جولان مکمل‌های تقلبی در باشگاه‌های ورزشی بوشهر

بامدادجنوب_ندا قاسمیان پور

در سال‌های اخیر، برخی باشگاه‌های ورزشی عملاً به محل توزیع مکمل‌های بدن‌سازی فاقد مجوز و تقلبی تبدیل‌شده‌اند؛ محصولاتی که نه‌تنها خارج از نظارت سازمان غذا و دارو عرضه می‌شوند، بلکه در مواردی حاوی ترکیبات هورمونی، استروئیدی یا محرک‌های پنهان هستند. این مکمل‌ها با تبلیغات فریبنده و توصیه‌های غیرتخصصی، ورزشکاران را در معرض آسیب‌های جدی کبدی، کلیوی، اختلالات هورمونی و حتی محرومیت‌های انضباطی ناشی از دوپینگ ناخواسته قرار می‌دهند.

اکنون جولان مکمل‌های بدن‌سازی تقلبی و فاقد مجوز در برخی باشگاه‌های ورزشی به یکی از دغدغه‌های جدی حوزه سلامت ورزشکاران تبدیل‌شده است. محصولاتی که با وعده افزایش سریع حجم و قدرت، بدون نظارت تخصصی و خارج از چرخه رسمی توزیع می‌شوند، اما در عمل می‌توانند سلامت جسمی، آینده ورزشی و حتی وضعیت حقوقی ورزشکاران را به‌طورجدی تهدید کنند.

در شرایطی که بسیاری از مصرف‌کنندگان از ترکیبات واقعی این مکمل‌ها بی‌اطلاع‌اند، نقش نظارت، آگاهی‌بخشی و برخورد قانونی بیش از هر زمان دیگری اهمیت پیداکرده است. گسترش این پدیده، پرسش‌های جدی درباره نقش نظارتی نهادهای مسئول، مسئولیت باشگاه‌ها و آگاهی ورزشکاران ایجاد کرده که پاسخ به آن‌ها امروز بیش از هر زمان دیگری ضروری است.

در همین زمینه، خبرنگار بامداد جنوب با دکتر قاسم برجوئی فرد رئیس هیأت پزشکی ورزشی استان بوشهر در خصوص مکمل‌های ورزشی فاقد مجوز و تقلبی، خطرات ناشی از مصرف آن‌ها و همچنین نحوه نظارت این هیأت بر باشگاه‌های ورزشی به گفت‌وگو پرداخته است که در ادامه می‌خوانیم.

رئیس هیأت پزشکی ورزشی استان بوشهر با اشاره به انواع مکمل‌های ورزشی و تشریح مزایا و معایب آن‌ها بیان کرد: در حال حاضر انواع گوناگونی از مکمل‌های ورزشی وجود دارد که می‌توان به پروتئینی، افزایش وزن، کراتین، پیش از تمرین، اسیدهای چربی ضروری، گلوتامین، جایگزین وعده‌های غذایی و چربی سوزها اشاره کرد. هرکدام از این مکمل‌ها اگر در سن و زمان مناسب مصرف نشوند قطعاً عوارض جبران‌ناپذیری در پی خواهند داشت.

برجوئی فرد خاطرنشان کرد: حتی مکمل‌های اصیل و تهیه‌شده از کارخانه‌های معتبر نیز در صورت استفاده نادرست موجب آسیب‌های جدی و عوارض جانبی خطرناکی می‌شوند.

وی بابیان اینکه مصرف درست و علمی هر مکمل می‌تواند دررسیدن به هدف ویژه ورزشی مفید باشد، افزود: استفاده نادرست از این مکمل‌ها می‌تواند عوارضی چون گوارش، نفخ، حساسیت، آسیب‌های کبدی و کلیوی، خطرات قلبی و فشارخون را به همراه داشته باشد.

رئیس هیأت پزشکی ورزشی استان بوشهر در خصوص کنترل و مقابله باعرضه مکمل‌های تقلبی در بوشهر بیان کرد: با توجه به افزایش گرایش جوانان به مکمل‌های ورزشی، از ابتدای سال جاری تاکنون بازرسی‌هایی از سوی ناظرین هیأت پزشکی ورزشی، اداره ورزش و جوانان و هیئت بدن‌سازی و پرورش اندام این استان صورت گرفته و اقدامات مثبتی انجام‌شده است.

برجوئی فرد تصریح کرد: باوجود نظارت‌های متعدد نیز گزارش‌هایی دریافت می‌شود که هنوز اکثر باشگاه‌داران برای جلب ورزشکاران و بالا بردن بیلان کاری خود اقدام به خریدوفروش این مکمل‌ها می‌نمایند.

وی بابیان اینکه فروش و توصیه مکمل‌های ورزشی در باشگاه‌ها تخلف محسوب می‌شود، افزود: در صورت مشاهده و یا گزارش بر اساس قوانین از سوی فدراسیون و اداره ورزش و جوانان تذکر شفاهی و کتبی به باشگاه‌های متخلف داده می‌شود و در صورت تکرار تخلف، مکان باشگاه موردنظر از طریق مراجع قانونی و ذیصلاح پلمپ می‌شود.

