انرژی 12 بازدید
درنگی بر بومی‌سازی در سکوها و پالایشگاه‌های پارس جنوبی؛

حمایت از سازندگان داخلی اولویت اول گازی‌هاست

بامدادجنوب_حجت عبدالهی‌پور

پارس جنوبی سال‌هاست که نامش با تأمین انرژی کشور گره خورده، اما امروز در کنار نقش حیاتی‌اش در تولید گاز، به صحنه‌ای تعیین‌کننده برای یک تحول عمیق صنعتی تبدیل شده است؛ تحولی که در آن بومی‌سازی تجهیزات و قطعات از یک انتخاب اقتصادی ساده عبور کرده و به ضرورتی اجتناب‌ناپذیر در مدیریت تولید بدل شده است. آنچه اکنون در پالایشگاه‌ها و سکوهای این میدان مشترک جریان دارد، روایت تدریجی اما پیوسته عبور صنعت گاز از وابستگی فنی و حرکت به سمت اتکای حداکثری به دانش و توان داخلی است.

در گستره وسیع تأسیسات پارس جنوبی، از سکوهای فراساحلی تا پالایشگاه‌های مستقر در عسلویه، نگهداشت تولید دیگر تنها به معنای استخراج مستمر گاز نیست؛ بلکه مدیریتی چندلایه را طلب می‌کند که در آن تأمین قطعات، پایداری تجهیزات، کاهش زمان توقف واحدها و جبران افت فشار مخازن، همگی به هم پیوند خورده‌اند. در چنین شرایطی، بومی‌سازی تجهیزات راهبردی به ابزاری مؤثر برای حفظ تعادل میان تولید حداکثری و صیانت از مخزن تبدیل شده است؛ ابزاری که نقش آن، روزبه‌روز پررنگ‌تر می‌شود.

نمونه‌های عینی این رویکرد را می‌توان در پروژه‌هایی دید که مستقیماً بر تولید اثر گذاشته‌اند. بازطراحی و تعویض کیج شیر کاهنده یکی از چاه‌های فاز ۱۹ در سکوی SPD۱۹B، تنها یک عملیات فنی نیست؛ بلکه حاصل تلفیق تجربه میدانی، طراحی مهندسی و دانش بومی است؛ اقدامی که توانست با جبران افت فشار، برداشت روزانه گاز را در سکوهای ۱۹A و ۱۹B افزایش دهد. چنین پروژه‌هایی گویای این است که بومی‌سازی در پارس جنوبی، صرفاً جایگزینی یک قطعه وارداتی نیست، بلکه به بازنگری در طراحی و احیای ظرفیت‌های پنهان تولید منجر شده است.

در بخش پالایشگاهی نیز این مسیر با شتاب بیشتری دنبال می‌شود. پالایشگاه‌های سیزده‌گانه پارس جنوبی امروز میزبان هزاران قطعه و تجهیزی هستند که پیش‌تر از خارج کشور تأمین می‌شدند، اما اکنون با اتکا به توان سازندگان داخلی و شرکت‌های دانش‌بنیان، طراحی، ساخته و در مدار بهره‌برداری قرار گرفته‌اند. بومی‌سازی بیش از ۱۵ هزار و ۵۰۰ قطعه و تجهیز، صرفاً یک عدد نیست، بلکه نشانه شکل‌گیری شبکه‌ای از دانش، تجربه و اعتماد متقابل میان صنعت گاز و تولیدکنندگان داخلی است؛ شبکه‌ای که نقش آن در پایداری تولید، به روشنی قابل مشاهده است.

عبور از تأمین قطعات معمولی به ساخت تجهیزات پیشرفته، نقطه عطف دیگری در این مسیر به شمار می‌رود. نصب و راه‌اندازی نخستین توربواِکسپندر بومی‌سازی‌شده کشور در پالایشگاه پنجم، یکی از مصادیق روشن ورود صنعت گاز به حوزه فناوری‌های راهبردی است؛ حوزه‌ای که تا همین چند سال پیش، وابستگی خارجی در آن اجتناب‌ناپذیر تلقی می‌شد. در همین راستا، انجام اورهال کامل گیربکس‌های دور متغیر در پالایشگاه سوم با تکیه بر دانش فنی داخلی، نشان داد که بومی‌سازی می‌تواند به بازطراحی، ارتقای عملکرد و حتی انتقال فناوری منجر شود.

