رانندگان به فاصله‌ای محسوس و ملموس تبدیل می‌کرد. طی روزهای اخیر، بنزین از یک کالای مصرفی ساده بهموضوعی اجتماعی بدل شده بود. صف‌های طولانی، تنش و درگیری در جایگاه‌های سوخت بر سر استفاده از کارت آزاد، و کلافگی مردم در گرمای تابستان امسال، دست به دست هم داد تا نارضایتی گسترده‌ای در افکار عمومی و رسانه‌ها شکل بگیرد.

برخی از متصدیان جایگاه‌ها هم در این میان از فشار روانی ناشی از اعتراض‌های مکرر رانندگان گلایه داشتند و می‌گفتند بخش زیادی از وقتشان صرف توضیح دادن درباره سقف محدود کارت‌های آزاد می‌شد، توضیحی که اغلب با پاسخ قانع‌کننده‌ای همراه نبود چون خود آنان هم در تعیین این سقف نقشی نداشتند. با رویکرد جدید در افزایش سقف سوخت‌گیری، این نارضایتی تا حد زیادی فروکش کرده است.

با این حال، به نظر می رسد افزایش سقف سوختگیری  به تنهایی راه‌حل بلندمدت نیست و باید ریشه مسئله را در تعداد کارت‌های آزاد موجود در جایگاه‌ها و فرآیند صدور کارت سوخت شخصی برای آن دسته از شهروندانی جست‌وجو کرد که هنوز کارت خود را دریافت نکرده‌اند یا کارتشان مفقود شده است تا زمانی که این فرایند تسریع نشود، احتمال بازگشت صف‌ها در فصل‌های پرتردد سال، از جمله در ایام پایانی سال یا تعطیلات نوروزی، همچنان وجود دارد.

مسئولان استانی افزایش سقف از ۱۵ به ۲۵ لیتر را اقدامی برای کاهش فشار بر جایگاه‌ها و کوتاه کردن صف‌ها می‌دانند. با این حال روشن نیست که آیا تعداد کارت‌های آزاد توزیع‌شده در جایگاه‌ها برای پاسخگویی به تقاضای فعلی کافی خواهد بود یا خیر. ۲۰۰ کارت اضطراری اعلام‌شده در مرحله نخست، هرچند گامی رو به جلو است، اما در مقایسه با تعداد جایگاه‌های سطح استان و حجم تقاضای روزانه، رقمی است که کارآمدی نهایی آن را باید در هفته‌های آینده و در عمل سنجید.

آنچه در این میان بارز است، این است که تصمیم اخیر، هرچند کوچک، توانسته بخشی از تنش انباشته‌شده در جایگاه‌های سوخت استان را کاهش دهد.  رانندگانی که پیش‌تر برای هر بار سوخت‌گیری باید ساعت‌ها در صف می‌ایستادند، حالا با فاصله زمانی بیشتری به جایگاه بازمی‌گردند و همین موضوع، دست‌کم در کوتاه‌مدت، از فشار روانی هم بر رانندگان و هم بر متصدیان جایگاه‌ها کاسته است.