برجوئی فرد به برنامه‌های آموزشی هیأت پزشکی ورزشی استان برای آگاه‌سازی جوانان ورزشکار نسبت به عواقب زیان‌بار ناشی از مصرف مکمل‌های غیرمجاز اشاره کرد و گفت: امسال در این زمینه از سوی هیأت پزشکی ورزشی استان بوشهر، کارگاه‌ها و وبینارهای آموزشی متعددی برگزارشده است و در این خصوص برنامه‌ریزی‌های صورت گرفته‌شده تا با همکاری فدراسیون پزشکی ورزشی کشور در سال آینده شاهد افزایش تعداد کارگاه‌ها و وبینارهای آموزشی در این حوزه باشیم.

رئیس هیأت پزشکی ورزشی استان بوشهر افزود: این کارگاه‌ها و سمینارهای آموزشی مختلف در خصوص مکمل‌ها و چگونگی تهیه آن از مراکز مجاز با دستور متخصص تغذیه و مربیانی که دوره‌های مرتبط با مصرف مکمل‌ها را گذرانده‌اند، برگزارشده است.

وی علت اصلی مصرف گسترده مکمل‌های فاقد مجوز و تقلبی در بین ورزشکاران را عدم کارزار مشخص در برخورد با قاچاق این مکمل‌ها عنوان کرد و گفت: عدم اختیارات هیأت پزشکی ورزشی استان، آشنا نبودن مربیان با خطرات پیش رو برای ورزشکاران، گرانی مکمل‌های اصل عرضه‌شده و همچنین نبود مکان مشخص برای خرید مکمل‌های دارای تائیدیه های لازم ازجمله عوامل مصرف گسترده مکمل‌های فاقد مجوز و تقلبی در بین ورزشکاران است.

برجوئی فرد در خصوص سازوکارهای هیأت پزشکی ورزشی استان برای شناسایی و برخورد با مکمل‌های غیرمجاز گفت: هیأت پزشکی ورزشی می‌تواند تنها بر اساس قوانین و مقررات صادره از سوی فدراسیون پزشکی ورزشی کشور بررسی و نظارت بر امور باشگاه‌ها را بر عهده داشته باشد و در صورت مشاهده تخلف گزارشات خود را به فدراسیون اداره کل ورزش و جوانان اعلام نماید. این هیأت فاقد ضمانت اجرائی بود و اجازه برخورد را ندارد.

رئیس هیأت پزشکی ورزشی استان بوشهر با اشاره به مراکز مجاز به عرضه مکمل‌های ورزشی گفت: داروخانه‌ها مرجع فروش داروها و مکمل‌های ورزشی هستند که به‌صورت ایمن‌تر اقدام به فروش مکمل‌های دارای مجوز و کد رهگیری ویژه می‌نمایند.

وی در خصوص نقش هیأت پزشکی ورزشی در نظارت بر سلامت و اصالت مکمل‌های موجود در بازار بیان کرد: این هیأت بر اساس قوانین و مقررات فدراسیون فقط بازرسی و بازدید از اماکن ورزشی را بر عهده دارد.

برجوئی فرد با اشاره به خطرات مصرف مکمل‌های قاچاق و فاقد مجوز در بین ورزشکاران به‌ویژه نوجوانان و جوانان زیر ۱۸ سال تصریح کرد: مصرف مکمل‌های غیرمجاز می‌تواند مشکلاتی از قبیل نارسایی کبدی، کلیوی، ناراحتی‌های قلبی، عروقی و هورمونی و… راه به همراه داشته باشد و حتی در برخی از مواقع خطر مرگ ورزشکاران و یا مصرف‌کننده را به همراه دارد.

وی درباره مصرف مکمل‌های ورزشی برای بانوان در طولانی‌مدت خاطرنشان کرد: مصرف غیرعلمی و خودسرانه مکمل‌های ورزشی برای کلیه آحاد جامعه اعم از خانم و آقا پرخطر و مضر است و می‌تواند مشکلات هورمونی، عصبی و در کنار آن ناراحتی‌های گوارشی و … را به همراه داشته باشد.

برجوئی فرد در خصوص شایع‌ترین آسیب پزشکی ناشی از مصرف مکمل‌های ورزشی گفت: تاکنون بررسی‌های آماری دقیقی صورت نگرفته است ولی مشاهدات میدانی نشان‌دهنده وجود نارسایی‌های کبدی و کلیوی، اختلالات گوارشی، عوارض قلبی و مغزی بوده است.

وی در خصوص همکاری هیأت پزشکی ورزشی استان با وزارت بهداشت، سازمان غذا و دارو و سایر ارگان‌ها بیان کرد: در این زمینه برای برگزاری بعضی از کارگاه‌های آموزشی، سمینار و وبینارها از متخصصین بهداشت و دانشگاه علوم پزشکی استفاده می‌شود.

رئیس هیأت پزشکی ورزشی استان بوشهر بابیان اینکه مصرف مکمل‌های ورزشی برای همه ورزشکاران در مقطعی از دوران ورزشی نیاز مبرم است، افزود: ورزشکاران در ابتدای مسیر باید مقدار، زمان و نحوه استفاده از مکمل‌ها را طبق تجویز و نظر پزشکان و متخصصین باتجربه ورزشی مصرف کنند.