در کنار این اقدامات فنی، نگاه پژوهش‌محور و داده‌محور نیز جایگاه ویژه‌ای در سیاست‌های جدید پارس جنوبی یافته است. پروژه‌هایی مانند «نکسوس آب و انرژی» با تمرکز بر تحلیل هم‌زمان الگوهای مصرف آب و انرژی، زمینه‌ساز تصمیم‌سازی‌های دقیق‌تر در حوزه بهره‌وری شده‌اند. نتایج این پروژه‌ها، از بهینه‌سازی مصرف آب و بخار در پالایشگاه پنجم گرفته تا رفع گلوگاه‌های عملکردی در پالایشگاه هشتم، نشان می‌دهد پیوند پژوهش و بهره‌برداری چگونه می‌تواند به بهبود عملیاتی و افزایش تاب‌آوری واحدها منجر شود.

آنچه در مجموع این تحولات دیده می‌شود، فراتر از اجرای چند پروژه موفق است. پارس جنوبی در حال تجربه یک تغییر پارادایم است؛ تغییری که در آن بومی‌سازی به‌عنوان راهبردی بادوام برای کاهش ریسک‌های عملیاتی، افزایش امنیت انرژی و تثبیت دانش فنی در داخل کشور شناخته می‌شود. هدف‌گذاری حرکت به‌سوی استفاده حداکثری و حتی صددرصدی از کالاها و تجهیزات ساخت داخل، بازتاب همین نگاه است؛ نگاهی که پارس جنوبی را نه‌فقط به بزرگ‌ترین مجتمع گازی کشور، بلکه به یکی از مهم‌ترین پیشران‌های استقلال صنعتی در صنعت انرژی ایران تبدیل کرده است.

در این میان، مدیر بازرگانی مجتمع گاز پارس جنوبی با تاکید بر اینکه حمایت از سازندگان داخلی یک راهبرد ملی و اولویت اساسی این مجتمع است، اعلام کرد: در ۹ ماهه امسال، ۹۵ درصد از مجموع کالا و تجهیزات مورد نیاز پالایشگاه‌های سیزده‌گانه پارس جنوبی از منابع داخلی تامین شده است.

سعید حیدری با تاکید بر سیاست‌های کلان وزارت نفت در حمایت از تولید داخل گفت: حمایت از سازندگان داخلی و خوداتکایی در تولید تجهیزات و قطعات کلیدی مورد نیاز پالایشگاه‌های پارس جنوبی، به‌عنوان یک راهبرد ملی، از ابتدای امسال با شتاب قابل‌توجهی دنبال شده است.

مدیر بازرگانی مجتمع گاز پارس جنوبی با بیان اینکه این مجتمع از ابتدای فروردین تا پایان آذر امسال به‌طور کامل از کالاهای ساخت داخل استفاده کرده است، تصریح کرد: این دستاورد نشان‌دهنده بلوغ صنعتی، افزایش توان فنی سازندگان داخلی و اعتماد صنعت گاز به توان شرکت‌های ایرانی است. حیدری با اشاره به گستره همکاری‌ها تصریح کرد: اکنون بیش از ۲۰۰ شرکت داخلی و دانش‌بنیان در تامین نیازهای این مجتمع مشارکت دارند و تاکنون نزدیک به ۱۵ هزار قطعه و تجهیز در قالب برنامه‌های بومی‌سازی، داخلی‌سازی شده است.

وی با تاکید بر نقش سازندگان داخلی در پایداری تولید گاز کشور گفت: سازندگان ایرانی امروز از توانمندی لازم برای طراحی، ساخت و تامین تجهیزات حیاتی پالایشگاهی برخوردارند و با توانمندسازی هدفمند، اعتماد به شرکت‌های دانش‌بنیان و حمایت از سازندگان بار اول، می‌توان با کاهش وابستگی به خارج، به تحقق برنامه‌های پیش‌بینی‌شده و تولید پایدار دست یافت.

به گفته مدیر بازرگانی مجتمع گاز پارس جنوبی، رویکرد مجتمع گاز پارس جنوبی در حمایت از تولید داخل، افزون بر صرفه‌جویی ارزی قابل توجه، سبب انتقال دانش فنی، ایجاد اشتغال پایدار و تقویت زنجیره تأمین داخلی در صنعت گاز کشور شده است.

حیدری افزود: استمرار این رویکرد، نقش مهمی در افزایش تاب‌آوری صنعت گاز، ارتقای امنیت انرژی کشور و تحقق اهداف اقتصاد مقاومتی خواهد داشت و این مجتمع با جدیت حمایت از سازندگان داخلی را در دستورکار خود حفظ می‌کند.

این تحول راهبردی، زمانی ابعاد واقعی‌تری پیدا می‌کند که به سطح پالایشگاه‌ها و تجربه‌های میدانی مدیریت تولید نگاه کنیم؛ جایی که سیاست بومی‌سازی از سطح برنامه و سند، به عملکرد روزانه، پایداری عملیات و استمرار تولید ترجمه می‌شود. پالایشگاه‌ها، به‌عنوان حلقه اتصال میان مخزن و شبکه سراسری گاز، خط مقدم این راهبرد محسوب می‌شوند و در این میان، برخی از آن‌ها با اتکا به نیروی انسانی متخصص و زیرساخت‌های فنی، به الگوهای اجرایی این مسیر تبدیل شده‌اند. پالایشگاه نهم مجتمع گاز پارس جنوبی را می‌توان یکی از شاخص‌ترین نمونه‌های این رویکرد دانست.

