چشم‌ دنیا خیره به‌ «درّ یتیم‌ خلیج‌فارس»

بامدادجنوب_داودعلیزاده

جزیره خارگ، نگین خلیج‌فارس و شریان حیاتی صادرات نفت ایران، همواره نقشی بی‌بدیل در اقتصاد ملی کشور ایفا کرده است. این جزیره کوچک بیش از نیم قرن است که به‌عنوان مهم‌ترین پایانه صادراتی نفت خام ایران شناخته می‌شود. بخش عمده‌ای از نفت کشور از طریق تأسیسات مستقر در خارگ بارگیری و به مقاصد مختلف جهان صادر می‌شود. اهمیت خارگ نه تنها از نگاه اقتصادی بلکه از منظر راهبردی و امنیتی نیز غیرقابل انکار است؛ به همین دلیل در دوران جنگ تحمیلی عراق علیه ایران، این جزیره بارها مورد حملات سنگین هوایی و موشکی رژیم بعث قرار گرفت. باوجود آن حملات و خسارت‌های فراوان، تأسیسات نفتی خارگ هرگز به‌طور کامل از کار نیفتاد و توانست صادرات نفت ایران را حتی در سخت‌ترین شرایط ادامه دهد.

آغازین شب هفته جاری خارگ بار دیگر شبی متفاوت را سپری کرد؛ شبی که یادآور روزهای پرالتهاب دهه شصت بود. به گفته مسئولان استان بوشهر، بامداد شنبه ۲۳ اسفند جزیره خارگ هدف حمله نیروهای آمریکایی ـ صهیونیستی قرار گرفت. این حمله، بنا براعلام رسمی، بخشی از تأسیسات نظامی و فرودگاه جزیره را هدف گرفت. خبرنگار بامداد جنوب با برخی از ساکنان این جزیره گفت‌وگوهایی داشت و آن‌ها نیز تأیید کردند که بخش مسکونی این جزیره مورد حمله واقع نشده است و اکنون تردد به وسیله کشتی به بیرون از جزیره نیز فراهم است.

همچنین احسان جهانیان، معاون سیاسی، امنیتی و اجتماعی استاندار بوشهر در جمع خبرنگاران گفت: خوشبختانه هیچ‌گونه خسارت جانی در پی این حمله گزارش نشده است.

وی با رد برخی ادعاهای مطرح‌شده از سوی رئیس‌جمهور آمریکا، تأکید کرد که تمام فعالیت‌های نفتی و صادراتی در خارگ در جریان است و شرکت‌های مستقر در جزیره بدون وقفه مشغول کار هستند.

جهانیان افزود: روند صادرات نفت از پایانه خارگ به‌طور کامل ادامه دارد و فعالیت‌ها طبق برنامه روزانه در حال انجام است.

به گفته این مقام مسئول، با وجود حمله دشمن، وضعیت عمومی جزیره آرام و تحت کنترل است. زندگی روزمره مردم خارگ، کارکنان نفتی و نیروهای نظامی مستقر در جزیره بدون هیچ‌گونه اختلال ادامه دارد.

او تصریح کرد: طبق گزارش‌های دریافتی از نهادهای مربوطه، هیچ آسیب جانی به نیروهای نظامی، کارکنان شرکت‌های نفتی و ساکنان جزیره وارد نشده است و همه بخش‌ها مأموریت‌ها و فعالیت‌های خود را به‌صورت عادی دنبال می‌کنند.

معاون سیاسی استاندار بوشهر همچنین خبر از آمادگی کامل دستگاه‌های امدادی و اجرایی داد و خاطرنشان کرد که تمامی نهادها و ارگان‌های محلی در وضعیت آماده‌باش کامل قرار دارند تا در صورت بروز هرگونه وضعیت اضطراری، اقدامات لازم را انجام دهند.

با وجود این حمله به خارگ نگرانی‌های تازه‌ای را در میان دوستداران محیط‌زیست و میراث فرهنگی برانگیخته است. این جزیره علاوه بر اهمیت اقتصادی، یک اکوسیستم کم‌نظیر و مأمن هزاران رأس آهو است. آهوهای خارگ جزو زیباترین گونه‌های جانوری خلیج‌فارس به‌شمار می‌آیند و سال‌هاست تحت حفاظت مردم و مسئولان محلی قرار دارند. نتیجه این تلاش‌ها، افزایش چشمگیر جمعیت آن‌ها در سال‌های اخیر بوده است؛ مردمی که با عشق به طبیعت، این حیوانات را همچون بخشی از هویت جزیره می‌دانند. اکنون هرگونه تهدید نظامی یا انفجار حتی در مناطق غیرمسکونی، می‌تواند آرامش زیستگاه طبیعی آهوها را بر هم زند و حیات این‌گونه بی‌نظیر را در معرض خطر قرار دهد. فعالان محیط‌زیست هشدار داده‌اند که تداوم چنین حملاتی ممکن است به از بین رفتن بخشی از جمعیت آهوها و سایر گونه‌های جانوری جزیره منجر شود.

از سوی دیگر خارگ علاوه بر اهمیت زیست‌محیطی و اقتصادی، گنجینه‌ای از آثار تاریخی و فرهنگی نیز در خود جای داده است. در این جزیره بنایی تاریخی به چشم می‌خورد که معماری زیبایش اولین نکته‌ای است که چشمتان را می‌‌گیرد. این بنای تاریخی امامزاده منسوب به میر محمد حنفیه خارک نام دارد و قدمتش به دوره سلجوقی می‌رسد.

همچنین قلعه پرتغالی‌ها از جمله این یادگارهای ارزشمندی است که در خطه واقع شد است. قلعه‌ای که از دوران حضور استعمار پرتغال در آب‌های جنوبی ایران باقی‌مانده و بخشی از هویت تاریخی خلیج‌فارس را یادآور می‌شود. افزون بر آن، بقایای معابد و گورهای تاریخی، کتیبه‌های سنگی و نشانه‌هایی از تمدن‌های باستانی در نقاط مختلف جزیره دیده می‌شود. هرگونه حمله نظامی در محدوده خارگ می‌تواند این گنجینه‌های کم‌نظیر را نیز در معرض خطر قرار دهد. آسیبی که جبران آن ممکن نیست و می‌تواند بخشی از حافظه فرهنگی منطقه را از بین ببرد.

به همین دلیل، کارشناسان میراث فرهنگی و محلی خواستار توجه بیشتر جامعه جهانی به حفاظت از مناطق غیرنظامی و تاریخی جزیره شده‌اند. خارگ جزیره‌ای است که علاوه بر نفت، حامل تاریخ، طبیعت و زندگی است؛ مجموعه‌ای از سرمایه‌های انسانی، اقتصادی و طبیعی که همه آن‌ها شایسته پاسداری‌اند.