مدیر پالایشگاه نهم مجتمع گاز پارس جنوبی در این‌باره گفت: با اتکا به دانش فنی، تجربه و خلاقیت متخصصان داخلی، بیش از ۹۰ درصد قطعات و تجهیزات مورد نیاز پالایشگاه نهم در کارگاه مرکزی این مجتمع طراحی و بومی‌سازی شده که نقشی مهم در افزایش پایداری تولید و کاهش وابستگی به خارج ایفا کرده است.

محمد سیفی در جمع خبرنگاران با اشاره به توانمندی بالای نیروهای متخصص این مجموعه بیان کرد: از ابتدای سال جاری تا پایان آذرماه، بیش از ۱۸ میلیارد و ۹۵۰ میلیون استاندارد مترمکعب گاز طبیعی در پالایشگاه نهم شیرین‌سازی و به شبکه سراسری گاز کشور تزریق شده است؛ رقمی که سهم قابل توجهی در تأمین پایدار انرژی کشور دارد.

وی با اشاره به تولید محصولات جانبی تصریح کرد: در این مدت، بیش از ۱۷ میلیون و ۹۰۰ هزار بشکه میعانات گازی و بیش از ۴۰ هزار تن گوگرد در پالایشگاه نهم تولید شده است که نشان‌دهنده عملکرد مطلوب واحدها و بهره‌وری بالای فرآیندهای عملیاتی است.

سیفی با تأکید بر رویکرد کیفی این مجموعه بیان کرد: پایبندی کامل به استانداردهای کیفی، افزایش تولید فراتر از اهداف تعیین‌شده و حفظ پایداری عملیات، نه‌تنها تضمین‌کننده امنیت انرژی کشور است، بلکه نقش مؤثری در رشد اقتصادی و ارتقای جایگاه ایران در بازارهای انرژی منطقه‌ای ایفا می‌کند.

وی همچنین از جایگاه پیشرو پالایشگاه نهم در حوزه پدافند غیرعامل خبر داد و گفت: این پالایشگاه با برخورداری از زیرساخت‌های مناسب و پیشرفته، در اجرای برنامه‌ها و طرح‌های پدافند غیرعامل پیشگام بوده و همواره ارتقای تاب‌آوری و ایمنی تأسیسات را در اولویت قرار داده است.

مدیر پالایشگاه نهم در پایان با تأکید بر راهبرد اصلی این مجموعه تصریح کرد: تمرکز بر تولید پایدار، بومی‌سازی تجهیزات و اتکا به توان داخلی، مسیر آینده پالایشگاه نهم پارس جنوبی برای ایفای نقشی مؤثرتر در صنعت گاز کشور خواهد بود.

در مجموع، آنچه امروز در پارس جنوبی در حال وقوع است، نه مجموعه‌ای از اقدامات مقطعی و پروژه‌های جداگانه، بلکه بازتاب شکل‌گیری یک منطق جدید در مدیریت صنعت گاز کشور است؛ منطقی که در آن بومی‌سازی تجهیزات، اتکا به توان داخلی و پیوند دانش با بهره‌برداری، به مؤلفه‌های اصلی پایداری تولید بدل شده‌اند. تجربه پالایشگاه نهم نشان می‌دهد زمانی که سرمایه انسانی، زیرساخت فنی و اعتماد به ظرفیت‌های داخلی در کنار یکدیگر قرار می‌گیرند، بومی‌سازی از یک شعار فراتر رفته و به ابزاری موثر برای تضمین امنیت انرژی، کاهش ریسک‌های عملیاتی و افزایش بهره‌وری تبدیل می‌شود. در شرایطی که صنعت گاز ایران با چالش‌هایی همچون افت فشار مخازن، پیچیدگی فنی واحدها و محدودیت‌های تأمین خارجی روبه‌روست، این مسیر می‌تواند نقشه راهی قابل اتکا برای آینده پارس جنوبی باشد؛ مسیری که اگر به‌صورت نظام‌مند و پایدار ادامه یابد، نه‌تنها تولید را تثبیت می‌کند، بلکه پارس جنوبی را به یکی از کانون‌های اصلی استقلال صنعتی و قدرت انرژی کشور در دهه‌های پیش‌رو بدل خواهد کرد.

 

اشتراک‌گذاری:

نظرات

نظر خود را بنویسید

نام و ایمیل اختیاری هستند. فقط نظر شما ضروری است.